Olmecka głowa z San Lorenzo
Streszczenie
W niniejszym artykule przeanalizowano wielkoskalowe wzorce przestrzenne i czasowe w rolniczym przejściu demograficznym (ADT) w Mezoameryce i południowo-zachodniej Ameryce Północnej („Południowy Zachód”). Analiza opublikowanych danych dotyczących osadnictwa i utrzymania sugeruje, że przedłużające się ADT w tych regionach obejmowały dwie kolejne ery szybkiego wzrostu populacji. Chociaż oba okresy wzrostu były napędzane przez wprowadzenie lub rozwój bardziej produktywnych gatunków udomowionych, miały one wyraźne konsekwencje demograficzne i społeczne. Pierwsza faza ADT miała miejsce jedynie w rozproszonych, sprzyjających regionach, między 1900 a 1000 r. p.n.e. w Mezoameryce i 1200 r. p.n.e. – 400 r. n.e. na Południowym Zachodzie. Jej konsekwencje demograficzne były skromne, ponieważ była ona finansowana przez wciąż raczej mało produktywną kukurydzę. W tej fazie wzrost populacji ograniczał się głównie do kilku centralnych obszarów rolniczych, podczas gdy otaczające regiony pozostawały słabo zaludnione. Druga faza ADT była bardziej dramatyczna pod względem skali przestrzennej swojego wpływu. Ta faza „wysokiej produktywności” miała miejsce między 1000 a 200 r. p.n.e. w Mezoameryce oraz 500–1300 r. n.e. na Południowym Zachodzie i była napędzana przez bardziej produktywne odmiany kukurydzy oraz udoskonalone technologie rolnicze. Towarzyszyły jej gwałtowne zmiany społeczne, gospodarcze i polityczne w obu regionach.
Słowa kluczowe
Na całym świecie przejście od łowiectwa i zbieractwa do rolnictwa doprowadziło do wzrostu populacji. Rozwijająca się literatura charakteryzuje tę zmianę jako transformację demograficzną porównywalną pod pewnymi względami do obecnej „przemysłowej” transformacji demograficznej, która rozpoczęła się w Europie Zachodniej około 1800 roku n.e. (Bocquet-AppelOdniesienie Bocquet-Appel2002 ,Odniesienia Bocquet-Appel, Bocquet-Appel i Bar-Yosef2008 ,Odniesienie Bocquet-Appel2011a ,Odniesienie Bocquet-Appel2011b ; Gage i DeWitteWzorcowanie referencyjne i DeWitte2009 ). Kiedy ta ostatnia transformacja nastąpi około 2100 r. n.e., doprowadzi ona do wzrostu populacji świata z 1 miliarda do prawdopodobnie 9,5 miliarda w ciągu 300 lat (LeeOdniesienie Lee2003 :185). Rolnicza transformacja demograficzna (ADT) – zwana również neolityczną transformacją demograficzną (NDT) – również doprowadziła do znacznego wzrostu populacji w holocenie. Jednak pod względem sekwencji zmian parametrów demograficznych, ADT jest postrzegane jako lustrzane odbicie przemysłowej transformacji demograficznej (IDT; Bocquet-Appel).Odniesienie Bocquet-Appel2011a ). Trajektoria IDT to spadek śmiertelności, po którym następuje spadek płodności. Zakłada się natomiast, że ADT wiąże się ze wzrostem płodności, po którym następuje wzrost śmiertelności.
Przejście międzystanowe (IDT) było złożonym procesem – globalnym w zasięgu, ale zasadniczo historycznym. Różne społeczeństwa przechodziły przez podobną serię etapów w różnych momentach. Jednak etapy te różniły się charakterem w różnych punktach ogólnej trajektorii historycznej – o czym świadczą na przykład wyższe szczytowe wskaźniki wzrostu w krajach słabiej rozwiniętych (gdzie transformacja demograficzna nastąpiła później) niż w krajach bardziej rozwiniętych (gdzie rozpoczęła się wcześniej) (LeeOdniesienie Lee2003 : Rysunek 4). Koncepcja IDT wywodzi się z modelu opisowego obserwowanych trendów w zakresie śmiertelności, płodności i wzrostu populacji (Gage i DeWitteWzorcowanie referencyjne i DeWitte2009 :650). Choć udowodniono jego znaczną moc predykcyjną, jest on zasadniczo syntezą wzorców, a nie wyjaśnieniem. Lee (Odniesienie Lee2003 :167–168) zauważa, że nadal istnieją niepewności co do znaczenia i skutków różnych czynników.
Nie jest oczywiste, że ADT należy postrzegać jako spójny, globalny proces. Na całym świecie rozwijał się on w znacznie dłuższym okresie niż IDT (~10 000 lat w porównaniu do 300). Uprawy, w których prowadzono te prace, były bardzo zróżnicowane, podobnie jak dostępność i wykorzystanie zwierząt domowych. Bocquet-Appel (Odniesienie Bocquet-Appel2002 ,Odniesienia Bocquet-Appel, Bocquet-Appel i Bar-Yosef2008 ,Odniesienie Bocquet-Appel2011a ,Odniesienie Bocquet-Appel2011b ) argumentuje jednak, że ADT był procesem globalnym, powtarzanym w różnych okresach w różnych regionach świata. Jego argument empiryczny opiera się na rozkładzie wieku zgonu w prehistorycznych zespołach szkieletowych człowieka. Bandy (Bandy referencyjne2005 ,Odniesienia Bandy, Bocquet-Appel i Bar-Yosef(2008 ) dostosowali to podejście do danych o strukturze osadnictwa pochodzących z badań regionalnych. W niniejszym artykule skupiamy się empirycznie na tym alternatywnym źródle dowodów.
Przyjmujemy, jako hipotezę roboczą, twierdzenia o ADT jako procesie globalnym, chociaż podejrzewamy, że rozwijał się on w odmienny sposób w różnych czasach i miejscach. W tym artykule badamy zmienność czasoprzestrzenną epizodów szybkiego wzrostu populacji podczas ADT w Mezoameryce i południowo-zachodniej Ameryce Północnej (w tym na południowym zachodzie USA i północno-zachodnim Meksyku [dalej „Południowy Zachód”]; Rysunek 1 ). Dla zrozumienia wzorców czasoprzestrzennych w tych quasi-kontynentalnych granicach, kluczową skalą analizy okazuje się „makroregion” — jednostka, która, choć nadal dość duża, jest znacznie mniejsza od kontynentalnej. „Regiony” to doliny lub inne obszary zdefiniowane fizjograficznie, zazwyczaj w zakresie 100–2000 km2 , czyli zakresie skali większych projektów badań archeologicznych. „Makroregiony” są większe: obszary o powierzchni około 10 000–40 000 km2 składające się z kilku sąsiadujących, historycznie połączonych regionów (BalkanskyOdniesienie Bałkański2006 ; KowalewskiOdniesienie Kowalewski2004 ; SchachnerOdniesienie Schachner(2015 r .).
Rysunek 1.
Mezoameryka i południowo-zachodnia Ameryka Północna, z wstawkami przedstawiającymi lokalizacje regionów objętych badaniem w niniejszym artykule. Makroregiony wymienione w tekście są oznaczone literami w następujący sposób: (A) Płaskowyż Kolorado; (B) Pustynia Sonora; (C) Centralny Meksyk; (D) Południowe Wyżyny Meksykańskie; (E) Południowe Wybrzeże Zatoki Meksykańskiej; (F) Północne Niziny Majów; (G) Południowe Niziny Majów; (H) Południowo-wschodnie Wybrzeże Pacyfiku.
Do badania wzorców przestrzennych wykorzystano prace Petera Bellwooda (Odniesienie Bellwood2005 ,Odniesienie Bellwood2013 ) stanowi pomocny punkt wyjścia. Jego praca jest jednak mniej użyteczna w kwestii struktury czasowej. W istocie, wzorce czasowe w ADT należy odkryć poprzez analizę empiryczną. Analiza opublikowanych danych z badań regionalnych sugeruje, że w niektórych częściach Mezoameryki i Południowego Zachodu istniały dwie fazy ADT, mające różne konsekwencje pod względem przestrzennego rozmieszczenia populacji. Proponujemy zidealizowany model historii demograficznej w skali makroregionalnej, rozważamy jego znaczenie dla zrozumienia zmienności i kończymy tym, co uważamy za ważny czynnik przyczynowy: zmieniającą się produktywność kukurydzy.
Struktura przestrzenna
Opierając się głównie na europejskiej sprawie Bocquet-Appel (Odniesienie Bocquet-Appel2002 ) postawił hipotezę, że wielkoskalowy wzorzec przestrzenny ADT jest falą postępu. Taki scenariusz nie jest odpowiedni w przypadku obu Ameryk. Naszym punktem wyjścia jest natomiast Bellwood (Odniesienie Bellwood2005 ,Odniesienie Bellwood2013 ) model wczesnego rozprzestrzeniania się rolnictwa.
Bellwood argumentuje, że sukces demograficzny systemów samowystarczalności zorientowanych na produkcję żywności przekształcił regiony wczesnego rolnictwa w obszary centralne, z których rolnicy migrowali promieniście, wypierając lub włączając do siebie okoliczne społeczności łowiecko-zbierackie. Ekspansywni rolnicy przynieśli ze sobą swoje języki, co doprowadziło do globalnego występowania rodzin językowych o rozległym zasięgu wokół pierwotnych obszarów centralnych rolnictwa. Zasięg językowy wskazuje na trwałe ślady ekspansji rolników sprzed tysięcy lat. Chociaż Bellwood skupił się na możliwych przypadkach ekspansji na bardzo dużą skalę (quasi-kontynentalnej), sam model nie określa skali przestrzennej tych procesów.
Na pierwszy rzut oka model ten wydaje się trudny do zastosowania w Ameryce, ale przynajmniej w Mezoameryce Bellwood (Odniesienie Bellwood2005 :237–244,Odniesienie Bellwood2013 :230–234) przedstawia wiarygodną argumentację. Autor wskazuje na kilka etapów rozwoju produkcji żywności i mozaikowy wzór przejścia do okresu formacyjnego, udokumentowany przez specjalistów regionalnych (Rosenswig).Odniesienie Rosenswig2015 ). Co istotne, Bellwood postuluje istnienie wielu rolniczych centrów Mezoameryki – choć nie identyfikuje ich precyzyjnie. Wcześni rolnicy rozrastali się z każdego z nich, ale wkrótce zaczęli się ze sobą konkurować. To właśnie na krańcach tej sieci oddziałujących na siebie wczesnych rolników istniał potencjał ekspansji na dużą skalę. Opierając się na mapie lingwistycznej, Bellwood wskazuje na szerokie rozprzestrzenienie języków Majów na Półwyspie Jukatan oraz, co znacznie bardziej drastyczne, na rozprzestrzenianie się języków uto-azteckich ze środkowego Meksyku na południowy zachód.
Oba te przypadki pozostają kontrowersyjne. W regionie Majów specjaliści debatują nad tym, czy szybkie pojawienie się społeczności rolniczych posługujących się ceramiką na Nizinach Północnych w okresie środkowego preklasyku (1000–400 p.n.e.) było wynikiem rozwoju in situ, czy migracji rolników z Nizin Południowych (podsumowanie Beya).Odniesienie: Bey, Matthews i Morrison2006 :19–23; patrz także Tekst uzupełniający 1, przypis 1). Kaufman (Odniesienie: Kaufman, Aissen, Anglia i Maldonado2017 ) uważa, że migracje odegrały rolę w dywersyfikacji języków Majów, ale jego rekonstrukcje glottochronologiczne umiejscowiły je w drugim tysiącleciu p.n.e., jeszcze przed powstaniem ceramiki — scenariusz zgodny z niedawnym badaniem izotopowym szczątków ludzkich z południowego Belize, które wykazało wzrastającą zależność diety od kukurydzy od 2700 do 2000 r. p.n.e. i całkowite uzależnienie od kukurydzy jako podstawowego pożywienia po 2000 r. p.n.e. (Kennett i in., 2000).Odniesienie: Kennett, Prufer, Culleton, George, Robinson, Trask, Buckley, Moes, Kate, Harper, O’Donnell, Ray, Hill, Alsgaard, Merriman, Meredith, Edgar, Awe i Gutierrez2020 ). Pogląd Bellwooda, że migrujący rolnicy z zachodniego Meksyku przywieźli kukurydzę na południowy zachód, ponownie rozpalił debatę na temat ewolucji rodziny języków uto-azteckich (np.Wzgórze referencyjne2012 ; MerrillOdniesienie Merrill2012 ; SzaulOdniesienie Shaul2014 ). Uważamy, że ekspansja demograficzna rolników miała miejsce w okresie ADT zarówno w Mezoameryce, jak i na Południowym Zachodzie, na skalę co najmniej porównywalną z makroregionem, ale nie zamierzamy tutaj wdawać się w debatę lingwistyczną.
W Mezoameryce atrakcyjnym aspektem modelu Bellwooda jest to, że zakłada on wielokrotną, jednoczesną ekspansję wczesnych rolników posługujących się różnymi językami. Jest on zatem spójny zarówno ze złożoną późniejszą mapą językową, jak i z szeroko rozproszonym występowaniem wiosek wykorzystujących ceramikę od około 1900 r. p.n.e.Notatka1 (Clark i CheethamOdniesienie: Clark, Cheetham i Parkinson2002 ; RekreacjaReferencje Lesure, Bocquet-Appel i Bar-Yosef2008 ) – moment tradycyjnie definiowany jako początek okresu formacyjnego. Chociaż nie ma prostej korelacji między kulturą materialną okresu formacyjnego a mapą językową okresu podboju, skala, w jakiej języki tej samej rodziny skupiają się razem, jest podobna do makroregionalnych wzorców spójności w kulturze materialnej, takich jak obszar środkowego Meksyku, do którego odnosi się typologia figurek Vaillanta (Reyna Robles).Odniesienie Reyna Robles1971 ; VaillantOdniesienie Vaillant1930 ). Co więcej, to właśnie w skali makroregionalnej specjaliści od dziesięcioleci omawiają możliwe przypadki ekspansji demograficznej rolników w okresie formatywnym — na przykład ekspansję wiosek rolniczych na północ przez środkowy Meksyk z terenów dzisiejszego Morelos i południowej Kotliny Meksykańskiej (Lesure i in., 2000).Referencje Lesure, Wake, Borejsza, Carballo, Carballo, López i Guzmán2013 ; Sanders i wsp.Odniesienie Sanders, Parsons i Santley1979 :95–97). Takie argumenty znajdują swoje odzwierciedlenie w południowo-zachodniej Anglii, gdzie migracja rolników z południowych pustyń na płaskowyż Kolorado (Coltrain i JanetskiOdniesienie Coltrain i Janetski2019 ; MatsonOdniesienie Matson1991 ). Podsumowując, w skali makroregionalnej znajdujemy dowody zgodne z procesami postulowanymi w modelu Bellwooda — w tym, w niektórych przypadkach, możliwe przypadki ekspansji demograficznej.
Struktura czasowa
Jednoczesność postulowanych ekspansji populacji w Mezoameryce jest jedną z bardziej atrakcyjnych cech modelu Bellwooda. Jednak najbardziej przekonujące dowody archeologiczne na radialną ekspansję rolników (takie jak przypadek Centralnego Meksyku) pochodzą z 1000 r. p.n.e. i później, podczas gdy ekspansja z północnych krańców Mezoameryki na południowy zachód miałaby miejsce znacznie wcześniej: rolnicy uprawiający kukurydzę byli obecni na pustyni Sonora już 3000 r. p.n.e. (VintOdniesienie Vint i Vierra2018 :79).
Zamiast opierać się na jakimkolwiek istniejącym modelu, proponujemy zgłębienie struktury czasowej poprzez analizę dowodów. Model IDT, zasadniczo opisowy, został opracowany na podstawie informacji o parametrach demograficznych, które w prehistorycznych przypadkach pozostają hipotetycznymi konstruktami, co skłoniło Gage’a i DeWitte’a (Wzorcowanie referencyjne i DeWitte2009 ) zaleca ostrożność w odniesieniu do ADT. Koncentrujemy się tutaj na zmianach tempa wzrostu populacji w poszczególnych fazach, obliczonych na podstawie danych o strukturze osadnictwa. Najpierw rozważamy, kiedy ADT rozpoczął się w Mezoameryce i na Południowym Zachodzie. Następnie opisujemy podejście zastosowane do wyliczenia wskaźników wzrostu na podstawie danych o strukturze osadnictwa.
Początek ADT
Bocquet-Appel (Odniesienie Bocquet-Appel2011a :S502) argumentuje, że zarówno siedzący tryb życia, jak i przejście na żywność wysokokaloryczną/wysokowęglowodanową są niezbędne do zainicjowania ADT. Potwierdzeniem tego twierdzenia jest badanie 47 udokumentowanych etnograficznie populacji, w których średnia płodność ogrodników była praktycznie identyczna jak łowców-zbieraczy, podczas gdy w przypadku rolników była ona znacznie wyższa (Gage i DeWitte).Wzorcowanie referencyjne i DeWitte2009 :652). Obserwacje te podają w wątpliwość jeden z wielu możliwych momentów początku ADT w Mezoameryce: początkowe rozprzestrzenienie się kukurydzy z nizin tropikalnych (dotarcie do wyżyn środkowego i południowego Meksyku co najmniej 4000 r. p.n.e.). Wydaje się, że temu rozprzestrzenieniu nie towarzyszyły dramatyczne konsekwencje demograficzne, być może dlatego, że kukurydza została udomowiona tylko częściowo, gdy rozprzestrzeniła się poza tropiki, a kluczowe zmiany alleliczne nadające jej fenotyp udomowienia miały miejsce poza centrum udomowienia (Kennett i in.).Referencje Kennett, Thakar, VanDerwarker, Webster, Culleton, Harper, Kistler, Scheffler i Hirth2017 ; Kistler i wsp.Referencje Kistler, Maezumi, de Souza, Przełomska, Costa, Smith, Loiselle, Ramos-Madrigal, Walia, Ribeiro, Morrison, Grimaldo, Prous, Arriaza, Gilbert, Freitas i Allaby(2018 ).
W Mezoameryce istnieją dwa bardziej prawdopodobne warianty: przejście z okresu archaicznego do okresu formacyjnego (1900 p.n.e.) lub przejście z okresu wczesnoformatywnego do średnioformatywnego (~1000 p.n.e.). Preferujemy pierwszy z nich. W okresie formacyjnym pojawiło się ceramika i liczne cechy osadnictwa (długotrwałe osady, gliniane platformy, trwalsze osady, duże doły magazynowe). Chociaż wartość społeczna przypisywana kukurydzy mogła ulec zmianie po 1000 p.n.e. (Rosenswig i in., 2000 p.n.e.).Odniesienie: Rosenswig, VanDerwarker, Culleton i Kennett2015 ; VanDerwarker i KrugerOdniesienie VanDerwarker i Kruger2012 ), w okresie, który nazywamy fazą wysokiej produktywności ADT, jasne jest, że kukurydza stanowiła istotny składnik diety od początku okresu formatywnego (Bérubé i in., 2007).Odniesienie Bérubé, Hepp i Morell-Hart2020 ; Hepp i wsp.Odniesienie: Hepp, Sandberg i Aguilar2017 ; Kennett i wsp.Odniesienie: Kennett, Prufer, Culleton, George, Robinson, Trask, Buckley, Moes, Kate, Harper, O’Donnell, Ray, Hill, Alsgaard, Merriman, Meredith, Edgar, Awe i Gutierrez2020 ; Lesure i wsp.Odniesienia: Lesure, Sinensky, Wake i Hoffmeister2021 ). Analiza proporcji młodych osobników w zespołach szkieletowych człowieka jest również zgodna z długim okresem rozwojowym Mezoameryki, rozpoczynającym się w 1900 r. p.n.e. i trwającym przez cały okres formacyjny (Lesure i in., 2021).Odniesienie Lesure, Martin, Bishop, Jackson i Chykerda(2014 ).
W tym przypadku przyjmujemy rok 1900 p.n.e. jako początek ADT w Mezoameryce. Istnieje jednak jeszcze jedna możliwość: połowa drugiego tysiąclecia p.n.e., zbiegająca się z dowodami rozległego wylesiania, pojawieniem się bardziej produktywnych odmian kukurydzy oraz dowodami izotopowymi, że przynajmniej niektórzy ludzie opierali swoją dietę na kukurydzy jako podstawowym pożywieniu (Kennett i in.).Odniesienia Kennett, Piperno, Jones, Neff, Voorhies, Walsh i Culleton2010 ,Referencje Kennett, Thakar, VanDerwarker, Webster, Culleton, Harper, Kistler, Scheffler i Hirth2017 r .Odniesienie: Kennett, Prufer, Culleton, George, Robinson, Trask, Buckley, Moes, Kate, Harper, O’Donnell, Ray, Hill, Alsgaard, Merriman, Meredith, Edgar, Awe i Gutierrez2020 ). Dane dotyczące wzorców osadnictwa, pozwalające zbadać wzrost populacji przed 1900 r. p.n.e., nie są dostępne.
Na południowym zachodzie również istnieje wielu kandydatów na początek ADT. Początkowe pojawienie się kukurydzy pod koniec czwartego i trzeciego tysiąclecia p.n.e. wydaje się mało prawdopodobne, biorąc pod uwagę brak dowodów na wyraźne konsekwencje behawioralne lub demograficzne. Bardziej obiecującymi kandydatami byłby początek fazy San Pedro (~1200 p.n.e.) na pustyni Sonora oraz okres Koszykarstwa II (~400 p.n.e.) na płaskowyżu Kolorado. Oba te okresy transformacji charakteryzują się zmianami podobnymi do tych, które miały miejsce w okresie formacyjnym Mezoameryki – większe i trwalsze osady o bardziej solidnej architekturze, obfitość kukurydzy w zapisie makrobotanicznym oraz kolagen kostny wzbogacony w 13C , co jest zgodne z konsumpcją roślin C4 ( Carpenter i in.).Referencje Carpenter, Sánchez, Watson i Villalpando2015 ; Coltrain i JanetskiOdniesienie Coltrain i Janetski2013 ; GeibOdniesienie Geib2011 ; VintOdniesienie Vint i Vierra2018 ). W tym przypadku ceramika pojawiła się później, około ostatnich kilku wieków pierwszego tysiąclecia p.n.e. na pustyni Sonora (GarratyOdniesienie Garraty2011 ) i kilkaset lat później na płaskowyżu Kolorado (Skibo i BlinmanOdniesienia do Skibo, Blinmana, Skibo i Feinmana(1999 ).
Kohler i współpracownicy (Odniesienia Kohler, Glaude, Bocquet-Appel i Kemp(2008 ) zbadali ADT na południowym zachodzie na podstawie odsetka młodych osobników w populacjach pochówków. Korzystając z chronologii względnej (patrz Tekst uzupełniający 1, przypis 2), zidentyfikowali silny sygnał ADT w przypadkach datowanych głównie na pierwsze tysiąclecie n.e., kilka tysiącleci po pojawieniu się kukurydzy (Kohler i in.).Odniesienia Kohler, Glaude, Bocquet-Appel i Kemp2008 ). Przejście na chronologię absolutną (Kohler i ReeseOdniesienie Kohler i Reese2014 ) zachowuje silny, stosunkowo późny sygnał, ale ujawnia znaczne zróżnicowanie regionalne — w tym znacznie dłuższy i bardziej stopniowy ADT na pustyni Sonora oraz ostry, późny ADT na płaskowyżu Kolorado.
Wzory czasowe ADT
Centralnym problemem jest tu odwzorowanie długości lub formy ADT. W każdym regionie poszukujemy dowodów na przesunięcia w kierunku wyższej płodności w oparciu o tempo wzrostu populacji. Stosunkowo niewielkie populacje mogą wykazywać wysokie tempo wzrostu, co zilustrowano dla Doliny Oaxaca w Meksyku na rysunku 2 (na podstawie szacunków populacji przedstawionych przez Kowalewskiego i in.).Odniesienie: Kowalewski, Feinman, Finsten, Blanton i Nicholas1989 :Tabele A.III.2 i A.III.3). Na surowej krzywej populacji ( Rysunek 2a ) najbardziej dramatycznymi cechami są gwałtowny wzrost populacji po 1 r. n.e. i wysoki ogólny poziom populacji pod koniec sekwencji. Przejście na skalę logarytmiczną ( Rysunek 2b ) zwraca uwagę na wcześniejsze okresy wzrostu. Na Rysunku 2c surowe dane dotyczące populacji są przekształcane na zmieniające się wskaźniki wzrostu według fazy, przy użyciu wzoru wprowadzonego poniżej. W okresie formatywnym miały miejsce dwa epizody wysokiego wzrostu — bardziej skromny (osiągający 0,4% rocznie) w drugim tysiącleciu p.n.e., a następnie okres szybszego wzrostu (osiągający 1,4% rocznie) w połowie pierwszego tysiąclecia p.n.e. Argument rozwinięty w tym artykule jest taki, że są to odpowiednio sygnatury pierwszej i drugiej fazy dwufazowego ADT, który można zidentyfikować w danych zarówno z Mezoameryki, jak i Południowego Zachodu.
Rysunek 2.
Prehiszpańska historia demograficzna Doliny Oaxaca w Meksyku: (a–b) całkowita populacja w skali regularnej i logarytmicznej; (c) roczne tempo wzrostu w poszczególnych fazach. Na podstawie danych Kowalewskiego i współpracowników (Odniesienie: Kowalewski, Feinman, Finsten, Blanton i Nicholas1989 :Tabele A.III.2 i A.III.3).
Bandy (Bandy referencyjne2005 ) obliczył wzrost fazy ceramicznej, korzystając z następującego wzoru na roczną stopę wzrostu Hassana (Odniesienie Hassan(1981 ):
Wzór ten oblicza roczną stopę zmian populacji ( r ), gdzie T to długość (w latach) fazy, P f to szacowana liczba ludności danej fazy, a P i to liczba ludności poprzedniej fazy (BandyBandy referencyjne2005 :S111). Ponieważ populacja w fazie zainteresowania jest porównywana z populacją w fazie poprzedniej, tempo wzrostu w pierwszej fazie w danym regionie pozostaje nieznane. W związku z tym, dla Doliny Oaxaca szacunki populacji są dostępne począwszy od 1750 r. p.n.e., ale tempo wzrostu można oszacować dopiero od 1350 r. p.n.e. ( rysunek 2c ).
Bandy (Bandy referencyjne2005 ,Odniesienia Bandy, Bocquet-Appel i Bar-Yosef(2008 ) porównał dane dotyczące osadnictwa z Doliny Oaxaca, Kotliny Meksykańskiej i Kotliny Titicaca. Zidentyfikował on dwuetapowy okres ADT: okres około 800 lat szybkiego wzrostu populacji (0,5–1,0% rocznie), po którym następuje spadek wzrostu do 0–0,2% rocznie. Spadek tempa wzrostu może sygnalizować stabilizację populacji na nowym poziomie wydolności lub być może wzrost śmiertelności, postulowany jako drugi etap ADT (Bandy).Odniesienia Bandy, Bocquet-Appel i Bar-Yosef2008 :334). Zgodnie z Bandym, traktujemy ten wzorzec okresu wysokiego tempa wzrostu (etap 1), po którym następuje spadek wzrostu (etap 2), jako sygnaturę epizodu ADT w danych o wzorcach osadnictwa. Idziemy jednak dalej niż Bandy, argumentując, że ADT danego regionu może składać się z wielu epizodów – nazywamy je „fazami” – każdy z etapem 1 i etapem 2.
Dane
Jako surowe dane do danych liczbowych w kolejnych sekcjach wykorzystaliśmy najlepsze dostępne szacunki populacji (w liczbie osób) z opublikowanych badań archeologicznych. Są to oczywiście szacunki (Drennan i in.).Odniesienie Drennan, Berrey i Peterson2015 :99–123). Nie próbowaliśmy korygować żadnych potencjalnych pułapek danych z badań ankietowych poza korektami wprowadzonymi już w oryginalnych publikacjach. Celem naszej analizy było (1) odróżnienie okresów szybkiego wzrostu od okresów niskiego wzrostu lub spadku w poszczególnych regionach oraz (2) identyfikacja wzorców w czasie występowania okresów szybkiego wzrostu w sąsiednich regionach. Ważnym założeniem jest, że procedury stosowane do szacowania populacji w danym badaniu są konsekwentnie stosowane w całej sekwencji. Unikamy bezpośredniego porównywania szacowanych wskaźników wzrostu z różnych sekwencji.
Dane surowe i odniesienia znajdują się w tabelach uzupełniających 1 i 2 (patrz również tekst uzupełniający 1, przypisy 3 i 4). W przypadku gdy w konsultowanej publikacji podano zakres populacji dla każdej fazy, obliczyliśmy średnią z wartości maksymalnej i minimalnej i wykorzystaliśmy ją jako podstawę naszych obliczeń. W Mezoameryce pierwotne szacunki populacji opierają się zasadniczo na całkowitej liczbie zajętych hektarów, przeliczanych na liczbę osób za pomocą wzorów na liczbę osób/ha, które zazwyczaj uwzględniają gęstość zaludnienia (tekst uzupełniający 1, przypis 5). W kilku przypadkach, gdy nie podano szacunków populacji, wykorzystaliśmy liczbę zajętych hektarów (tabela uzupełniająca 1).
Na południowym zachodzie oszacowanie tempa wzrostu populacji było bardziej skomplikowane, ponieważ okres zainteresowania obejmował zarówno epokę przedceramiczną, jak i ceramiczną. Chociaż publikowane szacunki populacji dla epoki ceramicznej są powszechne i zazwyczaj oparte na liczebności struktur, szacunki dla epoki przedceramicznej były rzadko sporządzane ze względu na niedobór architektury widocznej podczas badań geodezyjnych oraz trudności w przełożeniu rozkładu artefaktów powierzchniowych na liczbę ludności. Występuje również mniejsza spójność w sposobie raportowania wielkości stanowisk na południowym zachodzie w porównaniu z Mezoameryką. Na przykład, wielkość stanowisk z epoki ceramicznej jest często podawana jako liczebność struktur, a powierzchnie stanowisk są rzadko podawane w publikowanych raportach, mimo że informacja ta prawdopodobnie znajduje się w oryginalnych formularzach lub kartach stanowisk. W poniższej dyskusji obliczamy tempo wzrostu, wykorzystując (1) zmiany całkowitej powierzchni zajmowanej stanowisk w danym okresie dla stanowisk z epoki przedceramicznej i ceramicznej oraz (2) publikowane szacunki populacji oparte na liczebności struktur i przewidywanym okresie użytkowania dla epoki ceramicznej. Pierwsza metoda jest analogiczna do tej stosowanej przy szacowaniu populacji Mezoameryki, choć bez stosowania pośrednich współczynników przeliczeniowych.
Ze względu na różne typy danych leżących u podstaw naszych szacunków tempa wzrostu, unikamy bezpośredniego porównywania szacunków uzyskanych różnymi metodami, ale zauważamy, że nawet w przypadku szacunków przedceramicznych opartych na powierzchni terenu powinna istnieć silna zależność między rozmiarem terenu a intensywnością i długością trwania zajęcia (Hamilton i in., 2007).Odniesienie Hamilton, Buchanan i Walker2018 ). Zauważamy również, że w nielicznych przypadkach, w których udało nam się określić tempo wzrostu na podstawie powierzchni terenu w okresie preceramicznym i ceramicznym, ogólne wzorce zmian populacji są zgodne z wcześniejszymi szacunkami opartymi na liczebności struktur (Tekst uzupełniający 1, przypis 4). Niezależnie od tego, koncentrujemy się tutaj na zmianach tempa wzrostu, a nie na bezwzględnej liczebności populacji.
Centralnym punktem przedstawionej tu argumentacji jest to, że przestrzenne przejawy szybkiego wzrostu różniły się w obu fazach ADT. Fakt ten ujawnia się w naszych porównaniach sąsiednich regionów. Pierwsza faza jest obserwowana jedynie w kilku regionach „serca kraju”, podczas gdy wiele regionów doświadczyło drugiej fazy szybkiego wzrostu. Pierwsza faza doprowadziła do niejednorodnego rozmieszczenia ludności w skali makroregionalnej. Populacje nadal koncentrowały się w regionach serca kraju, w niektórych z nich istniały duże społeczności rozciągające się na dziesiątki hektarów, podczas gdy regiony otaczające były słabo zaludnione przez rozproszoną ludność mieszkającą w małych wioskach i przysiółkach. Na wykresach przedstawionych w kolejnych sekcjach śledzimy tę niejednorodność, odnotowując początkowe pojawienie się w każdym regionie wiosek o powierzchni ponad 10 hektarów.
Przemiany demograficzne w rolnictwie w dwóch makroregionach
W tej sekcji przybliżamy koncepcję dwufazowego procesu demograficznego (ADT) o zróżnicowanym oddziaływaniu na skalę makroregionalną, rozważając konkretne przypadki – (1) Południowe Wyżyny Meksyku oraz (2) Pustynię Sonora w południowej Arizonie (USA) i północnej Sonorze (Meksyk; rycina 1 ). Dla każdego z tych obszarów analizujemy wskaźniki wzrostu populacji w poszczególnych fazach w wielu regionach składowych. Podobieństwa między tymi dwoma przypadkami stanowią podstawę zidealizowanego modelu historii demograficznej makroregionu w okresie ADT.
Południowe Wyżyny Meksyku
Południowe Wyżyny Meksyku to surowy, półpustynny obszar, na którym Dolina Oaxaca stanowi największy obszar gruntów ornych (roczne opady deszczu 400–800 mm). Z tego obszaru (Flannery) znane są osady przedceramiczne.Odniesienie Flannery1986 ), ale szacunki populacji nie są dostępne. Dowody z badań ankietowych pochodzą z około 1800/1750 r. p.n.e. (Tekst uzupełniający 1, uwaga 3).
Tempa wzrostu według fazy od wczesnego okresu formacyjnego do późnego okresu postklasycznego przedstawiono na rysunku 3a . Pojedynczy region – Dolina Oaxaca – doświadczył okresu szybkiego wzrostu w drugim tysiącleciu p.n.e. (faza San José), skoncentrowanego w ramieniu Etla doliny (np. Feinman i Nicholas).Odniesienie Feinman i Nicholas2013 : Rysunek 4.5). San José Mogote przez cały czas stanowiło największe stanowisko: prawdopodobnie 7 ha na początku drugiego tysiąclecia p.n.e. i od 20 do 70 ha pod koniec drugiego tysiąclecia p.n.e. (Flannery i MarcusOdniesienie Flannery i Marcus2005 :7, 11). Mimo to regiony otaczające Dolinę Oaxaca pozostały praktycznie bezludne. Ogólny niedobór ludności w całym makroregionie zmienił się dramatycznie w połowie pierwszego tysiąclecia p.n.e., kiedy wszędzie pojawiły się społeczności rolnicze. W większości regionów najwyższe wskaźniki wzrostu w całej sekwencji (2000 p.n.e.–1500 n.e.) miały miejsce w tym czasie ( Rysunek 3a ). Chociaż te wysokie wskaźniki wzrostu były związane z urbanizacją, w tym założeniem i ekspansją terytorialną Monte Albán, proponujemy, że ADT wciąż trwał. W tym czasie niektóre obszary Wyżyny Południowego Meksyku prawdopodobnie doświadczyły rozproszenia rolników porównywalnego do tego przewidzianego w modelu Bellwooda. Uporządkowanie szczegółów jest trudne: prawdopodobnie miały miejsce zarówno ekspansje in situ z małych początkowych populacji rolniczych, jak i promieniste przemieszczenia rolników z centrum.
Rysunek 3.
Dane dotyczące wzrostu populacji z dwóch makroregionów – (a) Południowych Wyżyn Meksyku i (b) Pustyni Sonora – ukazujące w każdym obszarze ADT z dwiema fazami szybkiego wzrostu: początkową fazą „niskiej produktywności” i następującą po niej fazą „wysokiej produktywności”. Dla regionów składowych każdego makroregionu przedstawiono szacunkowe roczne wskaźniki wzrostu populacji w poszczególnych fazach od 2000 r. p.n.e. do 1500 r. n.e. Gwiazdką oznaczono pierwszą fazę w każdym regionie, w której odnotowano co najmniej jedno stanowisko o powierzchni 10 ha lub większej. Zacieniowane fazy to te, w których wskaźniki wzrostu były szczególnie wysokie (≥0,25%, wartość wybrana arbitralnie i użyta na tym i kolejnych rysunkach w celu lepszego uwidocznienia wzorców). Ponieważ nie można obliczyć wskaźników wzrostu dla faz początkowych, pozostawiliśmy je puste. W kilku przypadkach zaciemniliśmy początkowe fazy zasiedlenia, ponieważ wysoki wskaźnik wzrostu wydaje się prawdopodobny, biorąc pod uwagę szacunkową liczbę ludności w odniesieniu do całkowitej długości fazy. Na przykład Sierra Norte w południowych wyżynach Meksyku została zarejestrowana jako niezamieszkana przed 500 r. p.n.e.; początkową fazą zasiedlenia jest wczesny Monte Albán I (500–350 r. p.n.e.), kiedy populację szacuje się na 700–1825 osób. Dalsze uwagi dotyczące makroregionu: W przypadku południowych wyżyn Meksyku zwróć uwagę, jak niskoproduktywny ADT rozwinął się w jednym regionie (Dolina Oaxaca), podczas gdy inne regiony pozostały niezamieszkane; kolejna faza wysokiej produktywności miała miejsce jednocześnie w całym makroregionie. W przypadku pustyni Sonora zwróć uwagę, że w przypadku regionu Tucson Basin i południowo-wschodniej Arizony opieramy się na danych z dwóch źródeł (zsumowanych obszarów stanowisk i opublikowanych szacunków populacji). Wiersz „All Hohokam” opiera się na zbiorczych szacunkach populacji, które obejmują regiony peryferyjne inne niż Tucson Basins i Phoenix Basins oraz południowo-wschodnia Arizona (fazy pozostawione puste w tym wierszu z powodu ograniczeń przestrzennych miały wskaźniki wzrostu mniejsze niż 0,1). Aby zapoznać się z konfiguracją regionalnych granic badania, zobacz Rysunek 1 . Surowe dane i odniesienia można znaleźć w tabelach uzupełniających 1 i 2 oraz w tekście uzupełniającym 1.
Rozwój tego makroregionu składał się z dwóch faz o odmiennych przejawach przestrzennych. Początkowy okres szybkiego wzrostu w drugim tysiącleciu p.n.e. ograniczał się do jednego regionu „serca” – Doliny Oaxaca. Druga, bardziej dramatyczna faza szybkiego wzrostu w pierwszym tysiącleciu p.n.e., miała miejsce w całym makroregionie, w tym w pierwotnym sercu.
Pustynia Sonora
Pustynia Sonora jest znacznie bardziej sucha niż Oaxaca, a doliny rzeczne z uprawami rolnymi otrzymują 200–300 mm opadów rocznie. W związku z tym nawadnianie było ważnym elementem praktyk rolniczych od drugiego tysiąclecia p.n.e. Dane dotyczące osadnictwa pochodzące z badań geodezyjnych są dostępne dla kilku lokalizacji w południowej Arizonie (Tekst uzupełniający 1, przypis 4). Dla Kotliny Tucson i południowo-wschodniej Arizony przedstawiamy dwie wersje tempa wzrostu według fazy: jedną opartą na całkowitej powierzchni terenu, a drugą na szacunkach populacji ( ryc. 3b ).
Ponownie obserwujemy dwa odrębne okresy wzrostu populacji. Pierwszy miał miejsce w Kotlinie Tucson i bezpośrednio przyległych regionach południowo-wschodniej Arizony z wieloletnimi systemami rzecznymi w fazie San Pedro (1200–800 p.n.e.), co w obu przypadkach zostało wyraźnie odnotowane w danych dotyczących powierzchni stanowisk. Wzrostowi populacji towarzyszył wzrost liczby siedlisk, ich złożoności i średniej wielkości. Ten początkowy okres wzrostu nakładał się w czasie z pierwszym sygnałem ADT w Dolinie Oaxaca. Podobnie jak w Oaxaca, po raz pierwszy pojawiły się stanowiska o powierzchni 10 ha lub większej (chociaż wszystkie powyżej 10 ha niekoniecznie były zajmowane jednocześnie). Największy z nich, Las Capas (1220–730 p.n.e.), ma powierzchnię 40 ha i obejmuje złożoną sieć kanałów i nawadnianych pól, co wymagało koordynacji ponadgospodarczej, wcześniej nieznanej w regionie (Vint).Odniesienie Vint i Vierra2018 ). W fazie Cienega (800 p.n.e.–50 n.e.) większość mieszkańców Kotliny Tucson zajmowała rozległe tereny zalewowe o powierzchni do 80 ha. Liczne, ale efemeryczne struktury były prawdopodobnie zamieszkane tylko przez kilka lat, zanim zostały opuszczone. Mimo to, te duże tereny z faz San Pedro i Cienega reprezentują gwałtowny wzrost populacji w porównaniu z poprzednim okresem Silverbell (2100–1200 p.n.e.) i stanowią wyraźny dowód na zaangażowanie w uprawę kukurydzy. Niektóre dobrze nawodnione lokalizacje w północnej Sonorze również doświadczyły szybkiego wzrostu populacji w fazie San Pedro i gościły tereny o powierzchni znacznie przekraczającej 100 ha w fazie Cienega (Carpenter i in., 2018).Referencje Carpenter, Sánchez, Sánchez i Vierra2018 :113, 117). Znaczna część pozostałej części Pustyni Sonora pozostała jednak słabo zasiedlona przez bardziej mobilne grupy, mniej zaangażowane w uprawę kukurydzy (HallSala referencyjna i Viera(2018 ).Notatka2
Podobnie jak na Wyżynie Południowego Meksyku – choć po znacznie dłuższym okresie – druga faza szybkiego wzrostu nastąpiła we wszystkich regionach Pustyni Sonora, począwszy od pierwszego tysiąclecia n.e. ( ryc. 3b ). W obliczeniach opartych na powierzchni stanowisk, drugi okres wzrostu w Kotlinie Tucson wydaje się być rozłożony na długi okres (100–1350 n.e.) z powodu trudności w przypisaniu stanowisk zdominowanych przez niedekorowaną ceramikę do konkretnych przedziałów czasowych. Większość wzrostu prawdopodobnie nastąpiła po 500 r. n.e. (patrz Wallace i Lindeman).Odniesienie Wallace, Lindeman, Young i Herr2012 :38), zgodnie z opublikowanymi szacunkami populacji dla Kotliny Tucson i innych regionów uwzględnionych na rysunku (patrz Tekst uzupełniający 1, Uwaga 4 w celu uzyskania dodatkowych komentarzy).
Ten drugi okres wzrostu zbiegł się z rozwojem dotychczas słabo zaludnionego Basenu Phoenix jako centrum demograficznego makroregionu. Chociaż w przeszłości ekspansja ta była niekiedy powiązana z migracją spoza mikroregionu – nawet z Mezoameryki (HauryOdniesienie Haury1976 ; Wallace i wsp.Odniesienia do Wallace’a, Heidkego i Doelle’a1995 ) – sugerujemy, że był to raczej produkt procesów zachodzących w makroregionie w drugiej fazie ADT. Archeolodzy z Hohokam podkreślają, że późny okres pionierski i wczesny okres preklasyczny, około 500–900 r. n.e., to okres znacznego wzrostu liczebności wsi, który zbiegł się z intensywniejszą specjalizacją rzemiosła, rozbudową systemów kanałów, rozwojem rytuałów związanych z boiskiem do gry w piłkę i coraz bardziej złożonymi systemami wymiany (Craig i in.).Odniesienie: Craig, Wallace, Lindeman, Young i Herr2012 ; Wallace i LindemanOdniesienie Wallace, Lindeman, Young i Herr2012 ). Ponownie widzimy dwufazowy ADT, z fazą początkową ograniczoną do określonych części makroregionu, po której następuje znacząca i szeroka ekspansja, zbieżna z rozległymi zmianami społeczno-politycznymi.
Model historii demograficznej makroregionu
Podobieństwa między tymi dwoma makroregionami stanowią podstawę poniższego, wstępnego, wyidealizowanego modelu historii populacji makroregionalnej w okresie ADT w Mezoameryce i na Południowym Zachodzie. Przemiana demograficzna rozpoczęła się w szeroko rozproszonych regionach centralnych, otoczonych obszarami o niekorzystnych warunkach rozwojowych. W tych mniej korzystnych obszarach populacja utrzymywała się na niskim poziomie przez całą pierwszą fazę ekspansji demograficznej. W tych regionach drugorzędnych istniały małe osady rolnicze lub kontynuowano osadnictwo o niskiej gęstości zaludnienia przez łowców-zbieraczy, z lub bez dodatkowych zwierząt udomowionych. W regionie centralnym nastąpił początkowy okres szybkiego wzrostu, a następnie jego spadek. Wynikająca z tego ekspansja populacji była w tym momencie głównie zlokalizowana w obrębie centralnych terenów, często prowadząc do powstania dużych społeczności. Ten początkowy okres wzrostu był prawdopodobnie napędzany przez stosunkowo mało produktywny pakiet rolniczy – temat, do którego powrócimy poniżej.
W pewnym momencie nastąpiła druga faza szybkiego wzrostu. Drugi epizod był bardziej dramatyczny niż pierwszy pod względem wpływu na makroregiony. To okres, w którym wioski rolnicze, wcześniej rzadko spotykane, nagle pojawiły się w większości regionów. Pomimo związku z poważnymi przemianami społeczno-politycznymi – urbanizacją i powstaniem państwa na Wyżynie Południowego Meksyku oraz powstaniem systemu regionalnego Hohokam na Pustyni Sonora – ten drugi epizod był częścią wciąż trwającego procesu ADT. Nazywamy go fazą „wysokiej produktywności” ADT – ponownie omówioną poniżej.
Spojrzenie na inne makroregiony
Uważamy, że powyższy model może pomóc w zrozumieniu historii populacji w innych makroregionach, zarówno Mezoameryki, jak i Południowego Zachodu, nawet jeśli tylko kilka przypadków pasuje do niego szczegółowo. Skala makroregionalna ma tutaj kluczowe znaczenie. Większość regionów doświadczyła pojedynczej fazy szybkiego wzrostu, w fazie wysokiej produktywności ADT (pierwsze tysiąclecie p.n.e. w Meksyku i druga połowa pierwszego tysiąclecia n.e. na Południowym Zachodzie), jednak były one częścią większego systemu, w którym niektóre regiony doświadczyły już początkowej fazy szybkiego wzrostu. Wyodrębnienie tej początkowej fazy z danych z badań może być trudne. Na Południowym Zachodzie jest to faza przedceramiczna. W Mezoameryce podziały faz wcześniejszego okresu formacyjnego są często zbyt zgrubne, aby uchwycić początkowy skok wzrostu, a wydarzenia demograficzne poprzedzające pojawienie się ceramiki są niewykrywalne w dostępnych dowodach dotyczących wzorców osadnictwa. Zarówno w Mezoameryce, jak i na Południowym Zachodzie wiele badań nie dostarcza danych nadających się do analizy przedstawionej na Rysunku 3 .
Dostrzegamy kilka wariantów w makroregionalnych historiach populacji. Niektóre obszary, poza Southern Highlands i Pustynią Sonora, doświadczyły dwufazowego ADT, z rozpoznawalnymi obszarami centralnymi wyłaniającymi się w pierwszej fazie. W innych przypadkach wiele sąsiadujących regionów mogło doświadczać stopniowego wzrostu, tak że wszystkie były słabo zaludnione przez rolników w przededniu fazy wysokiej produktywności ADT, kiedy to wsie nagle rozrosły się w całym makroregionie. W niektórych przypadkach trajektorię ADT komplikowała niestabilność w skali regionalnej. Ludzie przemieszczali się masowo, najwyraźniej z powodu czynników politycznych, ekonomicznych i/lub ekologicznych wykraczających poza prosty zestaw procesów postulowanych dla ADT. Poniższe akapity zawierają przykłady.
Zmienność w Mezoameryce
W Mezoameryce, wyżynny środkowy Meksyk wydaje się przechodzić dwufazowy ADT, z wieloma obszarami centralnymi w Morelos, południowej Puebli, południowej Kotlinie Meksyku i prawdopodobnie w Dolinie Toluca ( Rysunek 4 ). Wczesny wzrost i spadek wzrostu populacji nie jest wyraźnie widoczny w danych z badań, prawdopodobnie częściowo z powodu ogólnego podziału czasowego kluczowej ery, a także z faktu, że druga faza nastąpiła tuż po pierwszej. Aby poprzeć nasze twierdzenie o oddzielnym, początkowym epizodzie wysokiego wzrostu, zauważamy pojawienie się dużych osad (10+ ha) w późnym drugim tysiącleciu p.n.e. w regionach, które były zasiedlone od 1400 r. p.n.e. lub wcześniej. Stanowisko Tlapacoya, na przykład, w południowej Kotlinie Meksyku osiągnęło 70 ha (NiederbergerOdniesienie Niederbergera, Clarka i Pye’a2000 ). Takie miejsca wskazują na znaczny wzrost populacji w strefach centralnych, nawet gdy większy obszar makroregionu pozostawał słabo zaludniony. Ten heterogeniczny rozkład populacji, z koncentracją w kilku centralnych obszarach, jest podobny do tego, który obserwowaliśmy w drugim tysiącleciu p.n.e. na Wyżynach Południowych ( ryc. 3a ).
Rysunek 4.
Tempa wzrostu między 2000 r. p.n.e. a 1 r. n.e. w 13 dodatkowych regionach Mezoameryki. Należy zwrócić uwagę na krótszy odstęp czasu niż na rysunku 3. Większość przypadków pochodzi z makroregionu centralnego Meksyku. Uwzględniono również pojedynczy przypadek z doliny Tehuacán i dwa dodatkowe przypadki z południowych wyżyn (Mixteca Alta). Ponownie, fazy o szczególnie wysokich (≥0,25%) tempach wzrostu są zacieniowane. W tych przypadkach ważne jest również zwrócenie uwagi na gwiazdki, które oznaczają pierwszą fazę w każdym regionie, w którym zgłoszono co najmniej jedno stanowisko o powierzchni 10 ha lub większej. Tak jak poprzednio, fazy początkowe są puste, ponieważ nie można obliczyć tempa wzrostu. W trzech przypadkach zaczerniliśmy fazy początkowe zasiedlenia, ponieważ wysoki tempo wzrostu wydaje się prawdopodobny, biorąc pod uwagę surowy szacunek populacji w odniesieniu do całkowitej długości fazy. Konfigurację granic badań regionalnych przedstawiono na rysunku 1. Surowe dane i odniesienia przedstawiono w tabeli uzupełniającej 1 i tekście uzupełniającym 1.
Rzeczywiście, rozszerzenie zasięgu Wyżyny Południowej na Mixteca Alta (dolna część rysunku 4 ) ujawnia dodatkowe prawdopodobne obszary centralne. Zarówno w Yucuita, jak i w Central Mixteca Alta, wioski o powierzchni 10 ha lub większej pojawiły się przed 1000 r. p.n.e. W tych przypadkach, wraz z Quachilo (niewielkim obszarem objętym pełnym badaniem w dolinie Tehuacán), obserwuje się późniejszy wzrost tempa wzrostu w pierwszym tysiącleciu p.n.e., co odpowiada fazie wysokiej produktywności ADT.
Niestabilność populacji, obejmująca porzucanie całych regionów, skomplikowała procesy migracyjne (ADT) zarówno na południowo-wschodnim wybrzeżu Pacyfiku, jak i na południowym wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej. W obu obszarach strefy centralne z dużymi ośrodkami i znacznymi skupiskami ludności powstały w drugim tysiącleciu p.n.e. na słabo zaludnionym obszarze (Mazatán na wybrzeżu Pacyfiku [Pye i in.Odniesienie Pye, Hodgson, Clark i Lesure2011 : Tabela 10.1] i Middle Coatzacoalcos w Zatoce [Symonds i in.Odniesienie Symonds, Cyphers i Lunagómez2002 : Rysunek 4.4]. Są to ważne elementy dwufazowego modelu ADT. Jednak oba te regiony doświadczyły dramatycznego spadku populacji około 1000 r. p.n.e. Chociaż ogólna populacja na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej wzrosła w okresie formowania środkowego i/lub późnego, badania wskazują na utrzymującą się niestabilność w skali regionalnej (patrz Tekst uzupełniający 1, przypis 6).
Na podstawie dostępnych dowodów dotyczących wzorców osadnictwa, Niziny Majów wydają się być przykładem stopniowej ekspansji populacji poprzedzającej dramatyczny, jednofazowy okres ADT (Tekst uzupełniający 1, przypis 1). Ceramika została przyjęta późno w porównaniu z resztą Mezoameryki (1200–1000 p.n.e.), a wkrótce potem wioski rozrastały się w sposób charakterystyczny dla fazy wysokiej produktywności okresu ADT, która rozwijała się równolegle w innych częściach Mezoameryki. Kaufman (Odniesienie: Kaufman, Aissen, Anglia i Maldonado2017 :65–67) oraz Kennett i współpracownicy (Odniesienie: Kennett, Prufer, Culleton, George, Robinson, Trask, Buckley, Moes, Kate, Harper, O’Donnell, Ray, Hill, Alsgaard, Merriman, Meredith, Edgar, Awe i Gutierrez2020 ) przewidują wcześniejszą ekspansję demograficzną z Wyżyny Gwatemalskiej w drugim tysiącleciu p.n.e. Ekspansja ta miałaby miejsce w tym samym czasie co faza niskiej produktywności ADT obserwowana gdzie indziej, ale miała inny charakter, ponieważ wzrost populacji nie był hamowany w regionach centralnych, lecz prowadził do radialnej ekspansji rolników. Jeśli dalsze badania potwierdzą ten scenariusz, można go uwzględnić w naszym modelu, uwzględniając znaczenie mobilności w adaptacjach tych przedceramicznych rolników Majów. Zauważamy, że wczesna adaptacja rolnicza na pustyni Sonora była również stosunkowo mobilna (Carpenter i in.).Referencje Carpenter, Sánchez, Watson i Villalpando2015 :247–248; VintOdniesienie Vint i Vierra2018 :81). W tym przypadku zachowano układ serca, ponieważ obszary nadające się do rolnictwa nawadniającego były ograniczone przestrzennie i były przedmiotem silnej konkurencji.
Zmienność na południowym zachodzie
Istnieją dowody na dwufazowy okres ADT w zachodnich częściach płaskowyżu Kolorado, z początkowym okresem zwiększonego tempa wzrostu pod koniec pierwszego tysiąclecia p.n.e. w częściach obecnego stanu Utah i Arizony (np. Cedar Mesa, północna Black Mesa i Canyon del Muerto). Wszystkie regiony doświadczyły jeszcze bardziej dynamicznego okresu wzrostu, rozpoczynającego się około 600 r. n.e. ( ryc. 5 ). Drugi okres szybkiego wzrostu odpowiada okresowi ADT zidentyfikowanemu przez Kohlera i Reese’a (Odniesienie Kohler i Reese2014 ) za pośrednictwem danych z kostnicy. W niektórych obszarach, zilustrowanych na rysunku 5 danymi Village Ecodynamics Project (VEP) z centralnej części północnej części San Juan, obserwujemy niewielką lub zerową populację rolniczą poprzedzającą masowy wzrost w fazie wysokiej produktywności ADT. Tę zmienność w czasie regionalnego wzrostu populacji i potencjalne skutki ekspansji rolniczej na Płaskowyżu Kolorado zauważyli inni badacze (np. Vierra i Carvalho).Odniesienie Vierra i Carvalho2019 ). Zachodnie części płaskowyżu, takie jak regiony gór Tusayan i Chuska, są lepszymi kandydatami do dwufazowej ADT, przy czym pierwsza faza rozpoczyna się w okresie Basketmaker II (Coltrain i in., 2019).Odniesienie: Coltrain, Janetski i Carlyle2007 ; GeibOdniesienie Geib2011 ). Obszary wschodnie, zwłaszcza w dolinie Rio Grande (Vierra i Carvalho)Odniesienie Vierra i Carvalho2019 :12–13), doświadczyła połączenia ekspansji in situ i rozproszenia upraw w jednej fazie szybkiego wzrostu ograniczonej do fazy wysokiej produktywności ADT. Chociaż zachodnie Płaskowyż Kolorado często nie jest uważane za sprzyjające miejsce dla rolnictwa ze względu na suchość, jego geograficzna bliskość populacji zaangażowanych w pierwszą fazę ADT na pustyni Sonora mogła być impulsem do wcześniejszych eksperymentów z rolnictwem i dwufazowym ADT (patrz Coltrain i Janetski).Odniesienie Coltrain i Janetski2019 ; MatsonOdniesienie Matson(1991 ).
Rysunek 5.
Tempa wzrostu między 2000 r. p.n.e. a 1500 r. n.e. na płaskowyżu Kolorado. Poszczególne wiersze oparte są albo na wcześniej opublikowanych szacunkach populacji, albo na zsumowanych obszarach stanowisk, jak pokazano na rysunku; oba są dostępne dla Cedar Mesa i dają podobny obraz (patrz Tekst uzupełniający 1, Uwaga 4, aby uzyskać szczegółowe informacje, w tym sposób, w jaki obliczyliśmy tempo wzrostu dla fazy początkowej w wierszu szacunków populacji dla Cedar Mesa). Tak jak poprzednio, fazy o szczególnie wysokich (≥0,25%) wskaźnikach wzrostu są zacieniowane. W przypadku obszaru badania Village Ecodynamics Project (VEP) w północnej części San Juan zaczerniliśmy fazę początkową osadnictwa, ponieważ szybkie pojawienie się znaczącej populacji (szacowanej na 1826 osób) w krótkiej fazie sprawia, że wysoki roczny wskaźnik wzrostu jest prawdopodobny. Konfigurację regionów przedstawiono na rysunku 1. Dane i odniesienia przedstawiono w Tabeli uzupełniającej 2 i Tekstu uzupełniającego 1.
Niestabilność populacji w skali regionalnej była powszechnym zjawiskiem na południowym zachodzie. Na pustyni Sonora, chociaż poszczególne społeczności często trwały dłużej w porównaniu do tych na płaskowyżu Kolorado, druga faza ADT obejmowała dramatyczną zmianę bieguna demograficznego regionu, przy czym Basen Phoenix znacznie przewyższył populację Basenu Tucson. Na płaskowyżu Kolorado występowała wyraźna niestabilność populacji nawet w okresach ogólnego wzrostu populacji. Populacja gwałtownie wahała się zarówno na północy Black Mesa, jak i w północnych regionach San Juan ( Rysunek 5 ). Chociaż jesteśmy w stanie lepiej śledzić te zmiany i identyfikować zmienność regionalną w erze ceramicznej, możliwe jest, że ta niestabilność była również charakterystyczna dla pierwszej fazy ADT na południowym zachodzie — choć maskowana przez znacznie grubszą chronologię.
Zmieniająca się wydajność kukurydzy i dwufazowa metoda ADT
Zmieniająca się produktywność kukurydzy była istotnym czynnikiem sprawczym dwufazowego ADT. Popieramy tę tezę, zestawiając dowody produktywności i spożycia kukurydzy z wynikami powyższej analizy danych demograficznych. Pytanie brzmi: czy okresy szybkiego wzrostu populacji – fazy „niskiej produktywności” i „wysokiej produktywności” ADT – odpowiadają zmianom morfologicznym lub genetycznym kukurydzy, czy też dowodom intensyfikacji produkcji lub spożycia?
Rysunek 6 zestawia istotne dowody dla Mezoameryki i dwóch części Południowego Zachodu — Pustyni Sonora i Płaskowyżu Kolorado. Jesteśmy w stanie rozważyć makroregiony Południowego Zachodu oddzielnie ze względu na większą dostępność danych. Przewidujemy, że przyszłe prace wykażą zmienność również między makroregionami w Mezoameryce. Czas trwania faz niskiej i wysokiej produktywności ADT opiera się na rysunkach 3 , 4 i 5 oraz powiązanej dyskusji. Bezpośrednie dowody pochodzące ze starożytnej kukurydzy obejmują dane genetyczne ( Tabela 1 ), atrybuty morfologii kolb i ziaren ( Tabela 2 ) oraz pomiary 14 C. Aby ocenić czas początkowego pojawienia się odmian kukurydzy z ważnymi zmianami genetycznymi i fenotypowymi w każdym regionie, przedstawiamy modele szacowania gęstości ziaren (KDE) przy użyciu pomiarów 14 C pochodzących głównie z kukurydzy. Podobnie jak w przypadku rozkładów prawdopodobieństwa sumarycznego, modele KDE sumują grupę 14 pomiarów C poprzez łączenie prawdopodobieństwa, ale różnią się tym, że zakładają spójny związek między pomiarami w grupie i są mniej podatne na szum o wysokiej częstotliwości wprowadzany przez krzywą kalibracji (Bronk RamseyOdniesienie Bronk Ramsey2017 ; McLaughlinOdniesienie McLaughlin2019 ). Pod uwagę brane są również znaczące postępy w technologiach rolniczych, pojawienie się znormalizowanych narzędzi mielących nadających się do intensywnej produkcji mąki oraz dane izotopowe z kości ludzkich (np. AdamsOdniesienie Adams1999 ; Coltrain i JanetskiOdniesienie Coltrain i Janetski2013 ; Kennett i wsp.Odniesienie: Kennett, Prufer, Culleton, George, Robinson, Trask, Buckley, Moes, Kate, Harper, O’Donnell, Ray, Hill, Alsgaard, Merriman, Meredith, Edgar, Awe i Gutierrez2020 ; Lesure i wsp.Odniesienia: Lesure, Sinensky, Wake i Hoffmeister(2021 r .)
Rysunek 6.
Czas trwania faz niskiej produktywności (LP) i wysokiej produktywności (HP) w procesie ADT w porównaniu z dowodami na zmieniającą się produktywność, znaczenie w diecie i strategie przetwarzania kukurydzy. Rozkłady prawdopodobieństwa początkowego pojawienia się odmian kukurydzy z istotnymi zmianami genetycznymi i fenotypowymi pochodzą z modeli szacowania gęstości ziarna (Bronk Ramsey).Odniesienie Bronk Ramsey2017 ). Inne informacje ( wzbogacony 13 C kolagen kostny człowieka, standaryzowane narzędzia do mielenia kukurydzy, pojawienie się odmian kukurydzy mącznej i wykorzystanie kanałów irygacyjnych) oparte są na opublikowanych źródłach. Lewa strona zacieniowanego pola dla każdego z tych innych źródeł informacji oznacza lokalne pojawienie się danej cechy: jasnoszare cieniowanie wskazuje, że cecha pojawiła się w powiązaniu z fazą niskiej produktywności ADT; czarne cieniowanie z ADT o wysokiej produktywności. W przypadku pojawienia się odmian kukurydzy bogatej w mąkę w Mezoameryce i na Wyżynie Kolorado, zakreskowany obszar reprezentuje potencjalne początkowe pojawienie się w oparciu o przyjęcie technologii kamieni mielonych stosowanej do przetwarzania ziaren bogatych w mąkę w każdym regionie. Odniesienia, dalsze wyjaśnienia i opisy modeli znajdują się w Tekstach uzupełniających 2. Dane radiowęglowe i kod modelu znajdują się w Tabeli uzupełniającej 3.
Tabela 1.
Geny związane z udomowieniem i udoskonaleniem kukurydzy.
Uwagi: Adnotowana wersja tej tabeli jest dostępna w tekście uzupełniającym 2. tb1 = teosinte branched1 (architektura rośliny); bt2 = kruche bielmo2 (biosynteza glikogenu); tga1 = teosinte glume architecture1 (twardość i morfologia plewy); pbf = prolamin box binding (magazynowanie białka w ziarnach); su1 = sugary1 (odgałęzianie skrobi w ziarnach).
AZmienność nukleotydów podobna do współczesnej odmiany kukurydzy.
BZmienność nukleotydów pośrednia między współczesną kukurydzą a Teosinte ( Zea mays ssp. parviglumis ).
Tabela 2.
Liczba rzędów ziaren obserwowana na kolbach kukurydzy wykopanych w wykopaliskach archeologicznych.
Uwagi: Adnotowana wersja tej tabeli znajduje się w Tekstach uzupełniających 2. Dane dotyczące liczby wierszy podano w Tabeli uzupełniającej 3.
A2100–800 p.n.e.
B2100–400 p.n.e.
C800 p.n.e.–50 n.e.
D400 p.n.e.–300 n.e.
mi400–700 n.e.
Wzory przedstawione na Rysunku 6 i podsumowane w Tabeli 3 potwierdzają naszą sugestię, że dwufazowa natura ADT w Mezoameryce i na Południowym Zachodzie była przynajmniej częściowo związana ze zmianami w produktywności kukurydzy. W każdym z badanych przypadków początek fazy niskiej produktywności ADT odpowiadał erze zwiększonego znaczenia kukurydzy w diecie, co zarejestrowano za pomocą wzbogaconego 13 C kolagenu kostnego człowieka, co jest zgodne ze spożyciem roślin C 4 . W Mezoameryce i na Wyżynie Kolorado faza niskiej produktywności następowała po lub towarzyszyła rozwojowi lub wprowadzeniu bardziej produktywnej kukurydzy z 12–16 rzędami ziaren na kolbę. Na pustyni Sonora kukurydza z niższą liczbą rzędów ziaren ( Tabela 2 ) napędzała początkową fazę ADT, do punktu, do którego powracamy poniżej. W Mezoameryce opracowanie lub wprowadzenie 12–16-rzędowej kukurydzy zbiega się również z pojawieniem się znormalizowanego sprzętu do mielenia kukurydzy – płytkich, płaskich lub wklęsłych metate i wydłużonych manos, używanych ze skokiem posuwisto-zwrotnym ( ryc. 7 ).
Rysunek 7.
Wczesne sformalizowane narzędzia do mielenia kukurydzy związane z tradycją technologiczną mielenia na sucho na Południowym Zachodzie i tradycją technologiczną mielenia na mokro w Mezoameryce: (a) widoki z góry i z profilu metate z korytem o głębokości ¾ i sparowanego mano, północna Arizona, USA, 400–550 n.e. (PEFO-00029 [NPS] / PF-42 [ReedTrzcina referencyjna1947 ]); (b) rzut poziomy i profil płaskiego/wklęsłego fragmentu metate (nienaruszona szerokość) z Paso de la Amada, Chiapas, Meksyk, 1700–1300 p.n.e. (304041); (c) rzut poziomy i profil manos używanych z wzajemnymi uderzeniami tylko na powierzchniach brzusznych, północna Arizona, USA, 250–550 n.e. (AZ Q:1:114 [ASM]); (d) rzut poziomy, podłużny i poprzeczny profilu manos używanych z wzajemnymi uderzeniami tylko na powierzchniach grzbietowej i brzusznej z Paso de la Amada, Chiapas, Meksyk, 1700–1500 p.n.e. (numery katalogowe od lewego górnego rogu do prawego dolnego rogu: 304321, 305055, 305060, 305054). (Zdjęcia i rysunki RJ Sinensky’ego.)
Tabela 3.
Proponowane daty zmian w zakresie produktywności kukurydzy, jej znaczenia w diecie i strategii przygotowania.
Uwaga : W tekście uzupełniającym 2 zawarto szczegółowe omówienie modeli radiowęglowych i proponowanych zakresów dat dla wskaźników dietetycznych.
AMediana uzyskana z modelu Kernel Density Estimate (KDE) została zaokrąglona do najbliższych 100 lat.
BNajwcześniejsze bezpośrednio datowane kolby kukurydzy ( n = 4); morfologia kolb (w tym liczba rzędów) nie jest znana.
Faza wysokiej produktywności ADT wydaje się być związana z dalszymi ulepszeniami w pakiecie rolnym – w szczególności z powszechną dostępnością kukurydzy o większych, bogatych w mąkę ziarnach. Zależność ta jest widoczna na południowym zachodzie poprzez odwrócenie tendencji wzrostu liczby rzędów ziaren ( tabela 2 ), powszechne stosowanie narzędzi optymalnych do mielenia na sucho ziaren bogatych w mąkę oraz utrwalenie allelu su1 (związanego z jakością skrobi w ziarnach).Notatka3 W Mezoameryce podobne zmiany miały miejsce na długo przed późnym ADT: współczesny allel su1 został prawdopodobnie genetycznie utrwalony około 2400 r. p.n.e., a jak wcześniej zauważono, znormalizowany zestaw narzędzi do mielenia kukurydzy upowszechnił się w drugim tysiącleciu p.n.e. (Tekst uzupełniający 2). Nasza proponowana zależność między odmianami kukurydzy o wysokiej zawartości mąki a wysokowydajnym ADT w Mezoameryce pozostaje spekulatywna, ale zauważamy podobną zmianę w trajektorii liczby rzędów ziaren ( Tabela 2 ), co wiąże się z potencjalnym pojawieniem się nowych odmian kukurydzy (McClung de Tapia).Odniesienie McClung de Tapia1979 : 188–189; Miksicek i in.Odniesienie: Miksicek, McK, Bird, Donaghey, Cartwright i Hammond1981 ; patrz jednak VanDerwarker i KrugerOdniesienie VanDerwarker i Kruger2012 :511–512), dowody na to, że ziarna były traktowane alkaliami (CheethamOdniesienie Cheetham, Staller i Carrasco2010 ) oraz niedawne sugestie, że rok 1000 p.n.e. stanowi ważny próg w rozwoju kukurydzy jako podstawowego pożywienia (Rosenswig i in., 2010).Odniesienie: Rosenswig, VanDerwarker, Culleton i Kennett(2015 r .).Notatka4
Istotnym punktem zmienności w trzech rozpatrywanych przypadkach jest to, że rozwój wczesnej kukurydzy 8- do 10-rzędowej w Mezoameryce i początkowe wprowadzenie kukurydzy 8- do 10-rzędowej na Wyżynie Kolorado nie zapoczątkowało ADT w żadnym z przypadków. Na pustyni Sonora, z kolei, faza niskiej produktywności ADT była napędzana przez wciąż stosunkowo mało produktywną kukurydzę i rosnące inwestycje w infrastrukturę irygacyjną. Późniejszy rozwój bardziej produktywnej kukurydzy 12- do 16-rzędowej nie zapoczątkował nowej ery szybkiego wzrostu populacji na pustyni Sonora, ale miał głęboki wpływ, gdy został wprowadzony na Wyżynę Kolorado. Różnice między pustynią Sonora a Wyżyną Kolorado pozwalają nam również oczekiwać zmienności między makroregionami w Mezoameryce. Udokumentowanie tych różnic będzie wymagało dodatkowych danych.
Wnioski
Zbadaliśmy wielkoskalowe wzorce przestrzenne i czasowe w procesie rolniczej transformacji demograficznej Mezoameryki i południowo-zachodniej Ameryki Północnej. Jednym ze wzorców czasowych ujawnionych w analizie danych osadniczych jest to, że ogólnie rzecz biorąc, okres ten był bardzo długi – sięgał nawet 2000 lat lub więcej. Ten punkt widzenia pojawił się we wcześniejszych analizach opartych na ludzkich szczątkach kostnych (Kohler i Reese).Odniesienie Kohler i Reese2014 ; Lesure i wsp.Odniesienie Lesure, Martin, Bishop, Jackson i Chykerda2014 ). Dane dotyczące osadnictwa pokazują, że regiony o bardzo długich okresach ADT charakteryzowały się dwiema fazami szybkiego wzrostu. Czasami druga faza następowała tuż po pierwszej (jak w środkowym Meksyku). W innych przypadkach między nimi upływało setki lat (jak na pustyni Sonora).
Aby zrozumieć ADT w Mezoameryce i na Południowym Zachodzie, ważne jest również uwzględnienie wielkoskalowych wzorców przestrzennych . Przyjmując „regiony” za podstawową jednostkę analizy, można dojść do wniosku, że ADT nie wykazywał żadnych wzorców przestrzennych. W jednym regionie obserwuje się długi, dwufazowy ADT, podczas gdy sąsiednie regiony doświadczają krótkich ADT z jedną fazą szybkiego wzrostu. Argumentowaliśmy, że ten pozorny chaos w skali regionalnej można rozwiązać, przechodząc do większej, makroregionalnej skali, w której jako jednostkę analizy przyjmuje się klastry historycznie powiązanych regionów. Druga , wysokoproduktywna faza ADT, była stosunkowo jednolita i występowała w większości makroregionów. Pierwsza, niskoproduktywna faza ADT, charakteryzowała się większą zmiennością występowania. Wiele regionów, a nawet niektóre całe makroregiony, nie wykazują wyraźnego okresu szybkiego wzrostu populacji, który można by zidentyfikować jako pierwszą fazę ADT.
Ta pierwsza faza ograniczała się do pewnych sprzyjających regionów „serca”, takich jak Dolina Oaxaca, Morelos, południowa Kotlina Meksykańska i Kotlina Tucson. W tej fazie większe populacje były głównie zasiedlane przez serce. Na takich obszarach pojawiały się społeczności o powierzchni 10–100+ hektarów. Sąsiednie regiony pozostawały słabo zaludnione, choć w niektórych przypadkach następował stopniowy napływ ludności rolniczej. W niektórych makroregionach brakowało wyraźnego serca w tym okresie; populacje rosły stopniowo, bez wyraźnego okresu gwałtownego wzrostu. Jak wspomniano powyżej, mobilne adaptacje rolnicze na Nizinie Majów mogły doprowadzić do bardziej jednorodnego rozmieszczenia ludności w tym okresie.
Druga faza ADT charakteryzowała się gwałtownym wzrostem populacji we wszystkich regionach, zarówno w strefach centralnych, jak i na ich peryferiach. Możliwe przypadki demicznej ekspansji populacji ze stref centralnych są częstsze, choć indywidualne przypadki są często przedmiotem debaty. Istotne jest to, że wielkoskalowy wzorzec przestrzenny drugiej fazy różni się od wzorca z pierwszej. Zamiast skupisk stosunkowo gęstej populacji na słabo zaludnionym obszarze, druga faza charakteryzowała się szybkim i mniej więcej synchronicznym wzrostem w większości regionów, któremu często towarzyszyły istotne zmiany społeczno-polityczne, w tym urbanizacja, powstanie państw archaicznych i rozwój rozległych systemów regionalnych.
Na koniec przedstawimy kilka refleksji na temat Bellwooda (Odniesienie BellwoodModel (2005 ) dla Mezoameryki, znaczące źródło inspiracji dla prezentowanych tu badań. Na początku zauważyliśmy, że jednoczesność ekspansji rolników posługujących się różnymi językami była atrakcyjną cechą modelu. Istniał jednak również istotny problem: wydarzenia demograficzne postulowane w modelu Bellwooda lub obserwowane archeologicznie nie były jednoczesne. Na przykład, gdyby rolnicy migrujący z północnych krańców Mezoameryki przywieźli kukurydzę na południowy zachód, musiałoby to nastąpić w trzecim tysiącleciu p.n.e., podczas gdy najlepsze dowody w Mezoameryce na możliwe ekspansje demiczne rolników pochodzą z pierwszego tysiąclecia p.n.e. W przypadku Mezoameryki nasze wyniki wskazują na częściowe rozwiązanie tych niespójności w tym, co można by nazwać „serialną jednoczesnością”. Pierwsza i druga faza ADT rozwijały się mniej więcej jednocześnie, odpowiednio w drugim i pierwszym tysiącleciu p.n.e. Jednak, aby zachować potencjalną opłacalność postulowanej przez Bellwooda ekspansji rolników na południowy zachód, musielibyśmy przesunąć początek fazy niskiej produktywności ADT na trzecie tysiąclecie p.n.e., a wtedy dotarlibyśmy do granic danych osadniczych dla Mezoameryki. Nie spodziewamy się, aby ta sytuacja wkrótce się zmieniła. Kolejnym krokiem dla Mezoameryki mogłaby być praca nad bardziej szczegółowymi danymi dotyczącymi makroregionalnej zmienności zmieniającej się produktywności kukurydzy, takimi jak te przedstawione tutaj dla przypadków południowo-zachodnich.
Podziękowanie
Dziękujemy Timowi Kohlerowi i Scottowi Ortmanowi za ożywioną dyskusję na temat naszych bieżących prac podczas ich wizyt na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles oraz Karime Castillo za tłumaczenie streszczenia. Lana Martin pomagała we wcześniejszych iteracjach tego projektu. Matthew Pailes przedstawił sugestie dotyczące badań ankietowych na pustyniach Sonora i Chihuahua. Kyle Woodson udostępnił raporty z badań społeczności indiańskiej Gila River, a John Hall – wówczas z Statistical Research Inc. – udostępnił wersję roboczą raportu z wykopalisk Falcon Landing. Dziękujemy kilku anonimowym recenzentom za sugestie, które przyczyniły się do poprawy jakości tego artykułu.
Oświadczenie o dostępności danych
Tabele uzupełniające 1 i 2 zawierają dane użyte na rysunkach 3 , 4 i 5. Tabela uzupełniająca 3 zawiera dane i kod radiowęglowy użyte na rysunkach 6 oraz dane dotyczące liczby rzędów kukurydzy przedstawione w tabeli 2 .
Materiały uzupełniające
Materiały uzupełniające towarzyszące temu artykułowi można znaleźć na stronie https://doi.org/10.1017/aaq.2021.23 .
Tekst uzupełniający 1. Przypisy 1–6 z odnośnikami do tabel uzupełniających 1 i 2.
Tekst uzupełniający 2. Dyskusja bibliograficzna dotycząca rysunku 6 , tabel 1–3 i cytowanych źródeł w tabeli uzupełniającej 3.
Tabela uzupełniająca 1. Dane z badania Mezoameryki.
Tabela uzupełniająca 2. Dane z badania południowo-zachodniego.
Tabela uzupełniająca 3. Dane radiowęglowe, kod modelu i dane dotyczące liczby rzędów kukurydzy.
Przypisy
1.Wszystkie daty podane w tym artykule są datami datowanymi na okres p.n.e./n.e.
2.Gwałtowny wzrost populacji i powstawanie wczesnych wiosek miały również miejsce w fazie San Pedro (1200–800 p.n.e.) w Chihuahua w Meksyku (Hard i Roney 2020 ).
3.Eksperymenty porównujące wydajność przetwarzania kukurydzy w płytkich, płaskich/wklęsłych i głębokich metatech rynnowych wskazują, że te pierwsze były używane do przetwarzania świeżych, namoczonych lub poddanych obróbce alkalicznej ziaren, podczas gdy te drugie były używane do przetwarzania suszonych ziaren bogatych w mąkę (Adams 1999 ; Adams i in. 2015 ).
4.Ziarna bogate w mąkę są preferowane do obróbki alkalicznej ze względu na znacznie krótszy czas gotowania i większą łatwość usuwania osłonki.
Odniesienia
Cytowane źródła
Adams , Jenny L. , Rychener , Joyce Skeldon i Denoyer , Allen J. 2015 Las Capas Archaeological Project: Ground Stone and Maize Processing Experiments . Technical Report 2014-02. Desert Archaeology Inc., Tucson, Arizona. Dokument elektroniczny, https://www.archaeologysouthwest.org/pdf/tr2014-02_final.pdf , dostęp 15 kwietnia 2021 r. Google Scholar
Balkansky , Andrew K. 2006 Badania i archeologia mezoamerykańska: rodzący się paradygmat makroregionalny . Journal of Archaeological Research 14 : 53 – 95. CrossRef Google Scholar
Bandy , Matthew 2005. Dowody osadnictwa Nowego Świata na dwuetapową neolityczną transformację demograficzną . Current Anthropology 46 : S109 – S115 . CrossRef Google Scholar
Bellwood , Peter 2005 Pierwsi rolnicy: początki społeczeństw rolniczych . Blackwell , Malden, Massachusetts . Google Scholar
Bellwood , Peter 2013 Pierwsi migranci: starożytna migracja w perspektywie globalnej . Wiley Blackwell , Oxford . Google Scholar
Bérubé , Éloi , Hepp , Guy D. i Morell-Hart , Shanti 2020 Paleoetnobotaniczne dowody diety wczesnego okresu formacyjnego w przybrzeżnym stanie Oaxaca w Meksyku . Journal of Archaeological Science: Raporty 29 . DOI: 10.1016/j.jasrep.2019.102047 . Scholar Google
Bey , George J. III 2006 Zmieniające się perspektywy archeologiczne na północnych nizinach Majów . W książce Lifeways in the Northern Maya Lowlands: New Approaches to Archaeology in the Yucatán Peninsula , pod redakcją Matthews , Jennifer P. i Morrison , Bethany A. , s.13–37 . University of Arizona Press , Tucson . Google Scholar
Bocquet-Appel , Jean – Pierre 2002 Paleoantropologiczne ślady neolitycznej transformacji demograficznej . Current Anthropology 43 : 637 – 650. CrossRef Google Scholar
Bocquet-Appel , Jean-Pierre 2008 Wyjaśnienie neolitycznej transformacji demograficznej . W:The Neolithic Demographic Transition and Its Consequences , pod redakcją Bocquet-Appel , Jean-Pierre i Bar-Yosef , Ofer , s. 35–55 . Springer , Nowy Jork . CrossRef Google Scholar
Bocquet-Appel , Jean-Pierre 2011a Przemiana demograficzna w rolnictwie w trakcie i po wynalazkach rolniczych . Current Anthropology 52 : S497 – S510 . CrossRef Google Scholar
Bocquet-Appel , Jean -Pierre 2011b Kiedy populacja świata wystartowała: trampolina neolitycznej transformacji demograficznej . Science 333 : 560 – 561. CrossRef Google Scholar
Carpenter , John , Sánchez , Guadalupe i Sánchez , Ismael 2018 Okres archaiczny w Sonorze . W: Archaiczny południowy zachód: zbieracze w suchej krainie , pod redakcją Vierra , Bradley J. , s. 98–118 . University of Utah Press ,Lake City . Google Scholar
Carpenter , John , Sánchez , Guadalupe , Watson , James i Villalpando , Elisa 2015 Projekt archeologiczny La Playa: dwunarodowe badania interdyscyplinarne nad długoterminową adaptacją człowieka na pustyni Sonora . Journal of the Southwest 57 : 213 – 264. CrossRef Google Scholar
Cheetham , David 2010 Kukurydza, durszlaki i gotowanie: wczesne przetwarzanie kukurydzy na nizinach Majów i jego implikacje . W: Pre-Columbian Foodways: Interdisciplinary Approaches to Food, Culture, and Markets in Ancient Mesoamerica , pod redakcją Stallera , Johna Edwarda i Carrasco , Michaela , s.345–368. Springer , Nowy Jork . CrossRef Google Scholar
Clark , John E. i Cheetham , David 2002. Podstawy plemienne Mezoameryki . W: Archeologia społeczeństw plemiennych , pod redakcją Parkinsona , William A. ,s. 278–339 . Seria archeologiczna 15. Międzynarodowe monografie prehistorii , Ann Arbor, Michigan . CrossRef Google Scholar
Coltrain , Joan Brenner i Janetski , Joel C. 2013 Chemia stabilna i radioizotopowa grobów koszykarza II z południowo-wschodniego Utah . Journal of Archaeological Science 40 : 4711–4730 .CrossRef Google Scholar
Craig , Douglass B. , Wallace , Henry D. i Lindeman , Michael W. 2012 Rozwój wsi i transformacja rytuałów na południowym zachodzie . W Southwestern Pithouse Communities AD 200–900 , pod redakcją Young , Lisa C. i Herr , Sarah A. , s. 45–60 . University of Arizona Press , Tucson .Google Scholar
Drennan , Robert D. , Berrey , C. Adam i Peterson , Christian E. 2015 Regionalna demografia osadnicza w archeologii . Eliot Werner , Clinton Corners, Nowy Jork . CrossRef Google Scholar
Feinman , Gary M. i Nicholas , Linda M. 2013 Wzory osadnictwa w dolinie Ejutla, Oaxaca, Meksyk: diachroniczna perspektywa makroskalowa . Fieldiana Anthropology New Series 43. Field Museum of Natural History , Chicago . Google Scholar
Flannery , Kent V. (redaktor) 1986 Guilá Naquitz: Archaic Foraging and Early Agriculture and Oaxaca, Mexico . Academic Press , Orlando . Google Scholar
Flannery , Kent V. i Marcus , Joyce 2005 Wykopaliska w San José Mogote, tom 1: Archeologia gospodarstwa domowego . Wspomnienia nr 40. Muzeum Antropologii , Uniwersytet Michigan, Ann Arbor . Google Scholar
Gage , Timothy B. i DeWitte , Sharon 2009 Co wiemy o transformacji demograficznej w rolnictwie? Current Anthropology 50 : 649–655 . CrossRef Google Scholar PubMed
Garraty , Christopher P. 2011 Początki ceramiki jako praktycznej technologii domowej: dowody z obszaru Middle Queen Creek w Arizonie . Journalof Anthropological Archaeology 30 : 220–234 . CrossRef Google Scholar
Geib , Phil R. 2011 Zbieracze i rolnicy z regionu Northern Kayenta . University of Utah Press , Salt Lake City . Google Scholar
Hall , John D. 2018 Archaiczny region Phoenix Basin . W:Archaiczny południowy zachód: zbieracze w suchej krainie , pod redakcją Viera , Bradley J. , s. 52–65 , University of Utah Press , Salt Lake City . Google Scholar
Hamilton , Marcus J. ,Buchanan , Briggs i Walker , Robert S. 2018 Skalowanie wielkości , struktury i dynamiki mobilnych obozowisk myśliwych-zbieraczy . American Antiquity 83 : 701–720 . CrossRef Google Scholar
Hard , Robert Jarratt i Roney , John R. 2020 Wczesne rolnictwo i działania wojenne w północno-zachodnim Meksyku . University of Utah Press , Salt Lake City . Google Scholar
Hassan , Fekri A. 1981 Archeologia demograficzna . Academic Press , Nowy Jork . CrossRef Google Scholar
Haury , Emil W. 1976 Hohokam: Rolnicy i rzemieślnicy pustyni. Wykopaliska w Snaketown, 1964–1965 . University of Arizona Press , Tucson . CrossRef Google Scholar
Hepp , Guy David , Sandberg , Paul A. i Aguilar , José 2017 Śmierć na wczesnoformacyjnym wybrzeżu Oaxaca: szczątki ludzkie z La Consentida . Journal of Archaeological Science: Reports 13 : 703 – 711. Google Scholar
Kennett , Douglas J. , Prufer , Keith M. , Culleton , Brendan J. , George , Richard J. , Robinson , Mark , Trask , Willa R. , Buckley , Gina M. , Moes , Emily , Kate , Emily J. , Harper , Thomas K. , O’Donnell , Lexi , Ray , Erin E. , Hill , Ethan C. , Alsgaard , Asia , Merriman , Christopher , Meredith , Clayton , Edgar , Heather JH , Awe , Jaime J. i Gutierrez , Said M. 2020 Wczesne dowody izotopowe na to, że kukurydza jest podstawowym zbożem w Ameryce . Postępy nauki 6 ( 23 ). DOI: 10.1126/sciadv.aba3245 . CrossRef Google Scholar PubMed
Kennett , Douglas J. , Thakar , Heather B. , VanDerwarker , Amber M. , Webster , David L. , Culleton , Brendan J. , Harper , Thomas K. , Kistler , Logan , Scheffler , Timothy E. i Hirth , Kenneth 2017 Wysokoprecyzyjna chronologia dywersyfikacji kukurydzy w Ameryce Środkowej z El Gigante Rockshelter, Honduras . PNAS 114 : 9026 – 9031. CrossRef Google Scholar PubMed
Kistler , Logan , Maezumi , S. Yoshi , de Souza , Jonas Gregorio , Przelomska , Natalia AS , Costa , Flaviane Malaquias , Smith , Oliver , Loiselle , Hope , Ramos-Madrigal , Jazmín , Walia , Nathan , Ribeiro , Eduardo Rivail , Morrison , Ryan R. , Grimaldo , Claudia , Prous , Andre P. , Arriaza , Bernardo , Gilbert , M. Thomas P. , Freitas , Fabio de Oliveira i Allaby , Robin G. Dowody Multiproxy 2018 podkreślają złożone ewolucyjne dziedzictwo kukurydzy w Ameryce Południowej . Nauka 362 : 1309 – 1313 . CrossRef Google Scholar PubMed
Kohler , Timothy A. , Glaude , Matt Pier , Bocquet-Appel , Jean-Pierre , i Kemp , Brian M. 2008 Neolityczna transformacja demograficzna na południowym zachodzie USA . American Antiquity 73 : 645 – 669 . CrossRef Google Scholar
Kohler , Timothy A. i Reese , Kelsey 2014 Długa i zmienna przestrzennie neolityczna transformacja demograficzna na południowym zachodzie Ameryki Północnej . PNAS 111 : 10101 – 10106. CrossRef Google Scholar PubMed
Kowalewski , Stephen A. 2004 Nowa przeszłość: od regionu do makroregionu . Ewolucja społeczna i historia 3 ( 1 ): 81 – 105 . Google Scholar
Kowalewski , Stephen A. , Feinman , Gary M. , Finsten , Laura , Blanton , Richard E. i Nicholas , Linda M. 1989 Monte Albán’s Hinterland, część II, Wzory osadnictwa prehiszpańskiego w Tlacolula, Etla i Ocotlan, Dolina Oaxaca, Meksyk . Wspomnienia nr 23. Muzeum Antropologii, Uniwersytet Michigan , Ann Arbor . CrossRef Google Scholar
Lesure , Richard G. 2008 Neolityczna transformacja demograficzna w Mezoameryce? Szersze implikacje strategii chronologii względnej . W: The Neolithic Demographic Transition and Its Consequences , pod redakcją Bocquet-Appel , Jean-Pierre i Bar-Yosef , Ofer , s. 107–138 . Springer , Nowy Jork . CrossRef Google Scholar
Lesure , Richard G. ,Martin , Lana S. , Bishop , Katelyn J. , Jackson , Brittany i Chykerda , Myles C. 2014 Neolityczna transformacja demograficzna w Mezoameryce . Current Anthropology 55 : 654 – 664. CrossRef Google Scholar
Lesure , Richard G. , Sinensky , RJ , Wake , Thomas A. i Hoffmeister , Kristin 2021 Zmiany w poziomie utrzymania w Paso de la Amada i rozwój społeczeństw agrarnych w Soconusco . W: Paso de la Amada: Wczesnomezoamerykańskie centrum ceremonialne, pod redakcją Richarda G. Lesure . Cotsen Institute of Archaeology , Los Angeles , w druku. Google Scholar
Lesure , Richard G. , Wake , Thomas A. , Borejsza , Aleksander , Carballo , Jennifer , Carballo , David M. , López , Isabel R. , and Guzmán , Mauro de Ángeles 2013 Swidden Agriculture, Village Longevity, and Social Relations in Formative Central Tlaxcala: Towards an Understanding of Macroregional Structure . Journal of Anthropological Archaeology 32 : 224 – 241 . CrossRef Google Scholar
Matson , Richard G. 1991 Początki rolnictwa południowo-zachodniego . University of Arizona Press , Tucson . Google Scholar
McClung de Tapia , Emily 1979 Rośliny i przetrwanie w dolinie Teotihuacan, 100–750 n.e. Rozprawa doktorska, Katedra Antropologii, Uniwersytet Brandeis, Waltham, Massachusetts. Google Scholar
McLaughlin , T. Rowan 2019 O zastosowaniach modelowania czasoprzestrzennego z kalibracją wieku 14 C z wykorzystaniemoprogramowania. Journal of Archaeological Method and Theory 26 : 479–501 . CrossRef Google Scholar
Merrill , William L. 2012 Historyczna lingwistyka rolnictwa utoazteckiego . Lingwistyka antropologiczna 54 : 203 – 260. CrossRef Google Scholar
Miksicek , Charles H. , McK , Robert . Bird , Barbara Pickergill , Donaghey , Sara , Cartwright , J. , i Hammond , Norman 1981 Preclassic Lowland Maize from Cuello, Belize . Nature 289 : 56 – 59 . CrossRef Google Scholar
Niederberger , Christine 2000. Ranking społeczeństw, złożoność ikonograficzna i bogactwo gospodarcze w Kotlinie Meksykańskiej do 1200 r. p.n.e. W:Olmekowie i archeologia w Mezoameryce , pod redakcją Clarka , Johna E. i Pye , Mary E. , s. 169–188 . National Gallery of Art , Waszyngton, DC . Google Scholar
Pye , Mary E. , Hodgson , John i Clark , John E. 2011 Wzory osadnictwa jocotalskiego, produkcja soli i interakcje na wybrzeżu Pacyfiku . W:EarlyLifeways in the Soconusco Region , pod redakcją Lesure , Richard G. , s. 217–241 . University of California Press , Berkeley . Google Scholar
Reed , Erik K. 1947 Raport specjalny z przeglądu kolekcji skorup ceramicznych z badań archeologicznych, Pomnik Narodowy Skamieniałego Lasu, Arizona . Służba Parków Narodowych , Santa Fe, Nowy Meksyk . Google Scholar
Reyna Robles , Rosa María 1971 Las Figurillas Preclásicas. Praca licencyjna, Escuela Nacional de Antropología e Historia, Meksyk. Scholar Google
Sanders , William T. , Parsons , Jeffrey R. i Santley , Robert S. 1979 Basen Meksyku: Procesy ekologiczne w ewolucji cywilizacji . Academic Press , Nowy Jork . Google Scholar
Schachner , Gregson 2015 Archeologia Pueblo Ancestral: Wartość syntezy . Journal of Archaeological Research 23 : 49 – 113. CrossRef Google Scholar
Shaul , David Leedom 2014 Prehistoria zachodniej Ameryki Północnej: wpływ języków uto-azteckich . University of New Mexico Press , Albuquerque . Google Scholar
Skibo , James M. iBlinman , Eric 1999. Badanie początków ceramiki na płaskowyżu Kolorado . W: Pottery and People: A Dynamic Interaction , pod redakcją Skibo , James M. i Feinmana , Gary’ego M. , s. 171–183 . University of Utah Press ,Lake City . Google Scholar
Symonds , Stacey , Cyphers , Ann i Lunagómez , Roberto 2002 Asentamiento Prehispánico w San Lorenzo Tenochtitlán . Instituto de Investigaciones Antropológicas , Universidad Nacional Autonoma de México, Meksyk . Scholar Google
Vaillant , George C. 1930 Wykopaliska w Zacatenco . Dokumenty antropologiczne, tom 32, cz. 1. Amerykańskie Muzeum Historii Naturalnej , Nowy Jork . Google Scholar
VanDerwarker , Amber M. i Kruger , Robert P. 2012 Regionalne zróżnicowanie znaczenia i zastosowań kukurydzy we wczesnym i środkowym okresie formowania się Olmeków: nowe dane archeobotaniczne z posiadłości San Carlos w południowym Veracruz .StarożytnośćAmeryki Łacińskiej 23 : 509–532 . CrossRef Google Scholar
Vierra , Bradley J. , i Carvalho , António Faustino 2019 Przejście mezolitu do neolitu: spojrzenie z południowo-zachodniej Europy i południowo-zachodniej Ameryki . Quaternary International 515 : 208 – 224 . CrossRef Google Scholar
Vint , James M. 2018 Archaiczny Południowy Zachód w Kotlinie Tucson . W:Archaiczny Południowy Zachód: Zbieracze w Suchej Ziemi , pod redakcją Vierra , Bradley J. , s. 66–97 . University of Utah Press ,Lake City . Google Scholar
Wallace , Henry D. , Heidke , James M. , i Doelle , William H. 1995 Hohokam Origins . Kiva 60 : 575 – 618 . CrossRef Google Scholar
Wallace , Henry D. i Lindeman , Michael W. 2012 Hohokam Village Formation in Phoenix and Tucson Basins , In Southwestern Pithouse Communities AD 200–900 , pod redakcją Young , Lisa C. i Herr , Sarah A. , s. 34–44 . University of Arizona Press , Tucson . Google Scholar
Richard G. Lesure[Otwiera się w nowym oknie], RJ Sinensky, Gregson Schachner, Thomas A. Wake i Katelyn J. Bishop
Opublikowano online przez Cambridge University Press: 4 maja 2021 r.
Informacja
Typ Artykuł
Informacja
Creative Commons
Jest to artykuł w ramach otwartego dostępu, rozpowszechniany na warunkach licencji Creative Commons Attribution ( http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ ), która zezwala na nieograniczone ponowne wykorzystanie, rozpowszechnianie i reprodukcję w dowolnym medium, pod warunkiem prawidłowego cytowania oryginalnego dzieła.
Prawo autorskie
Prawa autorskie © Autor(zy), 2021. Opublikowano przez Cambridge University Press w imieniu Towarzystwa Archeologii Amerykańskiej
Link do artykułu: https://www.cambridge.org/core/journals/american-antiquity/article/largescale-patterns-in-the-agricultural-demographic-transition-of-mesoamerica-and-southwestern-north-america/31DD609E9D81DC72BFC9CB28D72E0F27
PDF
