Reign_intertitle. From Wikipedia, the free encyclopedia.
Na przestrzeni lat powstało wiele seriali inspirujących się w większym bądź w mniejszym stopniu wydarzeniami z historii. W większości miały one na celu przenieść widzów w fascynujące czasy wybranych okresów historii. Wiele z nich wyróżniło się przy tym wysoką jakością produkcji, bardzo ciekawą fabułą dla ludzi XXI wieku oraz „poprawnością” historyczną.
Jednym z seriali „historycznych” był bez wątpienia „Reign” – znany w Polsce jako „Nastoletnia Maria Stuart”, który przeniósł widzów „małego ekranu” do realiów epoki nowożytnej we Francji, Szkocji oraz Anglii, czasów słynnej Marii, królowej szkotów. Produkcję tego serialu rozpoczęto w kwietniu 2013 roku, a 1 odcinek wyemitowano jeszcze tego samego roku, 17 października. Jego twórcami byli Laurie McCarthy oraz Stephanie Sengupta. Zakończył się po 4 sezonach, zapisując się bez wątpienia na kartach historii seriali.
„Reign” określa się jako serial – dramat fantasy, który całkowicie zmienił obraz królowej Szkocji i jej francuskie małżeństwo w „operę mydlarską”, dzieło poniekąd młodzieżowe. Choć w ostatnich epizodach czwartego sezonu to królowa Elżbieta była głównym źródłem konfliktu, ukochany mąż Marii – Franciszek umarł, a sama królowa powróciła do Szkocji, to serial ten jest daleki od tego co było w rzeczywistości w historii. Bez względu na swoją nie do końca zachowaną poprawność historyczną miał on jednak na przestrzeni kilku lat sporo nominacji do nagród serialowych (w tym do Teen Choice Awards). Otrzymał również nominacje ulubionego serialu dramatycznego gdzie główni aktorzy Adelaide Kane (odgrywająca rolę Marii) oraz Toby Regbo, jej filmowy małżonek), otrzymali nagrodę za „Telewizyjny, przełomowy występ aktorski”. Nie można zaprzeczyć, że mimo wprowadzanych fikcji, serial odniósł spory sukces i do dnia dzisiejszego trwają fanowskie fandomy całego uniwersum „Reign”, a aktorzy w miarę możliwości udzielają się na panelach Comic Conów i innych imprez serialowo – filmowych na świecie.
Historyczna Maria Stuart
Fabułę „Reign” oparto na losach szkockiej królowej – Marii Stuart, która żyła w latach 1542-1587. Była ona córką królewskiej pary Jakuba V Stuarta oraz Francuzki Marii de Guise.
Maria urodziła się 8 grudnia 1542 roku w zamku Linlithgow, tradycyjnym miejscu narodzin królów szkockich. Nim skończyła pierwszy rok życia została królową Szkocji tuż po śmierci ojca Jakuba, który poległ w bitwie pod Solvay Moss. Kilka lat spędziła z matką, jako regentką przy swoim boku, która decydowała o losach młodej królowej.
Od szóstego roku była wychowywana we Francji gdzie zaręczono ją z przyszłym delfinem Francji – synem Henryka II Walezjusza i Katarzyny Medycejskiej, Franciszkiem I. Wszystko to spowodowane pertraktacjami politycznymi, w wyniku jakich Francja miała związać się sojuszem ze Szkocją w celu przeciwstawienia się protestanckiej Anglii.
Na dworze francuskim Marię kreowano wręcz na „księżniczkę z bajki”, ale niestety połączono ją z niedorozwiniętym umysłowo i fizycznie chłopakiem, Franciszkiem. Mimo to, jej druga ojczyzna przyjęła ją z otwartymi ramionami. Wszyscy sądzili, że tutaj będzie jej dane spędzić resztę swojego królewskiego życia i robiono wszystko, aby uczynić z niej prawdziwą Francuzkę. Początkowo nawet bliskie osoby z jej dworu były oddalone, aby dziewczyna mogła wychowywać się z dziećmi Henryka II – Elżbietą, Klaudią i Margo. Dziewczęta z miejsca się polubiły i dzięki nim Maria przeżyła radosne lata we Francji, uznawane przez badaczy za najpiękniejsze czasy jej dzieciństwa.
Dlaczego nie warto uczyć się historii Marii Stuart na „Reign”
Serial rozpoczyna się przybyciem Marii w wieku 16 na dwór francuski, gdzie miała poślubić swojego przyszłego męża – delfina Francji, wspomnianego Franciszka I i na tym początkowo opiera się główny wątek serialu. Wraz z nią na dwór przybywają jej cztery damy dworu. W historii były to cztery Marie: Maria Flaming, Maria Seton, Maria Beaton i Maria Livingston. W serialu jednak, aby każdą z dziewcząt można było łatwiej rozróżnić, nadano im zupełnie inne imiona i dzięki temu mieliśmy w produkcji Lady Lole, Lady Kenne, Lady Greer oraz Lady Aylle.
Pierwsza z dam, Lady Lola, była początkowo najbliższa Marii, ale w wizji serialu na pewien czas stała się jej wrogiem ze względu na noc spędzoną z jej Franciszkiem. W nieodpowiednim po prostu czasie między nią, a następcą tronu pojawił się wybuch namiętności, a którego skutkiem po 9 miesiącach był syn z nieprawego łoża – John. Maria długo nie umiała dojść do siebie po tym incydencie, ale w końcu wybaczyła przyjaciółce.
Druga z dam, Lady Kennam była w „Reign” najbardziej urodziwą dwórką Marii. Już od pierwszego dnia zaskarbiła ona serce Henryka II, króla Francji i wkrótce stała się jego nałożnicą. Ówczesna nałożnica króla, Diana de Poitiers (postać historyczna), została powoli odsunięta od władcy na rzecz młodszej dziewczyny.
Trzecia z dam, Lady Greer, została ukazana w serialu jako kobieta bez szczęścia w miłości. Początkowo bowiem zakochała się ze wzajemnością w służącym Leithcie (postaci fikcyjnej), a następnie wzięła ślub z rozsądku w zakochanym w niej lordzie Casterloy’u. Mimo że przez długi czas nie darzyła go żadnym uczuciem to w końcu pokochała swojego wybranka. Niestety sprawy religijne (Casterloy był protestantem) spowodowały, że został uwięziony jako wróg kraju, a Greer zmuszono do opuszczenia dworu francuskiego i prowadzenia podmiejskiego domu publicznego.
Ostatnia dama, Lady Aylee, pojawiła się w zaledwie kilku odcinkach 1 sezonu. Omyłkowo wypiła truciznę, która była przeznaczona dla Marii przez nienawidzącą ją przyszłą teściową, Katarzynę Medycejską, znaną jako matka trzech kolejnych władców francuskich, sprzymierzoną na dworze ze słynnym wizjonerem, Nostradamusem.
W historii trzy Marie wyszły za mąż, a ostatnia dwórka Maria Seaton pozostała do końca życia wierna swojej królowej i po jej śmierci wstąpiła do zakonu. W „Reign” jednak ich losy potoczyły się zupełnie inaczej.
Serial kręcono w Dublinie oraz na terenie zamku Ashford w Toronto. To właśnie w 1 odcinku 1 sezonu zostaje nam ukazany cały zamek Walezjuszy, w którym to rozgrywa się główna akcja serialu. Tam też cały dwór francuski wita Marię wraz z jej przybyłymi do nowego kraju damami. To bez wątpienia pokazuje nam, że twórcy serialu nie do końca wykorzystali miejsca historyczne, wybierając w ich mniemaniu te bardziej okazałe i zdołające zachwycić wymagającego dziś młodego odbiorcę.
„Reign” bez wątpienia jako serial ma wiele błędów związanych z historią losów królowej Szkocji, Marii Stuart. Na uwagę zasługuje tutaj przede wszystkim pokazanie jak bardzo niedokładnie twórcy serialu przeanalizowali wygląd postaci historycznych występujących w serialu. Maria Stuart według historyków była osobą mierzącą ponad 180cm, dobrze zbudowaną, przepiękną i pełną wdzięku kobietą, niezwykle wykształconą o wielkiej pasji do polowań. Nie bez powodu określono ją jako dziecko szczęścia, kochane przez cały dwór francuski. Sam Henryk II okazywał jej wielkie serce i uważał za najpiękniejsze dziecko na świecie.
Przybywając do Francji Maria była odziana w biały atłas. Miała długie, sięgające pasa kasztanowe włosy, szczuplutki nos oraz proste zęby jak typowa Gwizjuszka. Jedyną osobą, która nie darzyła Marii ciepłym uczuciem była właśnie Katarzyna Medycejska, zarówno w historii, jak i w serialu. To z nią Maria przez długi czas toczyła wojnę gdyż teściowa nie chciała dopuścić do jej ślubu ze swoim synem. Jej nadworny wróżbita, Nostradamus, przebywający na dworze francuskim przepowiedział bowiem w serialu, że to z rąk Marii zginie młody Walezjusz. Obawy królowej matki nie były więc bezpodstawne i z tego też powodu brała się jej niechęć względem młodej królowej. Dodatkowo Maria była w historii przeciwieństwem dzieci pary królewskiej – zdrowa, pełna życia, muzykalna i radosna co wywoływało niechęć Katarzyny. Sam jednak wygląd australijskiej aktorki grającej Marię – Adelaide Kane, znanej z młodzieżowego serialu „Teen Wolf”, był nieco odmienny gdyż w przeciwieństwie do pierwowzoru była ona dość drobna, smukła i nie pasowała ze swoim typem urody do realiów tamtych czasów. Ciekawostką jest jednak fakt, że Adelaide w rzeczywistości jest prawdziwą potomkinią Marii Stuart.
W serialu Maria pokazana jest jako uparta monarchini gotowa dojść do władzy nie patrząc na przeciwności losu. Na przestrzeni trzech sezonów stała się niezależną kobietą i mimo, że kochała Francję jak swój drugi dom, to zawsze i tak stawiała Szkocję na pierwszym miejscu, gdyż dla ojczyzny była gotowa zrobić wszystko.
Według historii określana jednak jako kobieta – dziecko, która wszystko wymuszała i na nic nie chciała czekać. Nie patrzyła na dobro innych, gdyż to jej miało być najlepiej. W „Reign” pokazano, że jest nieśmiałą i skrytą osoba, ciągle otoczoną dwórkami. Już w pierwszych odcinkach serialu było widać, że twórcom zależało głównie na ukazaniu miłosnego trójkąta pomiędzy głównymi postaciami – Marią, Franciszkiem oraz Sebastianem (postacią fikcyjną, tutaj przyrodnim bratem Franciszka II). Maria bowiem bardzo szybko odnalazła wspólny język z obojgiem braci i automatycznie rozkochała ich w sobie.
Tak samo niezgodna co do pierwowzoru była postać jakże istotnej dla fabuły postaci, króla Franciszka II Walezjusza. Grający go Toby Regbo w niczym nie przypominał schorowanego delfina. Miał wygląd przypominający wręcz cherubinka o jasnych włosach, błękitnych oczach, znacznie wyższego od Adelaide, bez wątpienia odgrywającego silnego mężczyznę. Nie był koślawy czy wątły i prezentował się w trzech sezonach nader imponująco. W historii delfina uważano niestety za zrzędę, niedorozwiniętego umysłowo i niezdolnego do panowania Francją w przeciwieństwie do jakże ambitnej, zdrowej, w pełni sił Marii. W serialu był on całkowitym przeciwieństwem swojego oryginału. Katarzyna i Henryk mieli idealnego następcę tronu, który wkrótce poślubił równie idealną królową Szkocji. Przed Marią miał on jednak w serialu romans z Oliwią, z którą łączyły go bardzo bliskie relacje. To ona za namową królowej matki, Katarzyny, planowała rozbić plany małżeńskie Marii Stuart. W historii para królewska chciała za to jak najszybciej wydać go za szkocką królową, aby z ich związku narodził się następca tronu we Francji, a Maria mimo niedoskonałości przyszłego męża bardzo go kochała i nie patrzyła na to co będzie w przyszłości. Liczył się bowiem wtedy dla niej jedynie dzień dzisiejszy.
W serialu warto podkreślić, że Maria nie od razu pokochała Franciszka. Widziała, że Walezjusza wiązały pewne uczucia do wspomnianej Oliwii, dawnej ukochanej, a jej serce skradł początkowo brat Franciszka, Sebastian, nazywany w serialu Bashem. Był synem Henryka II z metresą Dianą de Poitiers przez co był traktowano go jako bękarta królewskiego.
Relacja Marii z Franciszkiem pogłębiła się już na samym początku serialu gdy dowiedziano się o przepowiedni Nostradamusa dotyczącej rychłej śmierci Franciszka z rąk przyszłej małżonki. W wyniku tego ogłoszenia Maria zerwała zaręczyny, aby uchronić ukochanego od śmierci. Dotychczas szkocka królowa nie ufała przepowiedniom nadwornego wróżbity, ale gdy przepowiedział śmierć jednej jej z dwórek, wówczas zaczęła wierzyć w to co mówił. Zaręczyła się z Sebastianem dzięki czemu nadal był podtrzymany sojusz Szkocji z Francją i chociaż brat Franciszka nigdy nie chciał rządzić, za namową dziewczyny zaczął snuć plany o byciu królem. Z biegiem czasu między tą dwójką pogłębiało się uczucie i zaczęli starać się o zgodę na ślub z rąk ówczesnego papieża i rządzenie bastarda na tronie francuskim. Wówczas pojawiła się Nostradamusowi kolejna przepowiednia dotycząca losów Franciszka, w której widział jak umiera nie syn, a ukrywana córka pary królewskiej. Zinterpretował to jako fakt, że śmierć dotyczyła najstarszego dziedzica, a nie średniego Walezjusza. W tym momencie Maria musiała podjąć ostateczną decyzje dotyczącą wybranka swojego serca. Mężem został Franciszek i to z nim 24 kwietnia 1558 roku wzięłs ślub we francuskiej katedrze Notre Dame . Mimo, że nadal czuła coś do Sebastiana, musiała swoje życie oddać tylko jednemu z braci, Franciszkowi. W ten o to sposób zakończył się w serialu trójkąt miłosny, a Bash wyjechał na pewien czas z kraju.
Ślub w serialu został pokazany w 13 odcinku 1 sezonu. Maria miała na sobie przepiękną suknię i widać było, że jest szczęśliwa ze swoim świeżo poślubionym małżonkiem. W historii ich ślub był równie piękny, choć Katarzyna obawiała się o zdrowie syna, który nie nadawał się do bycia małżonkiem. Był jednak rozmiłowany w Marii, która wedle zapisów traktowana była przez niego bardziej jako przyjaciółka niż małżonka. W serialu było zupełnie inaczej, aczkolwiek i tutaj był skłonny oddać za nią „życie”.
„Wiesz co moje serce mówi teraz? Mówi, że powinienem zapomnieć o sprawach politycznych i być z Tobą. Nieważne jak. Jesteś prawdziwą królową. Królową, za którą każdy król mógłby zabić”. (Hearts and minds episode)
Maria od tego momentu stała się królową Francji i podwójny tytuł czynił z niej wielką rywalkę Elżbiety I, znanej w historii królowej dziewicy, o tyle groźniejszą, że jej potomstwo mogło od teraz upominać się o tytuł do angielskiego tronu.
Franciszek w historii i na kartach odcinków bronił Marii przed wszystkimi, nawet przed własną matką, którą posądzał o knowania przeciwko małżonce. Dopiero po ślubie byli szczęśliwi choć nigdy nie mieli dzieci. Według historyków w noc poślubną prawdopodobnie położoną ją i delfina w jednym łożu, choć nie doszło do niczego więcej. Królowej jednak odpowiadał związek oparty na przyjaźni aniżeli miłości cielesnej. W serialu za to królewska para starała się o dziecko, ale bezskutecznie. Gdy Maria poroniła, królowa matka zaczęła nieco przychylniej traktować synową.
Wydarzyło się jednak w serialu coś zupełnie niespodziewanego, gdyż podczas „chwilowego” rozstania Marii i Franciszka, młody Walezjusz wyjechał do Paryża by ochłonąć, a tam napotkał dwórkę Marii, Lady Lole. Pod wpływem emocji i dużej dawki alkoholu spędzili oni ze sobą zupełnie niezobowiązującą noc z bardzo ciekawym finałem. Z ich wspólnej nocy urodził się wspomniany syn pary, a to tylko jeszcze mocniej skomplikowało życie małżeńskie przyszłej królewskiej pary. Maria dość długo nie umiała wybaczyć obojgu takiej zdrady ponieważ sama nie mogła mieć dziecka z Franciszkiem. Ta sprawa była dosyć niezręczna dla całej trójki bohaterów w serialu.
Mimo takiego wydarzenia, serialowa Maria nie była wyzbyta wad. Romansowała bowiem z Sebastianem pod pretekstem ochrony Franciszka, a w 2 sezonie zawiązała bliższe stosunki z kuzynem Walezjusza, Louisem Conde, przeciwnikiem rodu Gwizjuszy, bratem króla Nawarry, człowiekiem bardzo elokwentnym i rzutkim protestantem, postacią w pełni historyczną. Zauroczona nim Maria dość szybko odsunęła od siebie męża, nadal czując żal względem jego „nocy” z Lolą. Louis jednak chciał odebrać nie tylko żonę, ale i tron francuski, a romans ten trwał przez dużą część 2 sezonu. W małżeństwie pary królewskiej było już wtedy na tyle źle, że nastąpiła oficjalna separacja i powszechnie mówiono o kochanku królowej co tylko bardziej wbiło sztylet w serce młodego Walezjusza. To jemu jednak ostatecznie zwierzyła się z dokonanego na niej gwałtu na dworze, a czego w historii nigdy nie miało miejsca. Twórcy serialu chcieli jednak wprowadzić znacznie więcej dramatu do życia głównej bohaterki. O tej zaistniałej sytuacji wiedziała również od samego początku Katarzyna Medycejska, która starała się zrozumieć dziewczynę i pomóc jej na tyle ile potrafiła. Mimo, że w krótkim czasie wydarzyło się tak wiele złego, małżeństwo uratowano. Maria i Franciszek w historii byli jednak sobie do końca życia wierni, a Maria dopiero po kilku latach wyszła ponownie za mąż, choć zarówno w historii jak i w serialu w jej sercu zawsze gościł Franciszek Walezjusz.
Kolejne nieprawidłowości w serialu związane są także ze śmiercią dwóch królów z dynastii Walezjuszy – Henryka II oraz jego syna Franciszka II. Serialowy Henryk II już w połowie 1 sezonu zaczynał odczuwać bolesne bóle głowy, nie panował nad sobą i był bardzo przewrażliwiony. Ludzie na dworze zaczynali wówczas podejrzewać, że z władcą dzieje się coś złego i nie nadaje się do rządzenia krajem. Popełniał już wtedy wiele błędów, nie tylko politycznych. Katarzyna Medycejska jako żona starała się ukrywać chorobę męża, za wszelką cenę zdobywała się nawet na to, aby przystawać na wszystkie jego odchylenia. Na dłuższą metę trudno było jednak ukrywać problemy władcy gdy ważyły się losy Francji. Król w jednym z odcinków podczas zabawy w odnajdywanie fasolki w cieście mianował jedną ze służących – na swoją królową i to z nią przebywał wiele dni w swojej komnacie. Młoda służąca zgadzała się na wszystko czego oczekiwał od niej król nie patrząc na konsekwencje przebywania w jednym pomieszczeniu z nieobliczalnym już królem. Słuchał dziewczyny nie zwracając uwagi na to jakie robi z siebie pośmiewisko w oczach poddanych, gdyż posunął się nawet do tego, że w afekcie napadu złości kazał swojemu synowi Sebastianowi poślubić swoją nałożnicę Kenne wbrew woli obojgu, pod groźbą śmierci. Oczywiście młodej parze taka wizja wspólnego pożycia nie pasowała, bo każde oczekiwało przy swoim boku zupełnie innej osoby. Franciszek widząc co się dzieje z ojcem postanowił wziąć sprawy w swoje ręce i zapobiec dalszemu rozwojowi wydarzeń. Mimo usilnych prób podczas turnieju rycerskiego nieobliczalny już Henryk walczy z własnym synem jako przeciwnikiem, w efekcie czego został przypadkiem zraniony w oko i w wielkich bólach odszedł z tego świata. Choć dość szybko wyciągnięto odłamek, nic nie pomogło w odratowaniu króla, skazanego na rychłą śmierć. Medycyna wówczas nie była jeszcze na tyle silnie rozwinięta, aby była w stanie pomóc władcy. Cały ten wypadek był spowodowany obawą o rządy Francją przez chorego króla i nawet w takim momencie młody Walezjusz nie zawahał się uśmiercić własnego ojca w imię ojczyzny. Owe wydarzenie długo prześladowało Franciszka i duch ojca niejednokrotnie go nawiedzał.
W historii natomiast osobą, która zraniła Henryka podczas turnieju był mężczyzna ze szkockiej gwardii – Gabriel de Montgomery, a nie sam syn króla. Król był dobrym rycerzem, ale tego pojedynku nie zdołał wygrać i okazał się być jego ostatnim w życiu. Wypełniła się wówczas znana z historii przepowiednia Nostradamusa, którą przekazał Katarzynie, że króla zabije jego „szkocki” przeciwnik. Ostatnie słowo jakie Henryk wypowiedział były zwrócone ku jego żonie, Medyceuszce :
„Katarzyno.”
Katarzyna bardzo długo nie umiała do siebie dojść po jego śmierci, gdyż od teraz była skazana na rządy synowej i syna. Istniała jedynie dzięki wpływom wywieranym na swoich dzieciach .
Śmierć Franciszka również nie była do końca zgodną z tą jaka była w historii. Według historyków młody Walezjusz od dziecka cierpiał na bóle głowy, infekcje ucha i osłabienie organizmu. Zawsze kruchy, chorowity, z trudem stawiał kroki. Z tego względu Katarzyna tak mocno obawiała się o jego związek z Marią Stuart uważając, że nie był zdolny do dorosłego życia, bycia królem i mężem. Zdrowie było bowiem wówczas podstawą, aby rządzić krajem, zwłaszcza tak dużym jak Francja. Franciszek niestety nigdy już nie wyzdrowiał. Umarł mając zaledwie 16 lat przez swoje wątłe zdrowie. Wedle historyków medycyny jego jądra nie zeszły do moszny, a wielokrotne infekcje ucha doprowadziły do ropnia mózgu, który zapewne zabił króla. Wielokrotnie zdarzało mu się też mdleć bez powodu, bo jego organizm męczył się każdą wykonaną rzeczą. Śmierć przyszła wraz z wyczerpaniem ciała króla przez imponowanie żonie, nieustanne polowanie, zbyt długie przebywanie w kościele i nieustające bóle głowy. Było od razu widać, że król lada dzień umrze i królowa Francji zostanie wdową w wieku zaledwie 18 lat. Zdana na swój los i powrót do Szkocji, do kraju, który przed laty była zmuszona opuścić. Mimo pomocy medyków Franciszek zmarł i nawet gdy otworzono jego czaszkę zauważono, że na nic była zdatna pomoc medyków, bo nie dałoby się odratować króla przez jego guz wielkości orzecha.
W „Reign” twórcy serialu zrobili ze śmierci Franciszka nie małe widowisko. Wszystko to oczywiście, aby przyciągnąć jak najwięcej fanów przed ekran telewizora, robiąc wielki dramat ze śmierci jednej z ważniejszych postaci dramatu. W serialu Franciszek miewał oczywiście drobne problemy ze zdrowiem od kilku lat i nawet końcówka 2 sezonu pokazała nam, że coś nie tak działo się już z królem Francji. Apogeum zdrowia Franciszka uwidoczniono jednak na początku 3 sezonu gdzie za życie delfina Francji oddała nawet matka Marii, gdyż według z jednej znajomych wieszczek Sebastiana, każde ocalenie życia nie było ofiarowane za darmo i ktoś zawsze musiał ponieść koszt uratowania życia innej osoby. Do tego dawna przepowiednia Nostradamusa zaczynała powoli wypełniać umysły osób bliskich Franciszkowi. Mimo to para królewska spędzałs ze sobą wiele radosnych chwil, byli między innymi świadkami ślubu dwórki Marii, Loli z Lordem Narcisse (postacią fikcyjną), który ubiegał się o dziewczynę już od dłuższego czasu. Jednak chwile radości Marii i Franciszka spędzone tylko we dwójkę w końcu się skończyły. Ostatni raz tańczyli ze sobą, płynęli na łódce, a w dniu jego śmierci podczas wyjazdu, postanowili na moment uciec swojej służbie i pobyć wyłącznie ze sobą. Pływali jeziorze, oddali się uczuciu i nie wiedzieli, że to ich ostatnia chwila razem. Zapomnieli jednak wtedy o wszystkich problemach, mieli siebie i nic więcej nie było im potrzebne do szczęścia. Ta beztroska została im jednak brutalnie przerwana, gdyż na Marię napadli przeciwnicy ze Szkocji, którzy pod przewodnictwem protestanta Johna Knoxa nie chcieli, aby katolicka królowa powróciła do ojczyzny i zaczęła rządzić krajem na swój „katolicki” sposób. Franciszek widząc Marię w niebezpieczeństwie nie patrzył na nic innego niż to, że musi uratować żonę i w jej obronie traci życie, wielokrotnie uderzony o ziemię w głowę, ostatkiem sił zabija wszystkich napastników i pada na ziemię. Franciszek na łożu śmierci mówi, że jest szczęśliwy iż mógł z nią spędzić tyle życia ile było mu dane i pragnie jej ponownego zamążpójścia, aby ponownie kogoś pokochała. Maria wyznała mu wówczas, że nigdy nie pokocha już nikogo tak mocno jak jego, ale przyrzekła mężowi dopełnić warunku. Gdy do dworu doszła informacja o śmierci króla wszyscy byli przerażeni, a królowa matka przybywając na miejsce śmierci Franciszka zauważyła, że synowa spoczywa zapłakana przy ciele jej syna płacząc nad tym co utraciła. Dopiero teraz zrozumiała, że była wobec niej niesprawiedliwa i nie miała powodu by ją nienawidzić, bo kochała jej Franciszka na tyle ile tylko mogła, ale przepowiednia się wypełniła.
Wraz ze śmiercią Franciszka Maria przestała być królową Francji i została już tylko królową Szkocji, zdaną na łaskę swoich podanych. Podczas pogrzebu Franciszka, który w historii odbył się 5 grudnia 1560 roku, Maria szła za trumną w żałobnych, białych szatach, kolorze żałoby. W serialu były to z kolei czarne szaty. Tak o to nadeszły jej ostatnie chwile na dworze francuskim, jak sama powiedziała:
„Nie jestem już dłużej królową Francji.”
Po śmierci Walezjusza w historii nastąpił problem regencji. Następca Franciszka, Karol IX, był zbyt młody na samotne rządy krajem i wybór padł na królową Matkę, regentkę.
W serialu o miano owego regenta starał się także Lord Narcisse, przeciwnik Katarzyny. Pod pretekstem bycia regentem chciał zawładnąć dla siebie rządzenie całym krajem, bo władza była dla niego czymś najważniejszym w życiu i jedynie sprytem Katarzyna została oficjalnie regentem młodego Karola.
Katarzyna Medycejska po śmierci męża bardzo obawiała się o swoje losy na dworze francuskim. W serialu została wtrącona do lochu, skazana na śmierć za swoje knowania przeciwko królowej. W jej postać wcielała się znana nam z serii o „Ani z Zielonego Wzgórza” Megan Follows. Przez lata królowa była też w cieniu metresy króla, starszej o kilkanaście lat Diany. Niekochana przez męża, traktowana na dworze jak intruz, wspierana i pocieszana jedynie przez ojca Henryka, Franciszka II, później miała poparcie jedynie w osobie Nostradamusa, którego poznała mając 36 lat. Uważany był wtedy za lekarza, który przepowiadał przyszłość i został nadwornym wróżbitą. W „Reign” chcieli nawet połączyć ze sobą Nostradamusa z Katarzyną, choć oficjalnie takie wydarzenie nigdy nie miało miejsca, gdyż wróżbita wspierał ją po prostu najtrudniejszych momentach życia. Przez brak wsparcia od innych stała się bowiem bardzo nieufna wobec ludzi, zarówno w serialu, jak i w historii. Wdawała się przez to, wedle historyków, w liczne romanse, nie zawsze rozsądne, nie podparte uczuciem, gdyż od dziecka wmawiano jej, że miłość to największa słabość i nie wolno się jej poddać. Z tego też się wziął mit o bezdusznej królowej Katarzynie, która nawet w serialu wyparła się swojego dziecka – Clarissy, gdyż dziewczyna nie pasowała do idealnego wizerunku królewskiej rodziny. Podobnie było z inną córką, Klaudią, którą na siłę chciała wydać za mąż i oddalić od siebie. Katarzyna bowiem od zawsze obawiała się o swój los i po śmierci męża i Franciszka była świadoma, że oficjalnie zakończyła się jej władza, choć dziewięcioletni wówczas Karol oddał w jej ręce posługę regenta i królowa powróciła na pewien czas do rządzenia ukochanym krajem .
Wspomniane relację Katarzyny z Marią były zawsze napięte, czy to z powodu przepowiedni w serialu czy w historii z powodu jej nietypowego, zbyt zdrowego wyglądu. Katarzyna miała również wstręt do rodu Gwizjuszów, z których z resztą wywodziła się matka Marii. Dopiero po śmierci Franciszka widziała ile znaczył dla niej jej syn i starała się pomóc swojej synowej na tyle ile potrafiła. Pod koniec jej pobytu we Franci radziła jej w kwestiach kobiecych i przy wyborze następnego męża. Chciano ją nawet pierwotnie wydać za Karola, swojego szwagra, choć ten pomysł odrzucono. Idealnym kandydatem wydawał się syn Filipa II króla Hiszpanii, Don Carlos. W serialu jego postać wydawała się bardzo ciekawa, bo w wizji „Reign” był bardzo przystojny, oczytany i zauroczony Marią chłopak, choć miał dość nietypowe fetysze co w pewnym momencie skreśliło w oczach królowej. Nawet w jednym z odcinków, gdy Don Carlos zaciągnął Marię, by „ulżyła mu w pragnieniach”, stała się rzecz okropna, albowiem urządzenie syna Filipa II zraniło następcę tronu i Katarzyna z Marią uciekły z pola zbrodni. Ostatecznie do ślubu nie doszło. Z kolei według historii był on 15-letnim garbusem o morderczych skłonnościach, które doprowadziły do jego uwięzienia. Mimo, że Maria może i byłaby zadowolona z takiego mariażu, bo była związana z żoną Filipa II, to nic z tych pertraktacji ostatecznie nie wyszło. Królowa nadal nosiła więc białe szaty, a nie czarne i lud zaczął ją nazywać „białą królową”. Katarzyna za wszelką cenę przekonywała wówczas Marię do wyjazdu do Szkocji, bo tylko tam będzie szczęśliwa i mimo tego, że nie była zbytnio przychylna synowej, życzyła jej co najlepsze i pragnęła, aby otoczyła ją opieka Boga i mogła rządzić swoim krajem w przyszłości .
Na tron jeszcze podczas pobytu Marii na dworze francuskim wstąpiła jej słynna kuzynka – Elżbieta I, zwana królową dziewicą, córka Henryka VIII i Anny Boleyn. Była ostatnią z rodu Tudorów, zmarła bezdzietnie, nigdy nie wstępując w związek małżeński chociaż wielu ubiegało się o jej rękę. W serialu była nader barwną postacią, uparcie dążącą do celu, zakochaną bez pamięci „wedle twórców” w swoim koniuszym, Robercie Dudley’u, którego nigdy poślubiła i przez lata ukrywała ich romans. W „Reign” nie bała się jednak go stracić, bo była wręcz gotowa go poświecić, aby poślubił Marię. Chcąc zniszczyć kuzynkę zabiła nawet jej przyjaciółkę, Lady Lolę, uwikłaną w sprawę planów dotyczących zabójstwa Elżbiety. Myślała, że czyniąc to, zmusi automatycznie Marię do oddania prawa do tronu angielskiego. Jej starania poszły jednak na marne.
W czwartym sezonie serialu ukazano najwięcej z wydarzeń życia samej Marii, gdyż przedstawiono jej losy od czasu powrotu do Szkocji, aż do śmierci w Anglii. W trakcie odcinków, wyemitowanych w finałowym sezonie, ukazano wydarzenia adekwatne do historycznych, a także całkowicie wymyślone. Pokazano bowiem romanse Elżbiety z doradcą, który niegdyś był z Marią, a nawet jej plany zamążpójścia, kiedy w historii Elżbieta do końca życia została panną, a w „Reign” planowała ślub. Tak samo pierwsze pojawienie się Darnley’a na dworze, przyszłego małżonka Marii, było czymś niepoprawnym historycznie. Stefan Zweig w biografii dotyczącej o Marii pisał, że Maria już wcześniej miała okazje go poznać podczas składania jej kondolencji na dworze francuskim z powodu śmierci męża. Sama jednak postać Darnley’a była dość specyficzna, od początku nie sprawiał dobrego wrażenia (w historii i serialu) i gardził Marią będąc nadal zakochanym w Kirze (swojej wybrance, postaci fikcyjneh). Dodatkowo był bardzo wyniosłym, egoistycznym, niedojrzałym i nie mającym umiarkowania w piciu chłoptasiem, za którego zmuszona była wyjść Maria. Z czasem swojego wyboru co do męża. gorzko pożałowała. Jednak wątki takie jak zabójstwo Rizzia (przyjaciela królowej), romans z Bothwellem (przyszłym, trzecim mężem), choroba Darnley’a czy knowania Elżbiety ukazano w serialu bez większych zmian, znanych z historii.
Prezentacja serialu miała swój koniec 16 czerwca 2017 roku. Nie zamknięto wówczas wielu wątków, a wiele też całkowicie pominięto. Nie pokazano chociażby trzeciego małżeństwa Marii i jej pobytu w Anglii, a jedynie samą egzekucje i to co stało się po jej śmierci. Przeskoczono od razu po pojmaniu Marii i Lorda Bothwella do poranka 8 lutego 1587 roku, gdzie scena rozpoczęła się tymi o to słowami Marii:
„To był początek mojej zguby… Jedyne czego żałuje to, że minęło tyle czasu odkąd widziałam jego twarz…Mój koniec jest moim początkiem.”
Mowa tu o synu, Jakubie, urodzonym z drugiego małżeństwa z lordem Darnley’em, którego musiała porzucić wraz ze swoją wolnością.
Niezgodna była też w ostatnich scenach serialu rozmowa syna Marii z Elżbietą, pragnącego uwolnienia matki, a na co nie była zbyt chętna Elżbieta. Tak samo zresztą suknia Marii z egzekucji, o ile w historii miała ona nałożoną czarną, a pod nią karmazynową, to w serialu miała tylko czarną. Szła osamotniona, nikt jej nie pomagał. Opuszczona Maria wiedziała co ją czeka, choć liczyła do końca, że jej syn przybędzie z odsieczą. Serialowo rozwiązano to ukazaniem jej odejścia budząc się na łożu u boku Franciszka:
„Czekałem na ciebie.”
Twórcy serialu pokazali, że to Franciszek był jej największym szczęściem i wiele lat musiało minąć, aby zaznała ponownie radosnych chwil u boku ukochanego.
Prawda czy fikcja historyczna w serialu „Reign”
Wydarzenia, jakie można było zobaczyć w serialu, nie do końca były zgodne z tym, co znamy z historii. Na uwagę zasłużyły tu przede wszystkim, prócz postaci stricte historycznych, tańce (przypominające niekiedy współczesne ze zbytnią poufałością w tańcach damsko – męskich), muzyka (stylizowana na dawną epokę, w rzeczywistości przerabiając znane utwory) i stroje, którym bliżej było do naszych czasów niż epoki nowożytnej. Mężczyzn ubrano raczej według mody tamtych czasów, niekoniecznie kobiety. Nie brakuje tu nagich ramion, tiulu, siatek, nie widać z kolei za wiele gorsetów, a materiały z jakich uszyto stroje, w większości nie istniały jeszcze w XVI wieku .
Maria Stuart w serialu często nosiła stroje zaprojektowane przez projektantów mody jak chociażby przez Alexandra McQuenna, który tworzy luksusowe ubrania. Królowa nosiła jego sukienki (zdobione złotem czy kryształkami), bluzki z przezroczystych materiałów z motywem kwiatowym lub całkiem pozbawione zdobień. Jedna z jej marynarek z 1 sezonu przypominała nawet tą co nosił kiedyś Michael Jackson. Tak samo buty od projektanta były tutaj niecodzienne, metaliczne i zdobione z dużą ilością dodatków. Marię ubierano też w koronki, tiul, mieszano struktury, dodawano kwiaty i bogate akcesoria.
Marką, w którą najczęściej ubierano jedną z jej dwórek, Lady Kenne było popularne w Stanach Free People, znane powszechnie ze stylu „country zmieszanego z „boho”, popularnego dzięki zwiewnym rzeczom, prześwitującym, z dużą ilością koronek z dominującą bielą, czernią i granatem.
Innymi markami wykorzystanymi w serialu było Valentino, Oscar de la Renta, Isabel Marant, Balmain, Gucci oraz Alice + Olivia. Na największą uwagę zasłużyła tutaj suknia ślubna Marii od Monique Lhuillier. Tak samo okazałe były dodatki wszystkich kobiet w serialu, zarówno opaski kwiatowe, skórzane i srebne paski, buty oraz biżuteria. Dominowały wówczas takie marki jak Azaara (kolczyki z kamieniami), Anthropologie (paski), Rhondi Rocks (głównie noszone przez Katarzynę, z motywem krzyża), Stephen Dweck (kryształy) czy Gillian Steinhardt (ręcznie tworzona biżuteria, najczęściej noszona przez Marię w sygnetach i bransoletach). Głównymi kolorami strojów w całym „Reign” była więc czerń i złoto, choć nie brakowało beży, szarości i bieli, łączonych z paskami w odcieniu srebra i złota. W serialu pojawiły się także narzucane na suknie futerka, zarówno krótkie i długie, najczęściej vintage
Istnieje do dziś wiele stron internetowych oferujących nam zakup repliki ubrania czy akcesoria poszczególnych bohaterek „Reign”, często nawet inspirowanych modą „tamtych czasów”.
Największym hitem wśród ubrań kobiecych postaci w serialu była sukienka księżniczki Klaudii, wspomnianej córki Henryka i Katarzyny, w intensywnym różowym kolorze. Sukienka była bez rękawów, nader długa, z dużą ilość falban, nie pasująca zupełnie do stylu XVI wiecznej mody, a bardziej do realiów XXI wieku na galę czy studniówkę. Tym bardziej było widać, że twórcom nie chciało się konsultować mody nowożytnej z historykami czy chociażby kostiumologami, gdyż większość robiono wyłącznie pod publikę, która chciała cieszyć oko tym co widzi na ekranie, a nie czy jest to poprawne historycznie.
Podsumowanie
Serialu „Reign” bezsprzecznie nie należy traktować nawet jako podstawę wiedzy o losach Marii Stuart, historycznej królowej Szkocji XVI wieku. Serial zawiera zbyt wiele błędów, aby można było nawet na podstawie jego fragmentów poznać zawiłe losy tej nieszczęsnej władczyni, dlatego bez wątpienia należałoby sięgnąć do jednej z wielu biografii dotyczącej jej dziejów.
Oglądając wspomniany serial można jednak w jakimś stopniu wczuć się w klimat dawnych czasów, zauroczyć się krajobrazami, dobrze dobraną muzyką, „wykreowanymi” strojami stylizowanymi na dawne czasy i aktorami odgrywających role historycznych postaci. Warto więc pamiętać, że to wszystko co ukazano na ekranie w dużej mierze jest fikcją, ładnie opatrzoną w kolorowe stroje i pięknych aktorów, ukazujące losy Marii – ofiary złotego dzieciństwa, któremu kres położyło zbyt wczesne wdowieństwo. Zarówno w historii, jak i wizji serialu, Maria Stuart była pięknością tamtej epoki, która po śmierci pierwszego męża nie umiała już znaleźć szczęścia w życiu, kończąc swój żywot na szafocie uznana niesłusznie jako morderczyni i oszustka.
Bibliografia:
Abbott J. (1904). Makers of History. Mary Queen of Scots. Project Gutenberg.
Banaś A. (2022). „En ma fin gît mon commencement…” – o miłości, kobiecej naturze i śmierci w sonetach królowej Szkocji, Marii Stuart (1542-1587). Wybrane zagadnienia nauk humanistycznych. Historia. Edukacja. Literatura. Red. D. Kobylański, A. Janczak, R. Stachyra. Wydawnictwo Naukowe Archaegraph.
Bogucka M. (2006). Gorsza płeć. Kobieta w dziejach Europy od antyku po wiek XXI. Wydawnictwo Trio.
Bogucka M. (2009). Maria Stuart. Wydawnictwo Trio.
Dominik, T., Stomma, L. (2000). Kobiet czar. Wydawnictwo Twój Styl.
Fraser, A. (1969). Mary Queen of Scots. Weidenfeld and Nicolson.
Graham, R. (2009). Niezawiniona tragedia Marii Stuart. Wydawnictwo Amber.
Harvie, C. (2002). Scotland. A short history. Oxford University Press.
Heritier, J. (1981). Katarzyna Medycejska. Państwowy Instytut Wydawniczy.
Kapitaniak, T. (2000). Historia Szkocji. Wydawnictwo: Ibidem.
Mitchinson, R. (2002). A History of Scotland. New York : Routledge.
Serwański, M. (2008). Historia powszechna XVI-XVIII wiek. Wydawnictwo Poznańskie.
Solnon, J. F. (2007). Katarzyna Medycejska. Złowroga królowa Francji. Świat Książki.
Zabieglik, S. (1993). Zarys historii Szkocji. Wydawnictwo: DJ.
Zweig, S. (1971). Maria Stuart. Wydawnictwo „Śląsk”.
Agnieszka Banaś
Nota o autorze:
