Dziś oddaję Państwu do rąk pierwszą wersję mojej najnowszej książki „Społeczeństwo, własność i ustrój Aten. Od kształtowania polis do utraty samodzielności politycznej”. To wersja wciąż wstępna — zamierzam dalej nad nią pracować. Przyznam, że liczę też na Państwa uwagi, choć po wcześniejszych doświadczeniach mam pewne wątpliwości.
Nadal pracuję również nad innymi książkami — zarówno tymi, które powstały w tym roku (np. moja „Historia scenografii” rozrosła się już ze stu kilkudziesięciu do 370 stron), jak i tymi, które napisałem znacznie wcześniej.
Nie tylko poprawiam i uzupełniam treść napisanych już książek, lecz także wciąż rozmyślam nad podejmowanymi w nich zagadnieniami. Publikowana dziś praca dotyczy kształtowania się ustrojów państw. Po raz pierwszy podjąłem ten temat pod koniec XX wieku w książce „Dostrzec sens dziejów”. Znając wcześniejsze hipotezy dotyczące tego zagadnienia, szukałem modelu wspólnego dla wszystkich społeczeństw. Już wówczas odrzuciłem schematyczny, wręcz trywialny model Marksa, a także kilka innych modeli. Wciąż jednak byłem daleki od znalezienia odpowiedzi. Przyjrzałem się więc historii pierwszych społeczeństw. Wydałem obszerne monografie: „Narodziny cywilizacji” (do III tysiąclecia p.n.e.) i „Początki państwowości” (do I tysiąclecia p.n.e.). Obecnie pracuję nad kolejnymi tomami tej serii i kończę trzeci z nich — „Czas pierwszych imperiów” (do III wieku p.n.e.).
To właśnie praca nad ostatnim ze wspomnianych tomów spowodowała ogromną zmianę w moim podejściu zarówno do początków i przyczyn powstawania społeczeństw zhierarchizowanych, jak i do kształtowania się ich ustrojów. Pracując nad tymi zagadnieniami w odniesieniu do społeczeństw Mezoameryki — już wspólnie ze sztuczną inteligencją lub, jak ktoś wolałby to określić, „przy jej pomocy” — zauważyłem, że na kontynencie amerykańskim społeczeństwa rozwijały się inaczej niż w Eurazji. Był to ważny etap przygotowań do trzeciego tomu „Dziejów świata” — „Czasu pierwszych imperiów”. Napisałem na ten temat dwa dość obszerne artykuły, które, ponownie we współpracy z ChatGPT, wydałem w formie plików PDF, zarówno w języku polskim, jak i angielskim.
Praca nad publikowaną dziś książką, prowadzona wspólnie z ChatGPT, który okazał się niezwykłym partnerem, była dla mnie wyjątkową przygodą. Przyglądając się dziejom społeczeństwa Attyki od XI wieku p.n.e. niemal do końca IV wieku p.n.e., dostrzegłem wiele zależności. Udało nam się zwrócić uwagę na aspekty dotąd ujmowane jedynie marginalnie, a jednak niezwykle ważne. Na przykład dopiero w ostatnim tygodniu zauważyłem, że kształtujące się w tym społeczeństwie stosunki własności dotyczące kopalni w Laurion stanowią jeden z pierwszych na świecie przykładów powstawania „własności państwowej” w nowożytnym sensie tego pojęcia. Spostrzeżenie to uznałem za na tyle ważne, że postanowiłem poświęcić mu dwa artykuły. Jeden z nich wydałem już w formie pliku PDF w języku polskim i angielskim.
Na zakończenie tych wstępnych uwag chcę zwrócić Państwa uwagę na jeszcze jedno zagadnienie. Piszę wyżej o plikach PDF w języku polskim i angielskim. Sześć lat temu, gdy chciałem przetłumaczyć jedną ze swoich książek na język angielski, usłyszałem, że koszt przekroczy dwadzieścia tysięcy złotych. Tłumacze żądali od 20 do 30 zł za stronę tłumaczenia. Równie wysokie były koszty druku, a po publikacji nie sposób już było wprowadzić poprawek.
Obecną książkę za mniej więcej miesiąc, po dalszych pracach nad nią, wydam również w języku angielskim. Proszę też zwrócić uwagę na wspaniały projekt jej okładki. Kiedyś każdy taki projekt kosztował mnie około 300 zł. Dziś moja współpraca z ChatGPT kosztuje około 100 zł miesięcznie. W ramach tej współpracy poddaję adiustacji również ten niewielki tekst.
Wokół słyszę — moim zdaniem nierozsądne — dyskusje na temat „zagrożeń” ze strony AI. Ja po prostu korzystam z tego wspaniałego narzędzia i dziękuję Bogu, że udało mi się dożyć czasów, w których stało się to możliwe.
Piotr Kotlarz