„Jestem aktorem jednej roli – gram siebie”. Karl Lagerfeld (1933-2019) / Agnieszka Banaś

0
633

Lagerfeld podczas otwarcia sklepu marki Fendi (2014).

„Nienawidzę wakacji.

Są dla ludzi, którzy robią wciąż to samo, wciąż w tym samym miejscu.
Ja spędzam czas między Mediolanem, Paryżem i Nowym Jorkiem.
Z własnej inicjatywy pracuję po dwadzieścia godzin dziennie.
Niezależny specjalista w każdym calu….”

(K. L)

Wstęp

We wrześniu 2024 roku minęło już pięć lat od śmierci słynnego Karla Lagerfelda. Niemiecki projektant do dziś stanowi ogromną inspirację dla milionów ludzi, nie tylko ze świata mody. Często też mawiał: “Kiedy człowiek już pogodzi się sam z sobą, wtedy może się stać, kim chce“.

(K. L.)

W przeciągu swojego życia kierował om domami mody Chanel, Fendi i marką, którą firmował własnym nazwiskiem. Jak na jednego człowieka, pracował zbyt dużo chociaż żyją dzisiaj projektanci pracujący jeszcze więcej, ponad ludzkie siły. Lagerfeldowi udało się jednak coś nader wyjątkowego. Jako jedyny w historii mody twórca sam stał się ikoną popkultury jeszcze za swojego życia. O swoim sukcesie marzył już najmłodszych lat. Wszystko co osiągnął wymagało jednak od niego sporej pracy i odwagi, aby ten cel zrealizować.

Karl w kulturze

Karl był rozpoznawalny na całym świecie dzięki swojemu nieodłącznemu czarnemu dress codowi, bardzo charakterystycznemu kucykowi noszonemu już od 1976 roku (z racji mocno kręconych włosów i przede wszystkim wygody), skórzanym lub materiałowym rękawiczkom, wykrochmalonemu kołnierzowi. Oczy bardzo często zasłaniał ciemnymi okularami, bo: Okulary przeciwsłoneczne są jak cień do powiek: sprawiają, że wszystko wygląda
młodziej i ładniej..
(K. L.)
O tym, że chodził on w swoim stałym zestawie czarno – białych ubrań, wiedzieli wszyscy. Jego ubiór stał się bowiem bardzo szybko jego znakiem rozpoznawczym, tak jak wielu innych ludzi odnoszących sukcesy na świecie. Często powtarzał jednak, że, mimo iż nosił swój „uniform”: „Jeśli zapytacie, jaki jest największy wynalazek w modzie, którego autorem chciałbym być, powiem: żałuję, że to nie ja wymyśliłem białą koszulę. Dla mnie koszula to podstawa wszystkiego. Wszystko inne przychodzi potem.”

(K. L.)

Mimo, że sam otaczał się bogactwem, nie były dla niego najważniejsze zasoby ludzkiego portfela jeżeli chodziło o modę, albowiem w jego mniemaniu: „W elegancji nie chodzi o wypchaną szafę ani o wypchany portfel”

(K. L.)

Aczkolwiek według Karla: „Rzeczy, które nosisz, nie muszą ci pasować, ty musisz pasować rzeczom”

(K. L.)

Być może o jego ogromnej popularności, również jako dyrektora kreatywnego domu mody Chanel, zadecydowały jego mocno urozmaicone zajęcia, takie jak fotografia, projektowanie wnętrz czy nawet reżyserowanie poszczególnych kampanii. W tym wszystkim bez wątpienia pomagały mu często bardzo celne riposty i mocno niewyparzony język. Jak mawiał z resztą przed laty: „Nienawidzę ludzi z branży, którzy utknęli w tej czy innej epoce i w związku z tym wydaje im się, że świat oszalał. Ze światem wszystko w porządku – zmienia się? Nie wiadomo.

(K. L.)

Tak czy inaczej Karl Lagerfeld znalazł się na przestrzeni lat na limitowanej butelce coca- coli, a przypominającą go laleczkę wyprodukowała nawet marka drogeryjna Sephora. Cesarz mody występował również w kilku filmach np. Czyja to kochanka? czy Zoolander. Grał tam oczywiście samego siebie, a magia jego osobistości opromieniała całe najbliższe
otoczenie.
Na przestrzeni lat popularność zyskał również jego syn chrzestny Hudson Kroenig, a nawet znana do dnia dzisiejszego ukochana kotka Choupette,  która ma nawet poświęcone sobie hasło na Wikipedii.
Bez wątpienia Karl Lagerfeld odcisnął swoje ogromne piętno na współczesnej kulturze pop. Zanim jednak doszło do takiego sukcesu, w przeszłości chciał on być rysownikiem, ale karierę w modzie uznał z czasem za bardziej dochodową i dająca mu znacznie więcej satysfakcji. Nie bez powodu mówił, że: „Kiedy byłem młody, u początków kariery postawiłem sobie za cel pracować więcej niż inni, żeby wykazać im, jak bardzo się mylą.”

(K. L.)

Już w 1947 roku, po przeprowadzce do Paryża, zauważyli go rysownicy, a następnie domy
mody, w jakich bywał asystentem projektantów (np. u Balmain). W trakcie został nawet dyrektorem domu mody Patou. Wyjechał jednak do Włoch, aby studiować sztukę.

Jego największym wówczas sukcesem okazała się owocna współpraca z Fendi. Pracował zresztą z tą marką do końca swojego życia. Z czasem sławę przyniosła mu kolejna wspaniała współpraca z domem wspomnianej Chanel, której pomógł rozwinąć skrzydła i stać się synonimem luksusu do dziś. Przywrócił dzięki swoim wpływom do mody słynny kobiecy garnitur rozsławiony jeszcze przed laty przez założycielkę marki Chanel, Coco, a wraz z nim perły i łańcuchy, kwintesencję jej stylu. Uważał jednak, że: Nigdy nie używaj słowa “tanie”. Dziś każdy może wyglądać szykownie w niedrogich ubraniach. Bogaci też je kupują. W dzisiejszych czasach istnieje dobry projekt odzieży na każdym poziomie. Możesz być najmodniejszą osobą na świecie w T-shircie i dżinsach — to zależy od Ciebie…
(K. L)

Przez lata samotny, pożegnał w 1989 roku wieloletniego partnera. Na swój status odpowiadał: Ludzie, którzy wykonują pracę opierającą się na kreatywności, muszą być sami, aby naładować swoje baterie. Nie można żyć 24 godziny na dobę w centrum uwagi i pozostać kreatywnym. Dla ludzi, takich jak ja, samotność jest zwycięstwem…

(K. L.)

Wypełniał czas pracą i spotkaniami z przyjaciółmi. Oprócz tego wiele podróżował pomiędzy swoimi majątkami w Hamburgu, Paryżu, Mediolanie i Nowym Jorku. W samym Paryżu posiadał on aż 6 mieszkań. Karl Lagerfeld odszedł w wieku zaledwie 85 lat, zapamiętany jako legenda, trwała ikona kultury i mody, wizjoner, jeden z najważniejszych, choć nieco ekscentrycznych projektantów naszych czasów, od prawie czterech dekad związany z domem mody Chanel, a także odpowiedzialny za markę Fendi i swój autorski brand Karl Lagerfeld, który swoją oficjalną nazwę uzyskał w 2007 roku.
Do dzisiaj pod nazwiskiem Lagerfeld tworzone są jego charakterystyczne czarno-białe projekty, a na wielu ubraniach i dodatkach pojawia się nazwisko czy równie popularny, kreskówkowy wizerunek projektanta. Niemniej często Lagerfeld umieszczał na swoich kolekcjach wizerunek ukochanej kotki Choupette, co z resztą robią do dnia dzisiejszego. Cała twórczość Karla stanowi odpowiedź na potrzeby miłośników awangardowego stylu i nowoczesnego wzornictwa. Mimo, że jego kolekcje ubrań i dodatków były bardzo często dość nietypowe, to sam uważał, że: „Trendy to ostatnie stadium przed tandetny.”

(K. L.)

Dla wielu ludzi współpraca z niemieckim artystą była największym wyróżnieniem w życiu. Przez lata urzędowania na stanowisku dyrektora kreatywnego Chanel i Fendi, mianował on swoimi muzami zaledwie garstkę znanych w show biznesie kobiet, które zachwyciły go czymś, o czym wiedział tylko on sam. Na wyróżnienie w jego oczach zasłużyła między innymi aktorka Kristen Stewart (znana młodemu pokoleniu z sagi „Zmierzch”), Keira Knightley (kojarzona z „Piratów z Karaibów” i „Dumy i uprzedzenie”) czy Cara Delevingne (z „Legionu samobójców”).

Zakończenie

Karl  Lagerfeld był ikoną jeszcze za swojego życia, nie patrzył bowiem w przeszłość, tylko kreował przyszłość. Niedawno nawet platforma filmowo-serialowa Netflix wypuściła serial „Becoming Karl Lagerfeld” (2024) przedstawiający życie Karla w 1972 roku, powoli stającego się słynnym projektantem, Lagerfeldem.
Bez wątpienia Karl Lagerfeld” zasłużył na miano bardzo wybitnej osoby swoich czasów, sam siebie z resztą często określający: „Jestem Coco, tyle, że pokręconą.”

Bibliografia:

Gubelkian, S. (2018). The World According to Karl. Thames & Hudson.
Kaiser, A. (2022). Karl Lagerfeld: A Life in Fashion. Thames & Hudson.
Lagerfeld, K. (2015). Świat według Karla. Tłum. K. Karłowska, Wydawnictwo Rebis.
Middleton, W. (2024). Karl Lagerfeld. Raj jest teraz. Tłum. M. Koziej. Wydawnictwo Marginesy.
Napias, J. Ch. (2016). Choupette: The Private Life of High – Flying Fashion Cat. Thames
& Hudson.

Nota o autorce:

Agnieszka Banaś – absolwentka trzech kierunków na stopniu magisterskim – historii, filologii polskiej oraz turystyki i kultury śródziemnomorskiej WT. Redaktor działu historia nauki w czasopiśmie „Pharmacopola”, archiwistka w opolskiej Kurii Diecezjalnej, członkini Polskiego Towarzystwa Historyków, studentka opolskiej „orientalistyki chrześcijańskiej” Wydziału Teologicznego. Uczestniczka kilkudziesięciu konferencji oraz autorka ponad 70 publikacji z zakresu historii medycyny i literatury dawnej. Zainteresowania badawcze skupione głównie wokół epidemii, medycyny, literatury XVI – XIX wieku, studentów Padwy, historii kobiet, literatury fantasy, śmierci w tekstach dawnych, orientalistyki chrześcijańskiej
oraz hagiografii.