Frank Garcia jest nowym zastępcą sekretarza stanu USA ds. Afryki.
Frank Garcia został właśnie zatwierdzony na stanowisko najwyższego dyplomaty Waszyngtonu ds. Afryki. Jego nominacja mówi rządom afrykańskim wszystko, co muszą wiedzieć o tym, jak mało znaczą dla tej administracji.
W zeszłym miesiącu Senat USA zatwierdził Franka Garcię na stanowisko zastępcy sekretarza stanu ds. Afryki, kończąc wakat trwający ponad piętnaście miesięcy. Garcia jest byłym oficerem marynarki wojennej i wieloletnim członkiem Komisji Wywiadu Izby Reprezentantów. Nie ma na swoim koncie żadnych znaczących publikacji dotyczących spraw Afryki i, według większości źródeł, jest nieznany w waszyngtońskim środowisku zajmującym się polityką afrykańską. Jedna z nigeryjskich gazet opisała go jako postać … Jego własne pisemne zeznania przed Komisją Spraw Zagranicznych Senatu wskazują, że jego pierwszy kontakt z kontynentem miał miejsce podczas wizyty w porcie w Mombasie, gdy był młodszym oficerem marynarki wojennej – szczegół, który podał jako dowód długoletniej fascynacji Afryką.
Potwierdzenie nastąpiło w ramach głosowania łącznego obejmującego 49 kandydatów Trumpa. Innymi słowy, Afryka była tylko jednym z punktów na liście. To o czymś świadczy.
Priorytety określone przez Garcię są wystarczająco jasne. W swoim zeznaniu w marcu oświadczył, że polityka USA „zbyt długo” kładła nacisk na „pomoc i zależność, z otwartymi zobowiązaniami i skupieniem na szerzeniu ideologii podziałów”. Nowe podejście, jak powiedział, będzie oparte na „realistycznej kalkulacji kosztów, ryzyka i korzyści dla interesów USA” – handel ponad pomoc, inwestycje ponad wsparcie. Jako model podał Korytarz Lobito, 1300-kilometrową linię kolejową łączącą atlantyckie wybrzeże Angoli z pasami mineralnymi Demokratycznej Republiki Konga i Zambii: infrastrukturę, która jednocześnie generuje zyski i zabezpiecza kluczowe łańcuchy dostaw minerałów dla USA, a jednocześnie rywalizuje z chińskimi inwestycjami w regionie.
Brzmi spójnie. Problem w tym, że Waszyngton stosuje ten schemat już od szesnastu miesięcy, a rezultaty są widoczne.
Krótko po objęciu urzędu w styczniu 2025 r. administracja Trumpa zawiesiła finansowanie USAID, które w 2023 r. dostarczyło krajom afrykańskim ponad 11 miliardów dolarów — głównie na programy zdrowotne i humanitarne. PEPFAR, program pomocy w sytuacjach kryzysowych związanych z AIDS, który od 2003 r. uratował ponad 25 milionów istnień ludzkich, został skutecznie zamknięty. W Malawi usługi związane z HIV/AIDS praktycznie zniknęły. W Etiopii 16 milionów ludzi zależnych od pomocy żywnościowej stanęło w obliczu natychmiastowego niedoboru. Demokratyczna Republika Konga, już pogrążona w niszczycielskim konflikcie, polegała na Waszyngtonie w kwestii około 70 procent swojej pomocy humanitarnej. Program Prosper Africa Trade and Investment — zaprojektowany specjalnie w celu zwiększenia handlu między USA a Afryką i zmniejszenia zależności od Chin — stracił prawie 165 milionów dolarów niewydanych funduszy.
Koncepcja Garcii nazywa to resetem. W rzeczywistości opisuje ona systematyczny demontaż instytucjonalnej obecności, poprzez którą budowane i utrzymywane są wpływy. Trzydzieści siedem z 51 ambasad USA w Afryce działa obecnie bez zatwierdzonego ambasadora. Biuro Spraw Afrykańskich, którym kieruje obecnie Garcia, wymieniło trzech tymczasowych szefów między styczniem 2025 roku a jego przybyciem. Chiny, Rosja, Turcja i państwa Zatoki Perskiej utrzymywały w pełni obsadzone placówki, pielęgnując relacje, podczas gdy stanowiska w Waszyngtonie stały puste.
Administracja rzeczywiście prowadzi autentyczną działalność dyplomatyczną, na którą można wskazać. Porozumienia waszyngtońskie na rzecz pokoju i dobrobytu, podpisane w czerwcu 2025 r. i sformalizowane w grudniu, wynegocjowały zawieszenie broni między Demokratyczną Republiką Konga a Rwandą po ponad trzydziestu latach konfliktu. Osobiste zaangażowanie Trumpa miało znaczenie, a umowa jest realna. Jednak jej ramy – skoncentrowane na Regionalnych Ramach Integracji Gospodarczej zbudowanych wokół handlu kluczowymi minerałami – mówią nam, jaki jest tak naprawdę główny interes Waszyngtonu. Analitycy z Instytutu Studiów nad Bezpieczeństwem opisali proces między Demokratyczną Republiką Konga a Rwandą jako szablon: pokój wynegocjowany w zamian za dostęp do zasobów, a nie zbudowany na instytucjonalnych fundamentach, które umożliwiają utrzymanie zawieszenia broni. Zeznania Garcii wyraźnie zobowiązały do „zobowiązania stron do dotrzymania zobowiązań”. Dorobek administracji w zakresie realizacji jej zobowiązań w Afryce daje ograniczone poczucie bezpieczeństwa.
Tymczasem zwrot transakcyjny wywołał własną reakcję. Cła w wysokości 30% na towary z RPA i do 50% na produkty z Lesotho – w połączeniu z wygaśnięciem ustawy o wzroście i możliwościach Afryki (African Growth and Opportunity Act) w październiku 2025 r. – zakłóciły relacje handlowe, które Garcia twierdzi, że buduje. Republika Południowej Afryki, po publicznym konfrontacji między Trumpem a prezydentem Ramaphosą w sprawie sfabrykowanych oskarżeń o „ludobójstwo białych”, aktywnie dywersyfikuje swoją działalność, kierując się w stronę partnerów z BRICS. Kenia osiągnęła wstępne porozumienie z Chinami, przyznając jej bezcłowy dostęp do eksportu. Oba rządy wyciągnęły racjonalny wniosek, że partnerstwa z Waszyngtonem wiążą się z nieprzewidywalnymi kosztami.
Głębszy problem z koncepcją Garcii polega na tym, co pomija. Handel i inwestycje generują zyski. Same w sobie nie generują wpływów, bezpieczeństwa ani dobrej woli. Te wartości buduje się powoli, poprzez stałą obecność dyplomatyczną, autentyczną wiedzę specjalistyczną i demonstrowaną gotowość do dalszego zaangażowania, gdy nie ma niczego do natychmiastowego osiągnięcia. Tracą się szybko, a ich odbudowa kosztuje znacznie więcej niż utrzymanie. Herman Cohen, który pełnił tę samą funkcję za prezydenta George’a H.W. Busha i który od dziesięcioleci obserwuje Biuro ds. Afryki, powiedział to wprost po zatwierdzeniu nominacji Garcii: to poważna odpowiedzialność, a zaufanie, które należy odbudować, jest bezpośrednim skutkiem decyzji samej administracji Trumpa.
Rządy afrykańskie nie są biernymi obserwatorami tego zjawiska. Zbudowały realną siłę nacisku – poprzez Unię Afrykańską, G20, BRICS+ oraz wielostronne fora klimatyczne i handlowe – i wykorzystują ją. Porównują ofertę Waszyngtonu z ofertą Pekinu, Moskwy, Rijadu i Nowego Delhi. Stany Zjednoczone, które niewystarczająco obsadzają swoje misje, likwidują programy zdrowotne, nakładają cła karne, a następnie przybywają z koleją górniczą i nazywają to partnerstwem, przekonają się, że warunki, które zakładały, że mogą dyktować, nie są już aktualne.
Przesłuchanie w sprawie zatwierdzenia nominacji Garcii trwało wystarczająco długo, by odpowiedzieć na cztery pytania, zanim komisja kontynuowała obrady. Afryka, po raz kolejny, nie była głównym wydarzeniem. Kontynent, jak zawsze, to zauważył.
10 czerwca 2026 r.
Habib Badawi jest profesorem stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Libańskim w Bejrucie, specjalizującym się w afrykanistyce, geoekonomii i bezpieczeństwie globalnym. Jego badania koncentrują się na tym, jak państwa afrykańskie i aktorzy regionalni wykorzystują geografię, zasoby i strategiczne punkty newralgiczne do kształtowania porządku międzynarodowego. Jest autorem licznych publikacji na temat prywatnych kontrahentów wojskowych, wojny zastępczej i afrykańskiej roli w globalnym zarządzaniu, a ostatnio analizował ekspansję bezpieczeństwa Chin w Afryce, działania Grupy Wagnera oraz zmieniające się wzorce suwerenności i odpowiedzialności. Jego badania osadzają dynamikę Afryki w kontekście ewoluującej rywalizacji mocarstw i transformacji hegemonicznej.
Powyższy artykuł był pierwotnie publikowani na stronie: AFRICAN ARGUMENTS
Artykuły ze strony African Arguments są licencjonowane na podstawie licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe .
Link do artykułu: https://africanarguments.org/2026/06/washington-is-treating-africa-as-a-target-not-a-partner-and-africa-knows-it/
