Aktywizm i ekologia w brytyjskiej muzyce rockowej : przypadek Radiohead / Guillaume Clément

0
528

Thom Yorke podczas koncertu Radiohead w Poznaniu 2009.

Aktywizm i ekologia w brytyjskiej muzyce rockowej: przypadek Radiohead

Radiohead: militaryzm, ekologia i rock brytyjski

ABSTRAKT

Jeden z odnoszących największe sukcesy komercyjne i w krytyce zespołów współczesnego rocka w Wielkiej Brytanii, Radiohead zasłynął z poszerzania swoich horyzontów poza gitarową muzykę rockową. W trakcie swojej trzydziestoletniej kariery, gdy ich muzyka stała się bardziej złożona, Radiohead przekształciło się również w upolityczniony zespół, ponieważ piosenkarz i autor tekstów Thom Yorke znalazł inspirację w społeczno-politycznym kontekście tamtych czasów. Podczas gdy piosenki OK Computer (1997) oferowały wizję brytyjskiego społeczeństwa sprzeczną z koncepcją Cool Britannia, późniejsze albumy zawierały ukrytą krytykę skierowaną pod adresem rządu New Labour. Co więcej, Yorke często odwiedzał oficjalną stronę internetową swojego zespołu, aby wyrazić swoje oburzenie polityką rządu brytyjskiego w zakresie ochrony środowiska, udzielając wsparcia organizacjom takim jak Friends of the Earth i Green Party. Analiza niektórych z najbardziej znanych piosenek Radiohead daje zarys ideologii politycznej zespołu, która z kolei została zrealizowana przez aktywizm niektórych jego członków. Radiohead można zatem określić mianem zespołu aktywistycznego, nie tylko ze względu na osobiste zaangażowanie polityczne niektórych muzyków, ale także poprzez ich dorobek muzyczny, który umożliwia słuchaczom zapoznanie się z problematyką społeczno-polityczną.
rfcb-1499

Wstęp

1 Radiohead to jeden z najbardziej szanowanych współczesnych zespołów rockowych w Wielkiej Brytanii, który osiągnął znaczny sukces komercyjny, jednocześnie wytyczając własną ścieżkę poza tradycyjnymi granicami gitarowej muzyki rockowej. Zespół został założony pod koniec lat 80-tych przez grupę pięciu przyjaciół z dzieciństwa, którzy poznali się w prywatnej szkole w Abingdon (Oxfordshire): wokalista/gitarzysta Thom Yorke, gitarzysta Ed O’Brien, perkusista Phil Selway, basista Colin Greenwood i jego brat Jonny, multiinstrumentalista. Od maja 2016 roku sześć z dziewięciu albumów Radiohead ( OK Computer, Kid A, Amnesiac, Hail To The Thief, In Rainbows i A Moon Shaped Pool ) osiągnęło pierwsze miejsce na oficjalnych brytyjskich listach przebojów i otrzymało wiele platynowych certyfikatów od brytyjskiego przemysłu fonograficznego,2, co wskazuje na sprzedaż w zakresie od 600 000 do 3 milionów egzemplarzy każdego albumu w samej Wielkiej Brytanii. Radiohead było chwalone przez liczną międzynarodową rzeszę fanów i prasę muzyczną za ich znaczenie kulturowe, zamiłowanie do muzycznych eksperymentów, a ostatnio za polityczną aktywność niektórych członków zespołu.

2 Rzeczywiście, frontman zespołu, Thom Yorke, stał się znany jako orędownik ochrony środowiska i świadomości zmian klimatycznych, posuwając się nawet do grania koncertów i zbierania funduszy dla Partii Zielonych oraz do uczestniczenia w międzynarodowych szczytach środowiskowych. Chociaż można to po prostu postrzegać jako kolejny przykład celebryty wykorzystującego swoje zasoby i wpływy do naciskania na zmiany polityczne, aktywizm Yorke’a trudno oddzielić od muzyki jego zespołu, a zwłaszcza tekstów, które często odzwierciedlają kwestie polityczne. Jednak w swoich wywiadach członkowie Radiohead od czasu do czasu odrzucali wszelkie opinie, że ich muzyka powinna być interpretowana jako nadmiernie polityczna. Na przykład szósty album zespołu nosi tytuł Hail To The Thiefi co spowodowało, że wielu zinterpretowało go jako otwartą krytykę kontrowersyjnych wyborów George’a W. Busha w 2000 r., używając popularnego sloganu używanego do kpienia z ówczesnego prezydenta elekta. Jednak Thom Yorke próbował zaprzeczyć politycznej interpretacji tytułu albumu w kilku wywiadach:

W przypadku Hail To The Thief cała ta sprawa polityczna jest trochę naciągana. Ciągle czytam o tym, jak ten album jest o polityce i anty-Ameryce… tylko z powodu tytułu i jednego lub dwóch cytatów, które podałem. Ludzie reagują przesadnie, wczytują rzeczy w rzeczy, szukają aluzji. Dla mnie ta płyta, te nowe piosenki, to nie tyle piosenki o polityce, co desperackie zmagania, by trzymać politykę z daleka. Miniony rok… Gdybym mógł napisać o czymkolwiek innym, napisałbym to. Ale jak jakakolwiek rozsądna osoba może całkowicie zignorować to, co się dzieje? Naprawdę nie mogłem. Bardzo chciałbym pisać teksty wolne od polityki! 3

3 Jednak czytając ten cytat zauważamy, że próba zaprzeczenia politycznym intencjom albumu i jego tytułu wydaje się dość słaba, a nawet sam Yorke przyznał później, że trzymanie polityki z dala od jego muzyki jest niemożliwe w takim kontekście.

4 Jako zespół odnoszący sukcesy komercyjne, Radiohead potencjalnie zachowuje zdolność wykorzystywania swojej muzyki jako środka przekazu politycznego i pomimo ich zaprzeczania, ich muzyka może być traktowana jako potencjalna brama dla publiczności do polityki zespołu, która zakłada wkład pełnego potencjału osobistego aktywizmu Yorke’a. W tym artykule zbadamy korzenie myśli politycznej Radiohead w całej ich karierze, zwłaszcza biorąc za punkt wyjścia ich piosenki i teksty, i podkreślimy, jak zamiłowanie do eksperymentowania i tajemniczych – ale politycznych – piosenek rozkwitło w osobisty aktywizm. Poczucie ciągłości między muzyką, tekstami i osobistym zaangażowaniem politycznym zostanie podkreślone podczas badania najpopularniejszych albumów Radiohead.

Muzyka popularna a znaczenie polityczne: rola kontekstu historycznego

5 Prace Simona Fritha, autora The Sociology of Rock, podkreślają znaczenie kontekstu historycznego przy analizie muzyki popularnej: „ Z socjologicznego punktu widzenia historię muzyki należy rozumieć jako aspekt historii społecznej; zmiany muzyczne odzwierciedlają zmiany w społeczeństwo ”. 4 Takie stwierdzenie można łatwo odnieść do Radiohead, którego twórczość należy rozpatrywać w kontekście historycznym. Zespół powstał w połowie czasów rządów Thatcher i zyskał sławę podczas premiery Johna Majora, ale większość ich twórczości politycznej i aktywizmu obejmuje ostatnie lata ich długiej kariery, ponieważ większość politycznie naładowanych piosenek, które zostaną omówione poniżej, została wydana  po 1997 roku, to znaczy od czasu rządów Partii Pracy pod kierownictwem Tony’ego Blaira (a potem Gordona Browna). Od tego czasu Radiohead nadal jest postrzegane jako zespół aktywny politycznie, sprzeczny z założeniami politycznymi konserwatystów.

6 W rezultacie specyficzny kontekst historyczny każdego albumu pomaga kształtować – mniej lub bardziej bezpośrednio – treść liryczną piosenek. Joseph Tate cytuje wywiad z New Musical Express z 2003 roku (lub NME, wiodący brytyjski magazyn muzyki popularnej), w którym Thom Yorke ujawnia zaskakujące podejście do pisania piosenek na album Hail To The Thief, które polega na uwzględnieniu elementów z bieżących wydarzeń i polityki, a następnie przestawieniu ich tak, aby wyrwać je z pierwotnego kontekstu: „Wycinałem te rzeczy i celowo brałem je wyrwane z kontekstu, więc są jak tapeta. Potem, kiedy potrzebowałem słów do piosenek, wyciągałem je z tej tapety, a one w ogóle nie miały żadnego kontekstu politycznego.5 W tym samym artykule Tate cytuje inny wywiad udzielony przez Yorke’a magazynowi Rolling Stone w Stanach Zjednoczonych mniej więcej w tym samym czasie, w którym potwierdził wpływ politycznych programów radiowych na proces pisania piosenek: „ Kiedy zacząłem pisać te nowe piosenki, byłem w trakcie słuchania wielu audycji politycznych w BBC Radio 4. Złapałem się na tym, że… spisywałem małe nonsensowne frazesy, te orwellowskie eufemizmy, które nasz rząd i twój tak bardzo lubią. Stały się one tłem nagrania” 6. Więc Yorke przyznaje że w przypadku Radiohead usunięcie kontekstu politycznego z piosenek jest Rzeczywiście niemożliwe, ale z tego samego powodu autor tekstów używa go na swój własny sposób do budowania tekstów. Znajomość tła historycznego utworu może okazać się wówczas niezbędna, aby publiczność mogła go zrozumieć i uchwycić pełnię jego politycznego komentarza.

OK Computer, czyli „Cruel Britannia”

7 Począwszy od OK Computer, twórczość Radiohead przenikała widoczna smuga polityczna. Według biografa Martina Clarke’a 7, zespół znalazł inspirację w książce Willa Huttona The State We’re In 8 , w której autor piętnował wpływ polityki thatcherowskiej na współczesną Wielką Brytanię. W tym samym czasie Thom Yorke zagłębił się w niektóre prace Noama Chomsky’ego, w tym w Manufacturing Consent [9], które przedstawiały amerykańskie środki masowego przekazu jako ideologiczne maszyny pełniące zasadniczo funkcję propagandową. Takie wysoce polityczne wpływy można wyczuć w całym OK Computerteksty, które generalnie malują dość ponury obraz brytyjskiego społeczeństwa. Jednym z jego najbardziej uderzających utworów jest „No Surprises”, który został wydany jako singiel w 1998 roku i znalazł się w pierwszej piątce list przebojów singli. Piosenka zaczyna się jak kołysanka melodii granej na dzwonkach i gitarze akustycznej, której łagodność zderza się z przygnębiająco ponurą obrazowością tekstu, który zachęca ludzi albo do „obalenia rządu”, albo do nędznego, pozbawionego sensu życia:

Serce przepełnione jak wysypisko śmieci
Praca, która powoli cię zabija
Siniaki, które się nie goją
Wyglądasz na zmęczonego, nieszczęśliwego
Obalić rząd
Oni nie mówią w naszym imieniu
Wezmę spokojne życie, uścisk dłoni, trochę tlenek węgla
Bez alarmów i niespodzianek. 
10

8 Jednym z najwybitniejszych utworów na albumie pozostaje „Fitter Happier”, utwór, który trwa mniej niż dwie minuty i zawiera bardzo mało muzyki jako takiej, ale raczej elektroniczne dźwięki i rzadkie akordy grane na pianinie i smyczkach, podczas gdy tekst jest dostarczany głosem generowanym komputerowo. Sam tekst składa się z cynicznego kolażu haseł, które wydają się być żywcem wzięte z reklamówek i ogłoszeń publicznych promujących zdrowy tryb życia, podczas gdy w tekście stopniowo pojawiają się hasła bardziej przygnębiające:

Sprawniejszy, szczęśliwszy, bardziej produktywny, wygodny, niepijący za dużo
Regularne ćwiczenia na siłowni (trzy dni w tygodniu)
Lepsze stosunki ze współpracownikami
Swobodny, dobrze się odżywiający (koniec z mikrofalówek i tłuszczów nasyconych)
Cierpliwy lepszy kierowca , bezpieczniejszy samochód (dziecko uśmiecha się na tylnym siedzeniu) […]
Często sprawdza kredyt w (moralnym) banku (dziura w ścianie)
Przysługi za przysługi, kochane, ale nie zakochane
Stałe zlecenia dobroczynności, w niedziele supermarket przy obwodnicy [. ..]
Teraz samozatrudniony, zatroskany (ale bezsilny)
Upoważniony i poinformowany członek społeczeństwa (pragmatyzm nie idealizm) […]
Wciąż płacze na dobrym filmie, wciąż całuje się ze śliną
Nie jest już pusty i szalony jak uwiązany kot na kij
To wbija się w mroźne zimowe gówno (umiejętność śmiania się ze słabości)
Spokojny, sprawniejszy, zdrowszy i bardziej produktywny
Świnia w klatce na antybiotykach. 
11

9 W świecie przedstawionym przez Radiohead obywatele mają wrażenie, że mają do odegrania rolę polityczną, ale ta władza jest prawie pusta. Wyjątkowa struktura składniowa tekstu, zawierająca bardzo niewiele czasowników sprzężonych, za to więcej grup rzeczowników i imiesłowów, sugeruje, że w takim społeczeństwie jednostki nie podejmują żadnych decyzji za siebie i że najlepiej określa się je jako konsumentów, a nie obywateli – fakt ten znajduje odzwierciedlenie w używanie sloganów i frazesów o charakterze komercyjnym, wypowiadanych syntetycznym głosem.

10 Tym, co jest jeszcze bardziej uderzające w przypadku OK Computer, jest czas jego wydania i kontrast, jaki prezentuje z fenomenem Cool Britannia i miażdżącym zwycięstwem Labour w maju 1997 r., tym bardziej, że ósmy utwór na albumie, „Electioneering”, wydaje się kwestionować rodzaj pustych obietnic i sztuczek, do których uciekają się kandydaci w celu zdobycia głosów:

Przestanę, nie cofnę się przed niczym
Mów właściwe rzeczy podczas kampanii wyborczej
Ufam, że mogę polegać na twoim głosie
Kiedy ja idę do przodu, ty się cofasz
Gdzieś się spotkamy
Tarcze zamieszek, ekonomia voodoo
Poganianie bydła i MFW
Ufam, że mogę polegać na twój głos. 
12

11 Tekst „Electioneering” przy akompaniamencie agresywnego, trzęsącego się gitarowego riffu niesamowicie brzmi jak fragmenty rozmowy, którą kandydat mógł odbyć – oczywiście nieoficjalnie – z potencjalnymi wyborcami w okresie poprzedzającym wybory prezydenckie w 1997 roku. Wybory powszednie. Na przykład Tony Blair zadał sobie wiele trudu, by „ polegać na głosach ” wielu zwolenników celebrytów, w tym członków innych brytyjskich zespołów rockowych Oasis, Blur i Pulp, a nawet trenera Manchesteru United, Sir Alexa Fergusona, by wymienić tylko kilka. 13 Pod koniec tekstu odniesienia stają się bardziej jawnie polityczne,przezpowołując się na Międzynarodowy Fundusz Walutowy, lubprzeznaśmiewanie się z konserwatywnej polityki gospodarczej Ronalda Reagana (poprzez aluzję do „ ekonomii voodoo ”). Ale te odniesienia nie są ani precyzyjne, ani rozwinięte; są po prostu wklejane obok innych obrazów protestu lub przemocy, aby jeszcze bardziej podkreślić niechęć zespołu. Podczas gdy teksty „Electioneering” niewątpliwie uwypuklają hipokryzję przywódców politycznych na ścieżce kampanii, stosunkowo tajemniczy charakter odniesień politycznych i lakoniczny styl tekstu (nieodłączny od techniki „wytnij i wklej”, którą co prawda stosował Yorke przy pisaniu tekstów) w „Bez niespodzianek” i „Sprawniejszy szczęśliwszy”.

12 Pomimo postrzeganego braku politycznej głębi lub klarowności, OK Computer pozostaje jednak uderzająco spójnym albumem, ponieważ kilka zawartych na nim piosenek maluje ponury obraz brytyjskiego społeczeństwa – w sprzeczności z ideą Cool Britannia 14, która w tamtym czasie przenikała odnoszących sukcesy przemysłów kulturalnych w kraju. Podczas gdy brytyjscy muzycy, projektanci i artyści (tacy jak Damien Hirst czy Tracey Emin) byli celebrowani na całym świecie, Radiohead zdecydowało się skupić na bardziej realistycznym obrazie swojej ojczyzny, być może bliższym pojęciu Cruel Britannia , 15 w którym ludzie są definiowani bardziej jako konsumenci niż obywatele i gdzie szerzy się manipulacja polityczna. Pomimo niepokojących obrazów wywołanych takimi politycznymi odniesieniami, album został okrzyknięty arcydziełem i okazał się komercyjnym sukcesem: po wydaniu osiągnął pierwsze miejsce na brytyjskich listach przebojów i pozostał na listach przebojów przez dwa lata, co wskazuje na sprzedaż w ponad 2,5 miliona w samej Wielkiej Brytanii (z 3 milionami dodatkowych sztuk sprzedawanych w Stanach Zjednoczonych). Radiohead otrzymało również kilka wyróżnień za to trzecie wydawnictwo, w tym nagrodę Grammy w Stanach Zjednoczonych, a do dziś OK Computer konsekwentnie plasuje się na listach „ najlepszych albumów wszech czasów ”.” w prasie muzycznej. Sukces albumu wskazuje, że wywrotowa muzyka i sukces komercyjny niekoniecznie idą w parze, a publiczność Radiohead, do której dotarło, albo zgodziła się z przesłaniem zespołu, albo przynajmniej nie została przez to odstraszona.

Kid A i Amnesiac: „Okłamałeś nas, Tony?”

13 Sesje nagraniowe Radiohead po OK Computer zaowocowały dwoma albumami, Kid A i Amnesiac (wydanymi w odstępie zaledwie kilku miesięcy w 2000 i 2001 r.) muzyka. Podobnie jak w przypadku OK Computer , historyczny kontekst sesji nagraniowych skłonił zespół do włączenia do swojej muzyki odniesień do koncepcji politycznych. Według Martina Clarke’a 16 Thom Yorke czytał w tym czasie No Logo 17 Naomi Klein (książkę, która wzywa do sprzeciwu wobec kapitalistycznych marek i globalizacji), co bezpośrednio wpłynęło na specyficzną strategię komercyjną towarzyszącą wydaniu Kid A. Album rzeczywiście był owiany tajemnicą aż do daty premiery, podczas gdy zespół odmawiał dopracowania któregokolwiek z utworów z albumu do postaci singla, który ich wytwórnia mogłaby uznać za nadający się do sprzedaży. Stacje radiowe miały zatem swobodę wyboru dowolnego utworu z albumu i dodania go do swoich list odtwarzania, a kilku słuchaczy było zaskoczonych względnym brakiem gitar lub bardziej tradycyjnych rockowych brzmień, z którymi niektórzy kojarzyli wcześniejsze prace Radiohead.

14 Mówiąc tekstowo, atmosfera stworzona na obu albumach nadal opiera się na tajemniczych frazach lub „ eufemizmach ”, jak nazwałby je Yorke, co utrudnia słuchaczowi zrozumienie tekstu, przynajmniej na poziomie politycznym, niż w przypadku OK . komputer . Jednak jeden konkretny utwór na Amnesiac , „You And Whose Army?”, jest często wskazywany przez fanów i krytyków jako potencjalny atak na samego Tony’ego Blaira, mimo że data jego wydania poprzedza wydarzenia, z którymi może mieć problem:

No dalej, no dalej
Ty i czyja armia?
Ty i twoi kumple
Chodź, chodź
Święte Cesarstwo Rzymskie
Chodź, jeśli myślisz, że
możesz wziąć nas wszystkich. 
18

15 Słuchacz mógłby pokusić się (a wielu przypadkach rzeczywiście tak było) by zinterpretować te słowa jako krytykę tzw. Irak, co wymagało wsparcia ich brytyjskich „koleżanek ”. Jednak ta piosenka została wydana w czerwcu 2001 roku, czyli prawie dwa lata przed rozpoczęciem Operacji Iraqi Freedom. W wywiadzie dla brytyjskiego magazynu rockowego Mojo w czerwcu 2001 roku Thom Yorke po prostu wyznał, że „piosenka jest ostatecznie o kimś, kto zostaje wybrany do władzy, a następnie rażąco zdradza swego wyborcę – tak jak Blair ”. 19 Chociaż zdrada, o której mowa, mogła nie wynikać konkretnie z ówczesnej polityki zagranicznej Wielkiej Brytanii, niemniej jednak poczucie rozczarowania przeniknęło wówczas część brytyjskiej opinii publicznej, zwłaszcza w odniesieniu do obietnic New Labour sprzed 1997 roku. Rząd Tony’ego Blaira – pierwszy gabinet Partii Pracy od prawie dwudziestu lat – był krytykowany za niewywiązywanie się z niektórych obietnic wyborczych, a Radiohead, podobnie jak wielu Brytyjczyków, było całkiem świadomych wielu kwestii związanych z polityką wewnętrzną. 14 marca 1998 roku New Musical Express postanowił zamieścić zdjęcie Tony’ego Blaira na pierwszej stronie z następującym nagłówkiem: „Czy kiedykolwiek czułeś, że zostałeś oszukany?” 20 i listą skarg w następujący sposób: „zasiłek do pracy, czesne dla studentów, brak debat o narkotykach, godziny policyjne ”. Program „zasiłek do pracy” (znany również jako New Deal ) miał na celu pomóc bezrobotnym w znalezieniu pracy poprzez możliwości szkolenia, ale także groził odcięciem świadczeń Laburzystowski rząd był również krytykowany za wprowadzenie czesnego na uniwersytetach, które po raz pierwszy wprowadzono we wrześniu 1998 r. Pod wieloma względami ten konkretny numer NME wyrażał obawy części młodzieży i przemysłu muzycznego dotyczące polityki, którą uznano za zbyt konserwatywną dla rządu laburzystów.

16  Chociaż Radiohead nie pojawiło się w tym numerze NME , 21 Thom Yorke i jego koledzy z zespołu z pewnością podzielali to uczucie rozczarowania. Mimo że żadna konkretna piosenka na Kid A lub Amnesiac nie wydaje się być wyraźnie polityczna („You And Whose Army?” na bok), zespół próbował wyrazić swoją niechęć w „Follow Me Around”, niewydanej piosence, która była okazjonalnie grana na żywo w trakcie kolejnych tras koncertowych i koncertów, przede wszystkim podczas koncertu na żywo dla BBC Radio 1 nagranego w studiach Maida Vale 8 grudnia 2003 roku. 22 Wobec braku oficjalnego nagrania piosenki, w tekście można zauważyć pewne różnice między jednym wykonaniem na żywo, ale konsekwentnie pojawiały się następujące wersety:

Okłamałeś nas, Tony?
Myśleliśmy, że jesteś inny.
Teraz wiesz, że nie jesteśmy tego tacy pewni.

17 Wyrażenie „Czy okłamałeś nas Tony?” po kilku dniach, około 19 marca 2005 roku, pojawiło się na oficjalnej stronie internetowej zespołu, w trakcie trwających protestów z okazji drugiej rocznicy inwazji wojsk amerykańskich i brytyjskich na Irak. Dlatego tam, gdzie przesłanie polityczne OK Computer polegało na ogólnym ataku na hipokryzję społeczeństwa konsumpcyjnego, era Kid A / Amnesiac dodatkowo zilustrowała sprzeciw zespołu wobec konsumpcjonizmu i, jakkolwiek pośrednio, ich niechęć do niektórych polityk New Labour.

Hail To The Thief : Blair, Bush i wojna w Iraku

18 Takie piosenki jak „Ty i czyja armia?” i „Follow Me Around” wskazują, że wkrótce po 1997 roku Tony Blair był już w zasięgu wzroku Radiohead i oba utwory niezaprzeczalnie utorowały drogę do kolejnego albumu, Hail To The Thief, który ukazał się 9 czerwca 2003 roku– zaledwie kilka tygodni po inwazji na Irak. Tytuł sam w sobie jest nawiązaniem do popularnego hasła używanego przez protestujących, którzy kwestionowali wybór George’a W. Busha na prezydenta Stanów Zjednoczonych w 2000 roku, zwłaszcza podczas jego późniejszej ceremonii zaprzysiężenia w styczniu 2001 roku. Republikański kandydat nie zdobył większość w głosowaniu powszechnym w całym kraju, ale mimo to wygrał wybory, zwłaszcza zapewniając kluczowe, ale kontrowersyjne zwycięstwo w stanie Floryda. To hasło (gra słów parodiująca oficjalny hymn prezydencki zatytułowany „Hail To The Chief”) pojawia się również w utworze otwierającym album, zatytułowanym „2 + 2 = 5”:

Czy jesteś takim marzycielem, aby naprawić świat? […]
Próbuję śpiewać razem, ale wszystko źle rozumiem, bo nie jestem,
trzepię je jak muchy, ale jak pliki, robale wciąż wracają – Może nie
. Pozdrowienia dla złodzieja – Ale nie jestem
Nie kwestionuj mojego autorytetu ani nie wsadzaj mnie do doku. 
23

19 Oprócz użycia sloganu anty-Bushowskiego, teksty wydają się kpić z przywódcy politycznego, który jest przedstawiany jako zbyt ambitny, niekompetentny i przekonany o własnej nieomylności. Należy również zauważyć, że wyrażenie „2+2=5” odnosi się do powieści George’a Orwella Rok 1984, w której to równanie oznacza fałszywy dogmat – kolejny symbol politycznej manipulacji. 24 Ponadto, zjadliwy wydźwięk utworu jest wzmocniony przez użycie głośnych, zniekształconych gitarowych riffów. „2+2=5” pozostaje najprostszą piosenką polityczną na płycie Hail To The Thief , podczas gdy większość innych utworów na płycie ma bardziej stonowany ton. A jednak pozdrawia złodziejanadal jest postrzegany jako album polityczny ze względu na tytuł oraz kontekst jego nagrania i wydania, który według samego Yorke’a miał wpływ na kształtowanie się tekstów.

20 Ponieważ większość politycznego przesłania Hail To The Thief wywodzi się z ówczesnej polityki zagranicznej Wielkiej Brytanii, kilka słów należy powiedzieć o solowym albumie Thoma Yorke’a z 2006 roku, The Eraser, który zawiera intrygujący utwór zatytułowany „Harrowdown Hill”, a tym samym ponownie nawiązuje do wojny w Iraku. Harrowdown Hill to nazwa miejsca w hrabstwie Oxfordshire, gdzie w 2003 roku znaleziono ciało Davida Kelly’ego, naukowca i inspektora ONZ w Iraku. Kilka dni przed śmiercią Kelly został zidentyfikowany jako źródło przecieku do prasie, która potwierdziła, że ​​inspektorzy ONZ w Iraku nie zdołali udowodnić istnienia broni masowego rażenia. Oficjalnie uznano, że przyczyną jego śmierci było samobójstwo, ale szybko pojawiły się wątpliwości co do wyników sekcji zwłok, a niektórzy lekarze (i teoretycy spisku) sugerowali, że Kelly mógł zostać zamordowany z powodu swoich rewelacji. W swojej piosence Yorke pisze z punktu widzenia Kelly’ego i wyraźnie obwinia rząd za śmierć eksperta:

Nie chodź po desce tak jak ja.
Zostaniesz zwolniony
Kiedy staniesz się niewygodny […]
Upadłem czy zostałem popchnięty?
A gdzie jest krew? […]
Więc nie pytaj mnie; zapytaj ministerstwo […]
Nie mogę znieść ich presji
Nikogo nie obchodzi, czy żyjesz, czy umierasz
Oni po prostu chcą, żebym odszedł. 
25

21 Ta piosenka pozostaje w pewnym stopniu najbardziej wyraźnie polityczną piosenką, jaką kiedykolwiek napisał Thom Yorke, i różni się od klasycznej strategii pisania piosenek Radiohead tym, że nie składa się z niejasnego kolażu politycznie naładowanych sloganów, ale raczej opiera się na prostszej narracji. Skupia się również na jednym zagadnieniu i opiera się na bardziej rażących, przystępnych odniesieniach, dzięki czemu piosenka jest bardziej efektywna jako całość.

22 Od OK Computer do The Eraser, teksty Radiohead przedstawiają przegląd polityki zespołu: sprzeciw wobec przesadnego konsumpcjonizmu (postrzeganego jako źródło wielu problemów społecznych) i świadomość politycznej manipulacji, co ilustruje udział Wielkiej Brytanii w inwazji na Irak. Podejście Radiohead do pisania tekstów może utrudniać traktowanie ich piosenek jako protestumuzyka w klasycznym tego słowa znaczeniu, biorąc pod uwagę, jak wiele politycznego przesłania zespołu jest misternie podzielone na zgrabne slogany polityczne osadzone w ogólnie niejasnym znaczeniu. Jednak piosenka protestacyjna może być również opisana jako utwór, który porusza jeden lub kilka problemów społeczno-politycznych, aby edukować słuchaczy i ewentualnie skłonić ich do działania. W tym miejscu konieczne wydaje się wytyczenie granicy między czysto politycznymi piosenkami a pieśniami protestacyjnymi. Według słów Michela Prata, ta pierwsza to piosenka, która „ powstała w związku z wydarzeniem lub sytuacją polityczną. Może przybrać formę aktu oporu […] lub może to być piosenka odpowiadająca jakiejś mniej lub bardziej upolitycznionej ideologii grupy. ” 26 W ramach kategorii piosenek politycznych Michel Prat proponuje dalsze rozróżnienie: „ Istnieją dwa rodzaje piosenek celowo politycznych: piosenki protestacyjne wspierają określoną wolę polityczną, podczas gdy inne, zasadniczo satyryczne, mają na celu ośmieszenie i/lub potępienie osoby, klasa lub reżim. ” 27

23 Piosenki Radiohead wydają się niezaprzeczalnie polityczne, ale niektóre z nich wydają się bardziej mieścić w kategorii satyrycznej, zwłaszcza we wcześniejszej twórczości zespołu. Jednak nowsze i zaciekłe działania, takie jak „You and Whose Army?”, „Follow Me Around” czy „Harrowdown Hill”, należy uznać za pełnoprawne pieśni protestacyjne, mające na celu potępienie niedociągnięć rządu czas. Spójność ideologii politycznej głoszonej przez całą karierę zespołu sprawia, że ​​Radiohead można nazwać zespołem aktywistycznym, nie tylko ze względu na szerokie grono odbiorców, do których dociera ich przesłanie, ale także osobiste zaangażowanie polityczne członków zespołu, gwarantujące, że ich słowa i ostrzeżenia nie pozostałyby po prostu liryczne.

Aktywizm osobisty: realizacja politycznego potencjału muzyki?

24 Podczas gdy pisanie piosenek było dotychczas uważane za formę działań politycznych, członkowie Radiohead angażowali się również w bardziej tradycyjne rodzaje bojowników, które pomogły ugruntować ich reputację jako zespołu aktywistów. Rzeczywiście, bliższe spojrzenie na biografie zespołu, relacje w mediach i oficjalną stronę internetową zawiera kilka przykładów opatentowanych form partycypacji politycznej, takich jak udział w imprezach zbierania funduszy dla grupy politycznej, udział w wiecu i kontaktowanie się z posłem lub mediami w sprawie politycznej wydanie. 28 Pod koniec lat 90. członkowie Radiohead brali udział w Tybetańskich Koncertach Wolności organizowanych w Nowym Jorku (1997), Waszyngtonie (1998) i Amsterdamie (1999) wraz z kilkoma popularnymi wówczas zespołami rockowymi, m.in. Blur, U2 i Noel Gallagher z Oazy. 29 Celem takich imprez było przede wszystkim zebranie funduszy dla tybetańskiego ruchu niepodległościowego, jednak wybierając do występu tak znanych artystów, organizatorzy liczyli na szerokie zainteresowanie mediów i dużą frekwencję fanów tych zespołów, aby podnieść świadomości społecznej na temat trudnej sytuacji narodu tybetańskiego. Już samą swoją obecnością na imprezie członkowie Radiohead pomogli przekazać polityczny przekaz swoim własnym fanom, nie podejmując przy tym większego ryzyka, ponieważ udział w koncertach charytatywnych pozostaje dość powszechnym zjawiskiem wśród brytyjskiej sceny rockowej. 30Duże festiwale zbierania funduszy stały się tak częstymi wydarzeniami, że obecnie oczekuje się, że największe nazwiska muzyki rockowej, takie jak Radiohead, wezmą udział przynajmniej w niektórych z nich. W rzeczywistości Radiohead zostało zaproszone do udziału w festiwalu Live 8 w 2005 roku na rzecz kampanii Make Poverty History, ale Thom Yorke odmówił dołączenia do obsadzonego gwiazdami składu, argumentując później, że „problemy w tej sprawie były szczególnie polityczne i strukturalne , i nie można tego naprawić organizując koncert rockowy – może zamieszki, ale nie koncert rockowy. Nie uważałem tego za stosowne, ponieważ było dla mnie oczywiste, że sytuacja skończy się zawłaszczeniem do celów politycznych. 31

25 Yorke najwyraźniej odrzucił pomysł, że koncert charytatywny mógłby zebrać przydatne fundusze, które pomogą rozwiązać takie problemy, jak głód i bieda na świecie, ale także (a może nawet bardziej istotnie) pomóc podnieść świadomość wśród sporej publiczności zespołów, co wydaje się tym bardziej zaskakujące, ponieważ jego zespół brał udział w podobnych wydarzeniach w przeszłości i robił to później. Mimo to argumenty Yorke’a odzwierciedlają stanowisko jego własnego zespołu, które już przefiltrowało ich muzykę – nieufność wobec tradycyjnej polityki i strach przed manipulacją lub „porwaniem”. Podobne odczucia przenikają odmowę Yorke’a spotkania się z ówczesnym premierem Tonym Blairem w 2005 roku w imieniu środowiskowej organizacji non-profit Friends of the Earth w celu omówienia kwestii zmian klimatu.

Nie mam zamiaru być wykorzystywanym przez pająków spin doktorów, aby wyglądało na to, że robimy postępy, kiedy to tylko słowa […]. Powiesz: „o, znowu wtrąca się i wtrąca w politykę, dlaczego nie zajmie się muzyką i się zamknie”. Być może dlatego, że czuję się hipokrytą, jeśli nic nie robię, i tak samo czuję się hipokrytą, jeśli próbuję się zaangażować. 32

26 To bardzo osobiste przesłanie pokazuje, jak trudno jest tak popularnemu muzykowi, jak Yorke, zaangażować się w politykę, kiedy grono jego fanów i ogólnie opinia publiczna są skłonne oceniać każdy jego ruch. Yorke był wtedy rozdarty między chęcią zaangażowania się, wykorzystania swojej pozycji do walki o ochronę środowiska, a strachem przed manipulacją ze strony rządu, na przykład poprzez zaproszenie do stawienia się obok premiera w ramach niewiele więcej niż okazji do zrobienia zdjęcia co prawdopodobnie nie doprowadziłoby do żadnej znaczącej zmiany w polityce. Innymi słowy, angażowanie się polityczne wraz z organizacją ekologiczną było w oczach Yorke’a całkowicie w porządku, ale widok jego zaangażowania przejętego przez partię polityczną głównego nurtu w ramach kampanii public relations z pewnością nie byłby odpowiedni. W miesiącach następujących po tym poście na blogu,Kampania Big Ask , która zachęcała obywateli do kontaktowania się z lokalnymi parlamentarzystami w celu kwestionowania ich poglądów na temat zmian klimatycznych. Aby okazać swoje wsparcie, Yorke pojawił się w wywiadach wideo na stronie Friends of the Earth i wziął udział w koncercie zbierania funduszy dla organizacji w Londynie 1 maja 2006 roku, ponownie w towarzystwie kolegi z zespołu, Jonny’ego Greenwooda. 33

27 Troska o środowisko skłoniła Thoma Yorke’a do wyrażenia swojego rozczarowania polityką energetyczną rządu na oficjalnej stronie internetowej Radiohead, zwłaszcza pod koniec 2009 roku, kiedy Departament Energii i Zmian Klimatu ogłosił budowę dziesięciu nowych elektrowni jądrowych. Yorke zareagował na to ogłoszenie, publikując cyniczną tyradę na stronie swojego zespołu:

Przy niejasnym założeniu, że możemy konsumować energię tak, jak teraz, w przyszłości, i zbyt bojąc się myśleć poza własną, odizolowaną, polityczną rozmytą chmurą, rząd brytyjski zobowiązuje się do budowy nowej rundy elektrowni jądrowych, dla których my nie mam pieniędzy. Świetnie. Po prostu perfekcyjnie. Dobra robota chłopaki. Naprawdę o tym pomyślałeś, prawda? 34

28 Ten wpis na blogu wyraźnie odwoływał się do polityki rządu i zawierał linki do stron internetowych Greenpeace i Friends of the Earth, pokazując wyraźny zamiar edukowania fanów zespołu w tej sprawie i inspirowania ich do podjęcia działań, na przykład poprzez przekazanie darowizny na rzecz tych organizacji lub dołączyć do ich kampanii. Trudno powiedzieć, czy zaangażowanie Yorke’a wywarło wpływ na publiczność zespołu, ponieważ ocena ogólnego odbioru Radiohead przez publiczność 35 pozostaje złożonym zagadnieniem wartym osobnego opracowania. Niemniej jednak kampania Big Ask z pewnością może twierdzić, że uruchomiła rzeczywistą politykę środowiskową, ponieważ rząd uchwalił ustawę o zmianach klimatu w 2008 roku, zobowiązując się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o 80% do roku 2050.

29 Po tych wydarzeniach Yorke szybko wyrobił sobie zwyczaj publikowania bardzo osobistych komentarzy na temat polityki środowiskowej na stronie internetowej Radiohead, których kulminacją były relacje z konferencji Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, zorganizowanej w Kopenhadze w listopadzie 2009 roku. Niezadowolony z braku poczynionych tam postępów, Thom Yorke opublikował osiem wiadomości na stronie zespołu między 11 a 19 listopada, podczas gdy Ed O’Brien, 36 którego osobiste wypady (nie wspominając o politycznych) na blogu zespołu są rzadkie, napisał także kolejny artykuł na temat zmian klimatycznych. Następnie Yorke zdecydował się osobiście uczestniczyć w konferencji w Kopenhadze i był sfrustrowany sposobem, w jaki rozmowy przekształciły się w słabe negocjacje, w których każdy kraj próbował zaproponować nieznaczne redukcje emisji dwutlenku węgla. Yorke wyraził swoje rozczarowanie w kolejnej długiej wiadomości:

Wczoraj było [sic] dużo hazardu, wydawało się, że Amerykanie oferują pieniądze. Ale nikt nie mówił o 40-procentowych cięciach do 2020 r., a negocjacje miały wyraźny klimat G8, Zachód dyktował warunki i dziwacznie zakładał, że nauką można handlować!!! Kłótnie o to kto co tnie??? Że w jakiś sposób kwota, którą musimy obniżyć nasze emisje, jest do negocjacji? Co za kupa gówna. Pozwolę sobie pokornie zasugerować, abyśmy usunęli zawodowych negocjatorów, którzy wydają się rozkoszować negocjacjami dla ich własnego dobra. [red.] Miliband mówił o stu nawiasach kwadratowych w dokumencie czekającym na wypełnienie […]. Jak dotąd frustrująca jest postawa Ameryki. Przemówienie Hillary Clinton najwyraźniej nadal próbowało zrzucić odpowiedzialność za emisje wokół… co jest po prostu szalone. Obama nic nie powiedział, chociaż nie widziałem jeszcze całego przemówienia. Bardzo mi przykro z powodu wszystkich znanych mi Amerykanów, którzy pokładają w tym człowieku tyle nadziei.37

30 Oprócz ponownego wyrażenia potrzeby podjęcia znaczących działań w celu rozwiązania problemu emisji dwutlenku węgla, przesłanie to atakuje z nazwiska kilku polityków, w tym sekretarza ds. energii Eda Milibanda, amerykańskiego prezydenta Baracka Obamę i sekretarz stanu Hillary Clinton. Obawy Yorke’a były, jak się wydaje, uzasadnione, ponieważ Konferencja przyniosła jedynie niewiążącą deklarację, w której uznano problem zmian klimatycznych i konieczność działań na rzecz ograniczenia wzrostu temperatury na świecie do 2°C.

31 Od tego czasu Yorke zbliżył się nieco do głównego nurtu polityki, oferując swoje wsparcie Tony’emu Juniperowi, byłemu dyrektorowi Friends of the Earth, który kandydował Partii Zielonych w okręgu wyborczym Cambridge w wyborach powszechnych w 2010 roku. Korzystając ponownie ze strony internetowej Radiohead, aby ogłosić i podać szczegóły dotyczące zbliżającego się koncertu charytatywnego dla Partii Zielonych, Yorke starannie poświęcił czas na wyjaśnienie powodów, dla których zaangażował się w imprezę, podczas gdy odmówił spotkania z Tonym Blairem pięć lat wcześniej:

Robię solówkę z niskim kluczem na Cambridge Corn Exchange 25 lutego [ruary]. To dlatego, że mój przyjaciel Tony Juniper (który był szefem Friends of the Earth iz którym pojechałem na szczyt w Kopenhadze) ma nadzieję zostać jednym z pierwszych Zielonych posłów do Parlamentu w Wielkiej Brytanii. I chciałem mu jakoś pomóc. Myślę, że byłby świetnym posłem, bo wie dużo o mętnych brunatnych wodach polityki, jeśli chodzi o środowisko, ale ma pozytywną energię ze zdrową pogardą dla sposobu, w jaki działają. I czy nie byłoby miło mieć tam kogoś, kto faktycznie robi coś więcej niż składanie ustnych deklaracji na temat zmian klimatu? A może trochę poszaleć? Normalnie nie angażowałbym się w taką politykę… ale spójrzmy prawdzie w oczy… to nie Partia Pracy ani torysi, prawda? […]. To’ na śliskim zboczu, wiem […]. Cały dochód ze wspomnianego wydarzenia trafia do Partii Zielonych, której Tony jest członkiem.38

32 Co ciekawe, Thom Yorke ostrożnie uzasadnia swoją decyzję o „zaangażowaniu się w taką politykę”, co oznacza wybór widocznego zaangażowania w politykę partyjną. Fakt, że konkretnie wspiera Partię Zielonych, wydaje się robić różnicę w jego oczach, ponieważ jest to opisywane jako znacznie bardziej akceptowalne niż opowiadanie się za Partią Pracy lub Partią Konserwatywną. Podobnie jak w przypadku innych koncertów charytatywnych, w których brał udział Yorke, nie jest jasne, czy większość obecnych fanów przybyła tam, aby wesprzeć politykę środowiskową, czy też zobaczyć frontmana Radiohead, ale to drugie wyjaśnienie wydaje się całkiem prawdopodobne. W sumie wsparcie celebrytów nie wystarczyło, by pomóc Tony’emu Juniperowi, ponieważ zajął czwarte miejsce z 7,6% głosów w swoim okręgu wyborczym. Partia Zielonych zapewniła sobie jednak pierwsze miejsce w Izbie Gmin w tym roku, kiedy Caroline Lucas została wybrana na posłankę do parlamentu z Brighton Pavilion.

33 Analiza komentarzy politycznych Thoma Yorke’a ujawnia wyraźne przejście od wspierania celów charytatywnych do popierania określonej partii politycznej. Taka ewolucja może wydawać się tym bardziej uderzająca, że ​​Yorke wcześniej wykluczył możliwość wykorzystania swojej sławy do poparcia partii politycznej, a nawet spotkania się z przywódcą politycznym. W końcu wiele upolitycznionych tekstów Radiohead wyraża jedynie nieufność do głównego nurtu polityki i ogólnie do rządu. Z perspektywy czasu wydaje się jednak, że kwestia zmian klimatu zapewniła Yorke’owi i jego kolegom z zespołu coś w rodzaju tylnego wejścia na scenę polityczną, a raczej sposób na legitymizację politycznego zainteresowania i partycypacji, mając na uwadze, jak to ujął sam Yorke , że wspieranie Partii Zielonych może być postrzegane jako bardziej uzasadnione dla gwiazdy rocka niż popieranie jednej z dwóch głównych partii. Niedawno Yorke nadal oddawał się zwyczajowi wydawania złośliwych komentarzy politycznych, niekoniecznie na temat „Radiohead”Blog Dead Air Space (który zniknął z ich oficjalnej strony internetowej), ale raczej na swoim osobistym koncie na Twitterze. Twitter co prawda oferuje bardzo wygodną platformę do spontanicznych, osobistych komentarzy i jednolinijkowych komentarzy, takich jak jego reakcja do wyniku wyborów parlamentarnych 2015 – „ Miasto musi być bardzo zadowolone (pluje). ” 39

Wniosek: muzyka rockowa jako forma aktywizmu?

34 W ciągu prawie trzydziestoletniej kariery Radiohead zespół wydał dziewięć udanych albumów, wziął udział w setkach koncertów i udzielił co najmniej tyle samo wywiadów prasie, co umożliwiło tej piątce muzyków wyrażanie poglądów politycznych i stopniowo wypracować zarysy prawdziwej ideologii politycznej, której ewolucję zapoczątkowały znaczące wydarzenia w kulturze, gospodarce i polityce współczesnej Wielkiej Brytanii. Zaczynali jako pięciu muzyków z klasy średniej, wykształconych na uniwersytecie, tworzących zespół pod koniec lat 80., od tego czasu byli świadkami wielu przemian w brytyjskim społeczeństwie i polityce, od schyłkowych lat Thatcheryzmu po New Labour Tony’ego Blaira i Davida. Rozbita Wielka Brytania Camerona. Jako zespół rockowy czerpiący inspirację z kontekstu społeczno-politycznego, Radiohead Muzyka s nieuchronnie odzwierciedlała te zmiany społeczne i ostatecznie wzmacniała ich sprzeciw wobec nich. To, co początkowo stanowiło liryczną inspirację zespołu, stopniowo przekształciło się w uzasadnienie polityczne, a później w osobisty aktywizm, zwłaszcza na rzecz ochrony środowiska. Ale aktywizm można również zdefiniować jako akt wyrażania opinii, wspierania sprawy i zachęcania innych do podzielania takich przekonań w celu poprawy sytuacji społecznej, politycznej lub środowiskowej. Politycznie naładowane teksty Radiohead mogą być zatem postrzegane jako próby edukacji słuchaczy lub przynajmniej zwrócenia ich uwagi na konkretny problem, nigdy nie okazując się tak apodyktyczne, jak pełna, dosadna piosenka protestacyjna. wzmocniły swój sprzeciw wobec nich. To, co początkowo stanowiło liryczną inspirację zespołu, stopniowo przekształciło się w uzasadnienie polityczne, a później w osobisty aktywizm, zwłaszcza na rzecz ochrony środowiska. Ale aktywizm można również zdefiniować jako akt wyrażania opinii, wspierania sprawy i zachęcania innych do podzielania takich przekonań w celu poprawy sytuacji społecznej, politycznej lub środowiskowej. Politycznie naładowane teksty Radiohead mogą być zatem postrzegane jako próby edukacji słuchaczy lub przynajmniej zwrócenia ich uwagi na konkretny problem, nigdy nie okazując się tak apodyktyczne, jak pełna, dosadna piosenka protestacyjna. wzmocniły swój sprzeciw wobec nich. To, co początkowo stanowiło liryczną inspirację zespołu, stopniowo przekształciło się w uzasadnienie polityczne, a później w osobisty aktywizm, zwłaszcza na rzecz ochrony środowiska. Ale aktywizm można również zdefiniować jako akt wyrażania opinii, wspierania sprawy i zachęcania innych do podzielania takich przekonań w celu poprawy sytuacji społecznej, politycznej lub środowiskowej. Politycznie naładowane teksty Radiohead mogą być zatem postrzegane jako próby edukacji słuchaczy lub przynajmniej zwrócenia ich uwagi na konkretny problem, nigdy nie okazując się tak apodyktyczne, jak pełna, dosadna piosenka protestacyjna. zwłaszcza na rzecz ochrony środowiska. Ale aktywizm można również zdefiniować jako akt wyrażania opinii, wspierania sprawy i zachęcania innych do podzielania takich przekonań w celu poprawy sytuacji społecznej, politycznej lub środowiskowej. Politycznie naładowane teksty Radiohead mogą być zatem postrzegane jako próby edukacji słuchaczy lub przynajmniej zwrócenia ich uwagi na konkretny problem, nigdy nie okazując się tak apodyktyczne, jak pełna, dosadna piosenka protestacyjna. zwłaszcza na rzecz ochrony środowiska. Ale aktywizm można również zdefiniować jako akt wyrażania opinii, wspierania sprawy i zachęcania innych do podzielania takich przekonań w celu poprawy sytuacji społecznej, politycznej lub środowiskowej. Politycznie naładowane teksty Radiohead mogą być zatem postrzegane jako próby edukacji słuchaczy lub przynajmniej zwrócenia ich uwagi na konkretny problem, nigdy nie okazując się tak apodyktyczne, jak pełna, dosadna piosenka protestacyjna.

35 Dziedzictwo polityczne i reputacja Radiohead jako zespołu aktywistycznego wciąż wymaga oceny pod kątem ich wysoce szanowanego statusu na brytyjskiej scenie rockowej. Przyjęcie stanowiska politycznego pozostaje potencjalnie ryzykownym wyborem dla tak znanego zespołu, ponieważ może zrazić członków ich publiczności, mimo że fani trudnej muzyki Radiohead prawdopodobnie podzielają wykształcenie muzyków z klasy średniej oraz troski o środowisko i kwestie polityczne. Główne zagrożenie dla integralności politycznej zespołu może wtedy pochodzić od wytwórni płytowych, które mogą oceniać, że aktywizm może stanąć na drodze do komercyjnego sukcesu. W tym sensie nie jest zaskakujące, że najostrzejsze protesty Thoma Yorke’a trafiły na blog jego zespołu po 2006 roku,w albumie Rainbows). Podejmowane przez zespół „ryzyko” pozwala docenić ich polityczny wkład, choć ten ostatni może wydawać się niewielki w porównaniu z innymi artystami.

36 W latach 70. i 80. wiele znanych zespołów nie stroniło od pełnych działań politycznych: na przykład punkrockowi headlinerowie The Clash brali udział w kampanii Rock Against Racism w 1976 roku i byli znani ze swoich politycznie naładowanych tekstów ( co wprawdzie lepiej pasowało do gniewnej retoryki punk rocka niż eksperymentalne, introspekcyjne przedsięwzięcia Radiohead), nie rezygnując z komercyjnego sukcesu. 40 Innymi przykładami współczesnych brytyjskich muzyków i aktywistów jest Billy Bragg, którego nagrania obejmują covery słynnych socjalistycznych piosenek („The Internationale”, „The Red Flag”). Piosenki protestacyjne Bragga odzwierciedlają jego głębokie osobiste zaangażowanie w lewicową politykę, ponieważ grał koncerty charytatywne podczas strajku górników i był członkiem kolektywu Red Wedge w latach 80., organizując koncerty na rzecz Partii Pracy Neila Kinnocka. Jeszcze silniejsze porównanie można znaleźć w twórczości Manic Street Preachers, walijskiego zespołu rockowego, którego kariera pokrywa się z Radiohead i dorównuje ich sukcesom co najmniej dziesięcioma albumami z pierwszej dziesiątki. The Manic Street Preachers zwrócili uwagę na swoją lewicową politykę garstką hitowych piosenek protestacyjnych opisujących trudną sytuację klasy robotniczej („A Design for Life”, „If You Tolerate This Your Children Will Be Next” lub „ Msze przeciw klasom”). Fakt, że wszystkie trzy wyżej wymienione zespoły skłaniają się ku radykalnej lewicy, stanowi interesujący kontrast dla pro-środowiskowej postawy Radiohead, która może wydawać się nieco oswojona – lub przynajmniej zgodna z wychowaniem klasy średniej – w porównaniu z nimi. Podsumowując, zaangażowanie polityczne Radiohead wydaje się mniej bezpośrednie niż niektórych z ich współczesnych kolegów, nie z powodu braku osobistego zaangażowania czy świadomości kwestii politycznych, ale z powodu celowego wyboru, aby utrzymać względny rozdział pomiędzy muzyką jako formą sztuki (i introspekcji) a uczestnictwem w polityce.

BIBLIOGRAFIA

Numery DOI są automatycznie dodawane do odnośników przez Bilbo, narzędzie do tworzenia adnotacji bibliograficznych OpenEdition.
Użytkownicy instytucji, którzy wykupili subskrypcję jednego z programów OpenEdition freemium, mogą pobrać referencje, dla których Bilbo znalazł DOI w standardowych formatach za pomocą przycisków dostępnych po prawej stronie.

Adorno, Theodor, teoria estetyki (Minneapolis, University of Minnesota Press, 1988).
DOI: 10.5749/j.ctv125jvbt

British Phonographic Industry, Certified Awards , http://www.bpi.co.uk/certified-awards/search.aspx , dostęp 8 czerwca 2016 r.

Campbell, Alastair, The Blair Years: Fragmenty z pamiętników Alastaira Campbella (Londyn, Hutchinson, 2007).

Ceccheto, Céline i Prat, Michel, La Chanson politique en Europe (Pessac, Presses universitaires de Bordeaux, 2008).
DOI: 10.4000/books.pub.25351

Citizen Insane, Follow Me Around , http://citizeninsane.eu/followmearound.html, data konsultacji: 8 czerwca 2016 r .

Clément, Guillaume, „Musique rock et politique au Royaume-Uni (1993-2007): De Cool Britannia à Broken Britain ” (rozprawa doktorska, Université Paris-Sorbonne, 2014).

Clarke, Martin, Radiohead: histeryczny i bezużyteczny (Londyn, Splot, 1999).

Cohen, Nick, Cruel Britannia: Reports on the Sinister and the Preposterous (Londyn, Verso, 1999).

Friends of the Earth, Big Names Back The Big Ask , 7 stycznia 2008 r., https://www.foe.co.uk/news/big_ask_live_vip_lounge , dostęp 30 kwietnia 2016 r.

Frith, Simon, „Écrire l’histoire de la musique populaire” w Hugh Dauncey i Philippe Le Guern (red.), Stéréo: Sociologie Comparée des musiques populaires France / GB (Puceul, Mélanie Séteun, 2008), s. 45-56 .

Herman, Edward i Chomsky, Noam, Zgoda produkcyjna: ekonomia polityczna środków masowego przekazu (Nowy Jork, Pantheon, 1988).

Hutton, Will, stan, w którym się znajdujemy (Londyn, Jonathan Cape, 1995).

Kent, Nick, „Szczęśliwy teraz?” w Mojo , czerwiec 2001, s. 62.

Kent, Nick, „Radiohead ou électro Thom?” w: Rock & Folk , wrzesień 2006, s.70.

Klein, Naomi, No Logo: Celowanie w Brand Bullies (Nowy Jork, Picador, 1999).

New Musical Express , 14 marca 1998.

Official UK Charts Company, Radiohead – Pełna oficjalna historia list przebojów , http://www.officialcharts.com/artist/28161/radiohead/ dostęp 8 czerwca 2016 r.

Orwell, George, Nineteen Eighty-Four (Penguin Modern Classics) (Londyn, Penguin, 2004).

Parry, Geraint, Moyser, George and Day, Neil, Udział polityczny i demokracja w Wielkiej Brytanii (Cambridge, Cambridge University Press, 1992).

Radiohead.com, Dead Air Space , http://www.radiohead.com/deadairspace , dostęp 30 kwietnia 2016 r.

Dyskografia:

Radiohead, Pablo Honey (Parlophone, 1993).

Radiohead, The Bends (Parlophone, 1995).

Radiohead, OK Computer (Parlophone, 1997).

Radiohead, Kid A (Parlophone, 2000).

Radiohead, Amnesiac (Parlophone, 2001).

Radiohead, Pozdrowienia dla złodzieja (Parlophone, 2003).

Radiohead, In Rainbows (Parlophone, 2007).

Radiohead, Król kończyn (Parlophone, 2011).

Radiohead, basen w kształcie księżyca (XL Recordings, 2016).

Thom Yorke, gumka (XL Recordings, 2006).

Na górze strony

NOTATKI

Oficjalna brytyjska firma zajmująca się listami przebojów, Radiohead – pełna oficjalna historia list przebojów , http://www.officialcharts.com/artist/28161/radiohead , dostęp 8 czerwca 2016 r.

British Phonographic Industry, Certified Awards , http://www.bpi.co.uk/certified-awards/search.aspx, dostęp 8 czerwca 2016 r.

Cyt. za: Joseph Tate (red.), The Music and Art of Radiohead (Aldershot, Ashgate, 2005), s. 180.

4 Simon Frith, „Écrire l’histoire de la musique populaire” w: Hugh Dauncey i Philippe Le Guern (red.), Stéréo: Sociologie comparée des musiques populaires – Francja / GB (Puceul, Mélanie Séteun, 2008), s. 50.

Joseph Tate, op.cit., s. 195 .

Tamże.

Martin Clarke, Radiohead: Hysterical and Useless (Londyn, Splot, 1999), s. 110.

Will Hutton, Stan, w jakim się znajdujemy (Londyn, Jonathan Cape, 1995).

Edward Herman i Noam Chomsky, Manufactuing Consent: The Political Economy of the Mass Media (Nowy Jork, Pantheon books, 1988). Ta książka jest wymieniona w Martin Clarke, op.cit. , s. 112.

10 Radiohead, „Bez niespodzianek”, OK Computer (Parlophone, 1997).

11 Radiohead, „Instalator szczęśliwszy”, OK Computer (Parlophone, 1997).

12 Radiohead, „Electioneering”, OK Computer (Parlophone, 1997).

13 Próby Blaira zdobycia poparcia kilku celebrytów są dobrze udokumentowane we wspomnieniach jego byłego dyrektora ds. komunikacji i strategii: Alastair Campbell, The Blair Years (Londyn, Hutchinson, 2007).

14 Wyrażenie to zostało, jak się wydaje, ukute przez amerykańskiego dziennikarza (Stryker McGuire) w artykule, który napisał dla Newsweeka w listopadzie 1996 r., zatytułowanym „London Reigns”.

15 Sformułowanie zapożyczone z tytułu książki wydanej dwa lata po OK Computer . W Cruel Britannia: Reports on the Sinister and the Preposterous (Londyn, Verso, 1999) dziennikarz Nick Cohen opisał ciemną stronę dojścia New Labour do władzy.

16 Martin Clarke, op.cit. , s. 228.

17 Naomi Klein, No Logo: Celowanie w brand bullies (Nowy Jork, Picador, 1999).

18 Radiohead, „Ty i czyja armia?”, Amnesiac (Parlophone, 2001).

19 Cyt. za: Nick Kent, „Happy Now?”, Mojo , czerwiec 2001, s. 62.

20 Jest to cytat Johna Lydona (wokalisty punkrockowego zespołu The Sex Pistols), który bardzo często był interpretowany jako część punkrockowego przesłania sprzeciwu wobec władzy i głównego nurtu polityki. Jednak odkąd Lydon wypowiedział te słynne słowa na koniec ostatniego koncertu The Sex Pistols przed rozwiązaniem w 1978 roku – po okresie sporów między członkami zespołu i niezgody co do wywrotowej postawy zespołu – piosenkarz mógł wtedy ostrzec publiczność, że postrzeganie jego zespołu jako aktu anty-establishmentowego było nieproporcjonalne. Jakakolwiek interpretacja powinna przeważać, wybór NMEaby umieścić ten nagłówek w 1998 r., obaj odnieśli się do nieufności punk rocka do rządu i zwrócili uwagę opinii publicznej na potencjalne fałszywe przedstawienie tradycyjnych lewicowych ideałów przez laburzystowski rząd.

W tym konkretnym numerze zaprezentowano 21 innych brytyjskich zespołów rockowych. Na przykład Jarvis Cocker, frontman Pulp, opisał sytuację jako „ gorszą, niż gdyby torysi weszli, ponieważ z torysami można by się spodziewać tego samego starego gówna ” ( New Musical Express , 14 marca 1998).

22 Chociaż ten konkretny koncert miał miejsce dwa lata po wydaniu Amnesiac , liczne wskazówki w biografiach zespołu i oficjalnej stronie internetowej wskazują, że „Follow Me Around” wywodzi się z sesji nagraniowych Amnesiac . Dobrze udokumentowana strona internetowa, której kuratorem jest grupa fanów opisuje genezę piosenki, a wczesne wykonania i odniesienia pojawiły się na stronie internetowej Radiohead już w 1999 r . czerwiec 2016).

23 Radiohead, „2+2=5”, Pozdrowienia dla złodzieja (Parlophone, 2003).

24 George Orwell, Dziewiętnaście osiemdziesiąt cztery (Penguin Modern Classics) (Londyn, Penguin, 2004). Inne orwellowskie odniesienia przenikają prace Radiohead, na przykład jeden z utworów OK Computer , zatytułowany „Karma Police”, jest aluzją do „policji myśli”, którą można zobaczyć w pracy w Nineteen Eighty-Four .

25 Thom Yorke, „Harrowdown Hill”, The Eraser (XL Recordings, 2006).

26 Michel Prat, w: Céline Ceccheto i Michel Prat (red.), La Chanson Politique en Europe (Pessac, Presses Universitaires de Bordeaux, 2008), s. 9.

27 Tamże. , s. 10.

28 Te formy działań politycznych zaczerpnięto z badań Gerainta Parry’ego, George’a Moysera i Neila Daya przeprowadzonych w Political Participation and Democracy in Britain (Cambridge, Cambridge University Press, 1992, s.44), w których autorzy proponują skalę udział na podstawie odsetka populacji brytyjskiej, która w nich uczestniczyła. Na przykład najbardziej rozpowszechnioną formą partycypacji politycznej w Wielkiej Brytanii pozostaje głosowanie w wyborach powszechnych (82,5%), podczas gdy tylko 5,2% wzięło udział w marszu protestacyjnym.

29 Martin Clarke, op.cit. , s. 189, 206.

30 Przychodzi mi na myśl kilka przykładów fundraisingowych festiwali rockowych, takich jak Live Aid w 1985 roku i kontynuacja Live 8 dwadzieścia lat później. Oba wydarzenia zgromadziły znane nazwiska brytyjskiego rocka, takie jak Queen, David Bowie, Paul McCartney, Coldplay i Muse.

31 Cyt. za: Nick Kent, „Radiohead ou électro Thom”, Rock & Folk, wrzesień 2006, s. 70.

32 Radiohead – Dead Air Space, Good Evening , 28 września 2005 r., http://www.radiohead.com/deadairspace/050928 , dostęp 30 maja 2016 r. Przed wydaniem A Moon Shaped Pool Radiohead usunąło wszystkie istniejące treści ze swoich oficjalnych strona internetowa, która od czerwca 2016 roku składa się wyłącznie z materiałów związanych z ich najnowszym albumem. W związku z tym jest mało prawdopodobne, aby wiele wpisów na blogu Thoma Yorke’a, do których się tu odwołuje, nie było już dostępnych online. Kopię tych przesłań można jednak znaleźć w załączniku do mojej rozprawy doktorskiej „Musique Rock et politique au Royaume-Uni (1993-2007): de Cool Britannia à Broken Britain ” (Université Paris-Sorbonne, 2014, s. 443- 446).

33 Friends of the Earth, Big Names Back The Big Ask , 7 stycznia 2008 r., https://www.foe.co.uk/news/big_ask_live_vip_lounge , dostęp 30 kwietnia 2016 r.

34 Radiohead – Dead Air Space, Nuclear Power No Thanks , 9 listopada 2009, http://www.radiohead.com/deadairspace/091109/nuclear-power-no-thanks , dostęp 30 kwietnia 2016.

35 W 2010 roku, w ramach badań doktoranckich, wysłałem kwestionariusz internetowy do niewielkiej grupy fanów Radiohead, aby ocenić ich reakcję na zaangażowanie Thoma Yorke’a w Friends of the Earth. Całe badanie i jego wnioski dostępne są w mojej rozprawie doktorskiej (s. 325-345). Większość z 40 respondentów wskazała, że ​​jest bardzo mało prawdopodobne, aby zmienili przynależność polityczną tylko ze względu na sympatie ich ulubionego zespołu. Jednak garstka respondentów zasugerowała, że ​​polityczne przesłania Yorke’a mogą mieć na nich niewielki wpływ, nawet poprzez zwykłe zwrócenie ich uwagi na kwestie polityczne, które z kolei mogą osobiście zbadać.

36 Radiohead – Dead Air Space, A Rant And Some Other Stuff , 19 listopada 2009, http://www.radiohead.com/deadairspace/091119/A-rant-and-some-other-stuff , dostęp 30 kwietnia 2016.

37 Radiohead – Dead Air Space, Not Finished , 18 grudnia 2009, http://www.radiohead.com/deadairspace/091218/not-finished , dostęp 30 kwietnia 2016.

38 Radiohead.com – Dead Air Space, Tony Juniper / Cambridge Corn Exchange , 10 lutego 2010 r., http://radiohead.com/deadairspace/100210/Tony-Juniper-Cambridge-Corn-Exchange , dostęp 30 kwietnia 2016 r.

39 Twitter @thomyorke, Thom Yorke , 8 maja 2015 r., https://twitter.com/thomyorke konsultowano 9 maja 2015 r.

40 Niektóre z najbardziej znanych tytułów piosenek The Clash odzwierciedlają ich zamiłowanie do radykalnej polityki, na przykład „White Riot”, „English Civil War”, „Revolution Rock”, „Ivan Meets GI Joe”, „The Guns of Brixton” i „Poznaj swoje prawa”. Polityczny charakter ich piosenek nie przeszkodził The Clash w zdobyciu trzech albumów z pierwszej dziesiątki ( Give 'Em Enough Rope , London Calling i Combat Rock ).

Na górze strony

BIBLIOGRAFIA

Referencja elektroniczna

Guillaume Clément , Aktywizm i ochrona środowiska w brytyjskiej muzyce rockowej : przypadek Radiohead.  ,  Revue Française de Civilization Britannique [Online], XXII-3 | 2017, Online od 06.07.2017 , połączenie 22.02.2023 . URL : http://journals.openedition.org/rfcb/1499; DOI : https://doi.org/10.4000/rfcb.1499

Na górze strony

TEN ARTYKUŁ JEST CYTOWANY PRZEZ

  • Tranmer, Jeremy. (2019) OK Komputer: znak czasów politycznych i ideologicznych?. Revue LISA / LISA e-czasopismo . DOI: 10.4000/lisa.10621

O AUTORZE

Guillaume Clément jest wykładowcą prawniczego języka angielskiego na Uniwersytecie Rennes 1. Prowadzi badania w zakresie cywilizacji brytyjskiej w ramach zespołu gospodarzy ACE (EA 1786 – Rennes 2) oraz nad interakcją między kulturą popularną a polityką. Jego praca doktorska dotyczyła relacji między partiami politycznymi a brytyjskimi zespołami rockowymi w latach 90. i 2000.

Université Rennes I, équipe ACE

PRAWO AUTORSKIE

CC-BY-NC-ND-4.0

Creative Commons — Uznanie autorstwa — Użycie niekomercyjne — Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe — CC BY-NC-ND 4.0

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/

Link do artykułu: https://journals.openedition.org/rfcb/1499

Obraz wyróżniający: Thom Yorke podczas koncertu Radiohead w Poznaniu 2009. Autorstwa Lukaszhendzel – Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7674502