Taniec w lesie, przykład teatru immersyjnego / Manuel Garcia Martinez 

0
416

 Kunstenfestivaldesarts w Brukseli, Belgia, maj 2019 r.

Brukselski Kunstenfestivaldesarts zaprezentował ogromną różnorodność spektakli, które trudno streścić. Kilka z nich starało się ustanowić nowe formy zaangażowania widzów. Wśród prezentowanych tanecznych spektakli niewątpliwie do najciekawszych należała Somnia w reżyserii choreografki Anne Teresy de Keersmaeker. Został zaprezentowany w Zamku Gaasbeek, średniowiecznej fortecy w Brabancji Flamandzkiej, na południowy zachód od Brukseli. To niezwykłe taneczno-teatralne widowisko, na podstawie Snu nocy letniej Szekspira w adaptacji Johannesa Keplera Somnia, przygotowały Anne Teresa i Jolente De Keersmaeker  z czterdziestoma czterema tancerzami, studentami trzeciego i ostatniego roku Szkoły Tańca Współczesnego. (Bruksela).

Zabawy na łonie natury: na zboczach głębokiej fosy otaczającej zamek (I, 2). Somnia . Zdjęcie: Michel Petillo

Prezentacja rozpoczęła się na dziedzińcu zamku. Po tym, jak czterech flecistów zagrało fragment Królowej Wróżek Henry’ego Purcella, kilku tancerzy stanęło na murach fortecy. Podsumowali historię Snu nocy letniej niezobowiązująco, wskazując tancerzy, którzy mieli reprezentować postacie. Każda postać była podzielona między co najmniej czterech tancerzy, niezależnie od budowy ciała lub płci tancerza i postaci: podczas pokazu kilka grup jednocześnie wykonywało te same sceny w różnych miejscach parku. Na zboczach głębokiej fosy otaczającej zamek rozegrała się następująca scena: tancerze przedstawiali mechanikę [Mechanika to sześć postaci w Śnie nocy letniej, które wykonują grę w grze Pyramus i Thisbe. To grupa amatorskich i w większości niekompetentnych aktorów z okolic Aten, którzy chcą wyrobić sobie markę, wybierając spośród kilku aktów swoją produkcję jako dworską rozrywkę na królewskim przyjęciu weselnym Tezeusza i Hipolity. RED] (Quince, Snug, Bottom, Flute, Snout, and Starveling) niezdarnie ćwiczących sztukę na cześć ślubu księcia – ślizgali się, unosili, spadali, wchodzili i schodzili po stromym zboczu, w żartobliwym, świąteczny i kpiący sposób.

Teatr wciągający: publiczność spacerowała z tancerzami i muzykami (Między I, 2 a I, 3). Somnia. Zdjęcie: Michel Petillo

Nachylenie fosy zdawało się być metaforą sytuacji społecznej i nieporadności mechaników; naturalna przestrzeń od pierwszej chwili stała się ramą i podstawowym elementem spektaklu. Publiczność mieszała się z aktorami. Zbiorowe zaangażowanie osiąga się tutaj poprzez ruch w przestrzeni. Dynamika spektaklu znajduje odzwierciedlenie w tańcu, podziale tancerzy na grupy i przemieszczaniu się po parku.

Publiczność szła za tancerzami, którzy ubrani w sportowe stroje w jaskrawych kolorach uciekli i podzielili się na różne grupy. Przez następne trzy i pół godziny publiczność podążała za nimi przez park zamku Gaasbeek, wśród wysokich stuletnich buków, które tworzą jego las. Czasami szliśmy obok flecisty lub tancerzy; kiedy indziej widzieliśmy ich z większej odległości: nieprzewidywalny dystans tancerzy ciągle się zmieniał. W kolejnych scenach tancerze zatrzymali się na łące, kotlinie otoczonej zalesionymi zboczami, niczym naturalna arena cyrkowa. Tam, biegając wśród publiczności, wykonali jednocześnie kilka scen. Kilku aktorów, stojących na ogromnych pniach drzew, jednocześnie reprezentowało Tytanię i Oberona, przepytujących się nawzajem z jednej strony zagłębienia na drugą, ponad widownią. Niedługo potem aktorzy uciekli, zatrzymując się nagle wśród publiczności, by odegrać kolejne sekwencje. Grupy nieustannie tworzyły się i rozpadały, ku zaskoczeniu publiczności. W leśnej ciszy rozbrzmiewały głosy i krzyki tancerzy-aktorów oraz muzyka towarzyszących poszczególnym zespołom flecistek, przywołując magiczny świat spektaklu.

Somnia : Ruchy odzwierciedlały radosną i lekką interpretację relacji. Zdjęcie: Michel Petillo

Wersom często towarzyszyły ruchy taneczne lub choreograficzne układy grupowe, zachowując przy tym wrażenie spontaniczności. Tancerze wykonywali kroki taneczne, zwinne lub niezdarne, szukając bardziej liryzmu chwili niż technicznej perfekcji. Ruchy odzwierciedlały radosną, lekką interpretację relacji między światem nadprzyrodzonym a codziennością tekstu. Nagle, gdy zapadła noc, między drzewami rozwinęła się powolna, dziwna i podobna do snu scena. Wielu tancerzy spacerowało lub biegało między drzewami, patrząc podejrzliwie na publiczność i uciekając przed nią, gdy się zbliżała, jak żartobliwie zaskoczone gobliny, maleńkie leśne elfy i wróżki obecne w sztuce Szekspira.

Somnia : Wśród drzew dziwne i senne sceny rozwijały się w zapadającą noc. Zdjęcie: Anne Van Aerschot

Widz nie słyszał wszystkiego, często tylko fragmenty scen, od różnych tłumaczy, ale to nie miało znaczenia. Widziałem bardziej wyszukane aktorstwo, ale nigdy nie czułem, że przedstawienie Snu nocy letniej było dokładniejsze, a naturalna rama i ton lepiej odzwierciedlały sielankowy i parodystyczny duch sztuki Szekspira.

Ten spacer po ogromnym parku zamku Gaasbeek poszerzył poetycki wymiar dzieła Szekspira o piękne obrazy. W pewnym momencie publiczność obejrzała scenę przed kaplicą św. Gertrudy, po czym zeszła do ogromnych parkowych stawów, pośrodku których, o dziwo, płonęło sześć ognisk, których światło odbijało się w ciemnej wodzie. Podobnie jak sztuka, która zaczyna się i kończy w Atenach, przedstawienie zaczynało się i kończyło w zamku. Pod koniec czwartego aktu czterdziestu tancerzy wbiegło ze światłami po wąskich schodach prowadzących w linii prostej na esplanadę przed zamkiem. Zatrzymali się wzdłuż schodów, tworząc rząd świateł, który umożliwił publiczności wejście na górę.

U szczytu schodów publiczność powitała muzyka trzech flecistów, klarnecisty i trębacza. Gdy przybyli, uformowani w małe grupy, trzej tancerze kpiąco wyjaśnili im, że ma jeszcze zostać wykonany piąty akt, ale jest już za późno i nie zamierzają go zaprezentować; zamiast tego przygotowano na ich przyjęcie dwa ogniska.

Obrazy przemocy inspirowane codziennym życiem w Brazylii. Furia. Zdjęcie: Sammy Landweer

Jak w sztuce Szekspira, w której wróżki przybywają do Aten za resztą postaci, kiedy cała publiczność była już przed zamkiem, tancerze zebrali się na esplanadzie; reflektory samochodu oświetliły część esplanady i przez pół godziny, w bardzo precyzyjny sposób, teraz demonstrując swoją oryginalność i wirtuozerię, tancerze wykonali trzydzieści cudownych minut tańca. Po kilku minutach wspólnego tańca następowały małe grupki. Każda grupa wykonała wspaniałe sekwencje, z różnymi ruchami, zaskakujące różnorodnością i oryginalnością. Sekwencje wydają się dostosowane do indywidualnej wrażliwości tancerzy, zanim ostatni wspólny ruch zakończył przedstawienie.

Indywidualność zanika w zbiorowym rytmicznym tańcu. Cienie jutra . Zdjęcie: Anders Lindén

Kunstenfestivaldesarts zaprezentowało także inne wspaniałe pokazy taneczne, wśród nich Furia, najnowszy spektakl brazylijskiej choreografki Lii Rodrigues. Wraz ze swoją firmą, Cia Rodrigues Companhia de Danças, z siedzibą w faweli Maré w Rio de Janeiro, zaprezentowała spektakl pełen energii i wyobraźni, stworzony z obrazów codziennego życia w Brazylii. Cria, produkcja taneczna wyreżyserowana przez Alice Ripoll dla grupy Suave, również z Rio de Janeiro, utworzonej przez młodych czarnych tancerzy, była kolejną uderzającą produkcją, z elementami hip hopu i głównie z passinho; godne uwagi były także Shadows of Tomorrow, wyreżyserowane przez norweskiego artystę Ingri Midgarda Fiksdala, zbiorowy taniec rytmiczny, w którym wszyscy tancerze mieli całkowicie zakryte ciała;Tancerz Roku. . . , poruszająca taneczna produkcja Trajala Harrella; oraz Atla w reżyserii belgijskiej choreografki Louise Vanneste.



Manuel García Martínez jest profesorem nadzwyczajnym literatury francuskiej na Uniwersytecie w Santiago de Compostela (Hiszpania). Jego zainteresowania badawcze to teatr współczesny, czas i rytm w teatrze.

Copyright © 2019 Manuel Garcia Martinez
Critical Stages/Scènes critiques e-ISSN: 2409-7411

Ta praca jest dostępna na
licencji Creative Commons Attribution International License CC BY-NC-ND 4.0.

Link do artykułu: https://www.critical-stages.org/20/dance-in-the-forest-an-example-of-immersive-theatre/