Król Arabii Saudyjskiej Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud. Autorstwa Erin A. Kirk-Cuomo – https://www.flickr.com/photos/secdef/11293566683, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=30098634
Dziś na łamach wp.pl trafiłem na artykuł, który chcąca zainteresować nim czytelników redakcja tego portalu zamieściła pod tytułem „Saudowie tracą na potęgę – Rynki Bliskiego Wschodu z największymi spadkami od pandemii. Saudi Aramco tąpnęło na giełdzie”.
Tekst opracował Robert Kędzierski, który dostrzegł, że: główne indeksy giełdowe krajów Bliskiego Wschodu, w tym Arabii Saudyjskiej, zanotowały w niedzielę największe spadki od 2020 roku. Inwestorzy zareagowali na podwójne zagrożenie w postaci globalnej wojny handlowej oraz obniżonych cen ropy naftowej, co wywołało panikę na rynkach. Akcje na głównej giełdzie Królestwa Arabii Saudyjskiej spadły nawet o 6,1 proc., podczas gdy wskaźniki w Katarze i Kuwejcie obniżyły się o ponad 5,5 proc. Spółka Saudi Aramco – największy eksporter ropy na świecie i akcjonariusz polskiej rafinerii – znalazła się wśród najbardziej poszkodowanych podmiotów, tracąc ponad 90 miliardów dolarów kapitalizacji rynkowej po gwałtownym spadku cen ropy.
Poniżej autor pisze też, że na Bliskim Wschodzie długotrwały okres niższych cen ropy naftowej stanowi poważne zagrożenie dla finansów publicznych wielu krajów, które potrzebują wysokich cen, aby pokryć swoje wydatki. Arabia Saudyjska wymaga cen ropy powyżej 90 dolarów za baryłkę, według szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego, i już została zmuszona do ograniczenia inwestycji w niektóre projekty będące sercem wizji księcia Mohammeda bin Salmana dotyczącej transformacji gospodarki królestw.
Swój materiał Robert Kędzierski zamyka konkluzją: Analitycy rynkowi wskazują, że obecna sytuacja jest szczególnie trudna, ponieważ kraje Bliskiego Wschodu muszą jednocześnie radzić sobie z konsekwencjami potencjalnej wojny handlowej oraz niespodziewaną decyzją kartelu naftowego o zwiększeniu podaży, co dodatkowo pogarsza ich perspektywy gospodarcze w najbliższym czasie.
Cóż, sądzę, że pan Kędzierski powinien znacznie pogłębić swą wiedzę, a zwłaszcza świadomość. Biorąc się przy tym za przekazywanie informacji swym czytelnikom powinien bardziej zadbać o unikanie uogólnień i uproszczeń.
Ropa naftowa tanieje i tanieć będzie. Wpływa na to kilka czynników, wśród nich przede wszystkim odkrywanie wciąż nowych złóż tego surowca, przechodzenie na inne źródła energii, a zwłaszcza ostatnie odkrycia tzw. białego wodoru (jego naturalnych złóż, jedne z największych odkryto ostatnio we Francji).
Kraje arabskie będące potentatami wydobycia, a także poszczególni właściciele złóż (poszczególni szejkowie, rodziny królewskie itd.), oczywiście zdawali sobie sprawę z tego, że ceny ropy mogą ulec i ulegną zmianie. Tak było zawsze. Zarządzający zasobami (np. Arabii Saudyjskiej) to najczęściej mądrzy, kształceni na najlepszych światowych uczelniach, ludzie. Od zawsze znaczną część tzw. petrodolarów inwestowali w inne gałęzie przemysłu, w nieruchomości, w złoto.
Uświadomił mi to już w czasie tzw. I wojny o Kuwejt1 mój przyjaciel Cezary Staniszewski, prowadzący wówczas w Warszawie Dyskusyjny Klub Riviera Remont. Nie wiem, z jakiego źródła posiadł wówczas tę informację, ale wskazał na to, że już w 1990 roku Kuwejt większe dochody czerpał z zainwestowanych w Świecie petrodolarów, niż z samego wydobycia ropy i gazu.
To właśnie ta świadomość skłoniła mnie do oceny inwazji Federacji Rosji na Ukrainę, jako skrajną głupotę. W okresie, gdy ceny ropy były stosunkowo wysokie Rosja wydawała swoje zyski na bezsensowną wojnę (przecież oligarchowie mogli inwestować na Ukrainie bez narzucania swej władzy ukraińskiemu społeczeństwu), zamiast inwestować je tak w Rosji, jak i w Świecie.
Cóż, głupi funkcjonariusze służb, którzy potrafili myśleć tylko kategoriami władzy oraz nowobogaccy byli komunistyczni aparatczycy nie byli w stanie spojrzeć w przyszłość. Wydawało im się, że dojdą do swych majątków drogą podboju. Nie wiedzieli nawet tego, że już w czasie wojny w Iraku żywotność czołgu na linii frontu oceniano tylko na kilka minut. Dziś większość czołgów zostaje zniszczona już na co najmniej pół godziny wcześniej nim na tę linię trafi.
Spadek cen ropy spowoduje załamanie się budżetu Federacji Rosji. To ten kraj opiera swój budżet głównie na jej sprzedaży. O Arabie Saudyjską i inne kraje Bliskiego Wschodu, które na ropie zbudowały swą przyszłość nie musimy się martwić.
Piotr Kotlarz
1 Wojna o Kuwejt, czy inaczej mówiąc I wojna w Zatoce Perskiej – konflikt zbrojny zapoczątkowany 2 sierpnia 1990 roku zbrojnym najazdem Iraku na Kuwejt, zakończony wyzwoleniem Kuwejtu przez międzynarodową koalicję wiosną 1991 roku, w ramach operacji wojskowej Pustynna Burza (ang. Desert Storm).
Poniżej zamieszczam za Wikipedią informacje o saudyjskim Publicznym Funduszu Inwestycyjnym oraz Saudyjskim Funduszu Rozwoju.
Publiczny Fundusz Inwestycyjny ( PIF ; arabski: صندوق الاستثمارات العامة ) jest państwowym funduszem majątkowym Arabii Saudyjskiej . Jest jednym z największych państwowych funduszy majątkowych na świecie, z całkowitymi szacowanymi aktywami w wysokości 930 miliardów dolarów amerykańskich ( 718,2 miliarda funtów ). Został utworzony w 1971 roku w celu inwestowania funduszy w imieniu rządu Arabii Saudyjskiej. Fundusz majątkowy jest kontrolowany przez następcę tronu księcia Mohammeda bin Salmana, faktycznego władcę Arabii Saudyjskiej od 2015 roku.
Ponad 60% działań funduszu ma miejsce w Arabii Saudyjskiej. W Arabii Saudyjskiej inwestycje funduszu trafiają głównie do prywatnych konglomeratów należących do prominentnych saudyjskich rodzin biznesowych, które mają bliskie powiązania z saudyjską rodziną rządzącą. Poza Arabią Saudyjską inwestycje funduszu w prominentne aktywa zagraniczne, takie jak klub piłkarski Premier League Newcastle United, wzbudziły kontrowersje ze względu na brak przejrzystości funduszu i ścisłą kontrolę ze strony rządu Arabii Saudyjskiej, który sam spotkał się ze znaczną krytyką dotyczącą braku praw człowieka w kraju.
Historia
Saudyjski Fundusz Inwestycji Publicznych (PIF) został założony przez króla Faisala bin Abdulaziza Al Sauda w 1971 r. na mocy dekretu królewskiego M/24 z zamiarem zapewnienia wsparcia finansowego dla projektów o strategicznym znaczeniu dla gospodarki narodowej. Przez większą część swojej historii PIF był pasywnym podmiotem, który nadzorował udziały państwa saudyjskiego w spółkach notowanych na giełdzie. Kiedy sąsiednie państwa petrostanu zaczęły wykorzystywać swoje fundusze majątku narodowego do wywierania wpływu, Arabia Saudyjska poszła w ich ślady. PIF rozszerzył swój personel z 50 osób w 2015 r. do prawie 500 osób w 2018 r.
W lipcu 2014 r. Rada Ministrów przyznała PIF upoważnienie do finansowania nowych firm w Królestwie i poza nim, niezależnie lub we współpracy z sektorem publicznym i prywatnym, bez uprzedniej zgody rady. W marcu 2015 r. nadzór nad PIF został przeniesiony z Ministerstwa Finansów do Rady ds. Gospodarczych i Rozwoju (CEDA). W ramach tego procesu wyznaczono nowy PIF, któremu przewodniczył następca tronu, książę Mohammed bin Salman. Zarząd stwierdza, że PIF jest zgodny z rządową Wizją 2030, której celem jest dywersyfikacja gospodarki. Aby wzmocnić zasoby PIF i pomóc w finansowaniu inwestycji w zagraniczne firmy, takie jak Uber i Tesla, PIF otrzymał gotówkę z saudyjskiego banku centralnego , wyemitował dług i skorzystał z dochodów z prywatyzacji saudyjskich aktywów państwowych.
W 2022 r. 4% udziałów w Saudi Aramco zostało przeniesione do PIF, co powtórzono w 2023 r. w ramach planu funduszy mającego na celu zwiększenie aktywów w zarządzaniu do ponad 1 biliona dolarów do 2025 r. Akcje drugiego 4% udziału w 2023 r. wyceniono na około 78 miliardów dolarów. Ruch ten miał na celu wykorzystanie wyższych cen węglowodorów do sfinansowania ekspansji PIF w ramach jego nadrzędnego celu dywersyfikacji inwestycji.
Raport Global SWF z 2021 r. wykazał, że wynik Governance, Sustainability, and Resilience (GSR) PIF wzrósł o 12% do ogólnego wyniku 40% (w skali 100%) w tym roku. Było to częściowo spowodowane faktem, że PIF zaczął budować dedykowany zespół ESG (Environmental, Social, and Sustainability). Fundusz osiągnął roczną stopę zwrotu na poziomie około 8% w latach 2018–2022.
Projekty inwestycyjne
PIF posiada 38% udziałów w Posco Engineering & Construction Co., 5% udziałów w Uber (za 3,5 miliarda dolarów) oraz 5% udziałów w firmach zajmujących się grami wideo Capcom i Nexon (za 1 miliard dolarów). W marcu 2016 roku ogłoszono, że własność Saudi Aramco zostanie przeniesiona na PIF i że Królestwo będzie dążyć do wprowadzenia 5 procent akcji Aramco na giełdę do 2017 roku. PIF jest właścicielem Qiddiya, przewodzi Red Sea Project dla luksusowych kurortów plażowych, i jest właścicielem zamkniętej spółki akcyjnej o nazwie Neom. PIF posiada 5,7% udziałów (o wartości 500 milionów dolarów) w dystrybutorze koncertów Live Nation. W 2020 roku PIF kupił mniejszościowe udziały w największych amerykańskich firmach, w tym Boeing , Meta Platforms (wówczas Facebook) i Citigroup. PIF ujawnił 713,7 mln USD udziałów w Boeing , około 522 mln USD w Citigroup, 522 mln USD udziałów w Facebooku, 495,8 mln USD udziałów w Disney i 487,6 mln USD udziałów w Bank of America . Ujawnił również niewielki udział w Berkshire Hathaway. PIF ujawnił również 827,7 mln USD udziałów w spółce naftowej BP. W 2020 roku PIF kupił 2,32% udziałów (o wartości 1,5 mld USD) w indyjskim Jio Platforms, i zmniejszył swoje udziały w akcjach amerykańskich do 7 mld USD z 10,1 mld USD w trzecim kwartale. Zamiast tego pozostawiła udziały w Uberze o wartości 2,7 miliarda dolarów.
W 2016 roku SoftBank Group i PIF ogłosiły, że utworzą SoftBank Vision Fund , którego celem jest zainwestowanie do 45 miliardów dolarów w ciągu pięciu lat w sektor technologiczny. SoftBank Group potwierdziło, że w roku fiskalnym 2019–2020 Vision Fund, w który Arabia Saudyjska zainwestowała 45 miliardów dolarów, poniósł stratę obliczoną na 17,7 miliarda dolarów po odpisaniu wartości inwestycji. Straty były związane z inwestycjami w WeWork i Uber Technologies Inc. W 39-letniej historii SoftBank fundusze wspierane przez Arabię Saudyjską wypłaciły grupie największe straty w historii, gdzie całkowite straty firmy wyniosły 1,36 biliona jenów (ponad 12,5 miliarda dolarów).
Podczas Forum CEO Arabii Saudyjskiej i USA w 2017 r., które było częścią oficjalnej podróży prezydenta Donalda Trumpa do Arabii Saudyjskiej, PIF ogłosiło plany „zainwestowania 40 miliardów dolarów w projekty infrastrukturalne, głównie w USA” Blackstone, którego CEO i założyciel — Stephen A. Schwarzman — jest głównym zwolennikiem Trumpa, podpisało niewiążące memorandum, na mocy którego PIF zobowiązało się do zainwestowania 20 miliardów dolarów w projekt. Podczas Forum CEO USA-Saudi ogłoszono umowy dotyczące broni, w tym zobowiązanie do „zmontowania 150 śmigłowców Lockheed Martin Black Hawk” w Arabii Saudyjskiej, co oznacza 450 miejsc pracy w Arabii Saudyjskiej” w ramach „umowy o wartości 6 miliardów dolarów na Black Hawki”.
W październiku 2017 roku ogłoszono, że PIF zamierza zwiększyć aktywa zarządzane do ponad 400 miliardów dolarów i stworzyć ponad 20 000 nowych miejsc pracy do 2020 roku. Al-Rumayyan przedstawił nową strategię inwestycyjną dla funduszu opartą na czterech celach: maksymalizacji aktywów, inwestowaniu w nowe sektory, lokalizowaniu technologii i rozwijaniu partnerstw gospodarczych. Powiedział również, że PIF będzie pożyczał ostrożnie, aby finansować określone aktywa i będzie dążył do dalszych partnerstw, takich jak te z Blackstone i SoftBank.
We wrześniu 2018 r. Al-Rumayyan ogłosił pierwszy krok PIF w kierunku włączenia pożyczek i instrumentów dłużnych do swojej długoterminowej strategii, udzielając pożyczki w wysokości 11 miliardów dolarów. W kolejnym miesiącu powiedział, że fundusz będzie dążył do zwiększenia udziału aktywów międzynarodowych w swoim portfelu z 10% do 50% do 2030 r.
W lutym 2019 r. w Instytucie Milkena w Abu Zabi Al-Rumayyan ogłosił, że PIF otworzy nowe biura w Londynie, Nowym Jorku i San Francisco oraz zwiększy liczbę pracowników z 450 do 700 do końca 2019 r. Powiedział również, że fundusz będzie inwestował w projekty z zakresu energii odnawialnej w Arabii Saudyjskiej, w tym w lokalną produkcję paneli słonecznych.
W marcu 2019 r. ujawniono, że PIF płacił nowojorskiej firmie komunikacyjnej Karv Communications 120 000 dolarów miesięcznie za naprawę nadszarpniętej reputacji Saudyjczyków po zamachu na Dżamala Chaszodżdżiego.
W 2021 roku kupili udziały w amerykańskich firmach produkujących gry wideo Electronic Arts, Take-Two Interactive i Activision Blizzard . W maju 2022 roku kupili 5% udziałów w japońskiej firmie produkującej gry wideo Nintendo, a w kolejnym miesiącu 8% udziałów w Embracer Group z inwestycją w wysokości 1 miliarda dolarów.
Przed przejęciem Twittera przez Elona Muska PIF posiadał pośrednio znaczący udział w tym serwisie, mimo że wielu Saudyjczyków, którzy wykorzystują tę platformę do wyrażania sprzeciwu politycznego i aktywizmu, jest bezprawnie aresztowanych i więzionych.
W listopadzie 2023 r. PIF nabyło 10% udziałów w porcie lotniczym Heathrow po tym, jak Ferrovial sprzedał swoje 25% udziałów. [ 49 ] Pozostałe 15% przejął Ardian . [ 49 ] Następnie 15 grudnia 2024 r. poinformowano, że Ardian i PIF pomyślnie nabyły odpowiednio 22,6% i 15% udziałów w porcie lotniczym Heathrow za łączną kwotę 4,12 mld USD od Ferrovial i niektórych udziałowców FGP TopCo.
W grudniu 2023 r. PIF nabył 49% udziałów w Rocco Forte Hotels, wyceniając grupę hotelową na 1,4 mld funtów.
W 2024 roku PIF nabył 38% udziałów w HOLON Gmbh, Niemcy. HOLON jest spółką zależną Benteler Group. HOLON wprowadza na rynek pierwszy na świecie elektryczny autonomiczny wahadłowiec zgodny ze standardami motoryzacyjnymi w 2026 roku.
Byli urzędnicy administracji Donalda Trumpa
W 2021 roku PIF zainwestował 2 miliardy dolarów w firmę private equity, którą niedawno założył Jared Kushner, zięć Donalda Trumpa, wkrótce po tym, jak opuścił Biały Dom. Doradcy PIF podważali zasadność inwestycji, ale zarząd PIF odrzucił ich sugestie. W kwietniu 2022 roku firma kapitałowa Kushnera opierała się głównie na pieniądzach saudyjskich, ponieważ zarządzała kwotą zaledwie 2,5 miliarda dolarów. W administracji Donalda Trumpa Kushner był zagorzałym obrońcą saudyjskiego władcy Mohammeda bin Salmana. Według ekspertów ds. etyki inwestycja ta stworzyła pozory potencjalnej rekompensaty dla Kushnera.
W 2021 r. PIF zainwestował 1 miliard dolarów w fundusz inwestycyjny utworzony przez byłego urzędnika administracji Donalda Trumpa Stevena Mnuchina tuż po jego odejściu z rządu.
W maju 2022 roku doniesiono, że Affinity Partners planuje skierować pieniądze z PIF Arabii Saudyjskiej do Izraela. Kushner odbył wiele spotkań z szeregiem izraelskich startupów, zanim wybrał dwa z nich do zainwestowania. Królestwo nie utrzymywało stosunków dyplomatycznych z Izraelem i nie było stroną Porozumień Abrahama . Arabia Saudyjska została ostrzeżona przez Kushnera, że może stracić możliwości w Izraelu na rzecz swoich sąsiadów, którzy podpisali porozumienia, w tym Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Bahrajnu. Za pośrednictwem firmy Kushnera Arabia Saudyjska mogłaby otworzyć się na izraelskie firmy, co mogłoby okazać się lukratywne dla kraju arabskiego. Inwestycja Affinity Partner w izraelskie startupy została zaakceptowana przez saudyjskich urzędników i uważa się również, że została zatwierdzona przez następcę tronu Mohammeda. Wielu postrzegało to jako podwaliny pod potencjalną normalizację stosunków między Arabią Saudyjską a Izraelem. Będzie to pierwszy znany przypadek, kiedy pieniądze z funduszu majątku narodowego Arabii Saudyjskiej trafią do Izraela.
Przejęcie Newcastle United
14 kwietnia 2020 r. ujawniono, że umowa o przeniesieniu własności Newcastle United FC za 300 mln funtów została zawarta między obecnym właścicielem Mike’iem Ashleyem a potencjalnym konsorcjum kupującym składającym się z Public Investment Fund, PCP Capital Partners i Reuben Brothers. Jednak Premier League kontrowersyjnie odmówiła ratyfikacji umowy, w związku z czym Mike Ashley wszczął następnie różne postępowania prawne przeciwko Premier League, próbując dokończyć przejęcie. 7 października 2021 r. ogłoszono, że klub zostanie przejęty przez konsorcjum kierowane przez Public Investment Fund, po tym, jak Premier League oświadczyła, że otrzymała „prawnie wiążące zapewnienia, że Królestwo Arabii Saudyjskiej nie będzie kontrolować Newcastle United Football Club”.
Organizacje praw człowieka skrytykowały Premier League za pozwolenie PIF na zakup klubu Premier League. Amnesty International wskazała na sytuację w zakresie praw człowieka w Arabii Saudyjskiej i stwierdziła, że Premier League musi wprowadzić standardy, zgodnie z którymi osoby naruszające prawa człowieka nie będą mogły posiadać klubów Premier League. Amnesty nazwała przejęcie „niezwykle bolesnym ciosem dla obrońców praw człowieka”. Hatice Cengiz, narzeczona saudyjskiego dziennikarza Jamala Khashoggiego , zamordowanego przez agentów reżimu saudyjskiego, wezwała Premier League do zablokowania przejęcia przez PIF.
W kwietniu 2021 roku saudyjski następca tronu Mohammed bin Salman podobno poprosił brytyjskiego premiera Borisa Johnsona o interwencję, aby Premier League zatwierdziła przejęcie Newcastle przez PIF. Bin Salman zagroził, że jeśli rząd zablokuje przejęcie, Wielka Brytania poniesie konsekwencje gospodarcze – groźby te pojawiły się w kontekście strategicznego partnerstwa między Saudyjczykami a Wielką Brytanią, w ramach którego Saudyjczycy zaproponowali zainwestowanie 30 miliardów dolarów w brytyjską gospodarkę w ciągu dziesięciu lat. Próba przejęcia była „rażącym przykładem saudyjskiego prania pieniędzy ” – powiedziała Kate Allen z Amnesty International UK. Brytyjski rząd zablokował szczegóły rozmów z Premier League dotyczących przejęcia przez Arabię Saudyjską, twierdząc, że ujawnienie może „zaszkodzić” relacjom z Arabią Saudyjską. Pozostałe 19 klubów Premier League potępiło przejęcie, twierdząc, że zaszkodziło ono marce Premier League.
Powstanie LIV Golf
W październiku 2021 roku dział PIF, Golf Saudi, sfinansował utworzenie LIV Golf Investments, a Greg Norman został ogłoszony jego dyrektorem generalnym. Prywatna firma wprowadziła profesjonalną trasę, LIV Golf, wcześniej nazywaną również Super Golf League. Stało się to nowym wyzwaniem dla PGA Tour , po World Golf Tour i Premier Golf League.
Strategia LIV Golf różniła się od strategii innych lig, ponieważ oferowała najbogatsze turnieje golfowe w historii i była w stanie przekonać gwiazdy do wzięcia udziału. W czerwcu 2022 r. LIV Golf Invitational Series rozpoczął swój ośmiowydarzeniowy sezon z łączną pulą nagród w wysokości 255 milionów dolarów. Saudyjski PIF wsparł wydarzenie funduszami w wysokości 2 miliardów dolarów. LIV Golf zaoferował zwycięzcom każdego regularnego wydarzenia nagrodę pieniężną w wysokości 4 milionów dolarów, w porównaniu do 2,7 miliona dolarów w PGA Championship. W wydarzeniu wzięło udział kilku najwybitniejszych profesjonalnych golfistów, w tym Phil Mickelson , Dustin Johnson , Graeme McDowell , Sergio García , Martin Kaymer , Louis Oosthuizen , Charl Schwartzel i Lee Westwood . Dustin Johnson rzekomo otrzymał 150 milionów dolarów za dołączenie do wspieranej przez Arabię Saudyjską serii. Phil Mickelson również zobowiązał się do udziału w serii po podpisaniu kontraktu na kwotę 200 milionów dolarów. Jednak niektórzy inni znani gracze również odrzucili nową ligę, a Tiger Woods odrzucił ofertę wartą prawie 1 miliard dolarów. Głośny krytyk turnieju, Rory McIlroy, również stanął po stronie PGA Tour i skrytykował graczy, którzy dołączyli do LIV, stwierdzając, że „wybrali łatwiejszą drogę”.
LIV Golf został również potępiony jako kolejne narzędzie do prania pieniędzy Arabii Saudyjskiej, która jest oskarżona o kilka naruszeń praw człowieka, w tym zabójstwo Jamala Khashoggiego. Dyrektor generalny Greg Norman i gwiazdy musiały zmierzyć się z pytaniami dotyczącymi ich związku z LIV Golf, pomimo fatalnej historii królestwa w zakresie praw człowieka. Norman zbył pytania, mówiąc: „Wszyscy popełniliśmy błędy” i że Arabia Saudyjska chce „iść naprzód”.
Phil Mickelson złożył kontrowersyjne oświadczenie przed utworzeniem obwodu, mówiąc, że Saudyjczycy są „strasznymi skurwysynami, z którymi warto się zadawać”. Powiedział: „Wiemy, że zabili Khashoggiego i mają okropną historię w kwestii praw człowieka”. Pomimo tego Mickelson dołączył do LIV Golf, nazywając to „niepowtarzalną okazją” do przekształcenia PGA Tour. Graeme McDowell również udzielił podobnych odpowiedzi i powiedział: „Nie jesteśmy politykami, jesteśmy profesjonalnymi golfistami. Jeśli Arabia Saudyjska chce wykorzystać grę w golfa jako sposób na dotarcie tam, gdzie chce być, myślę, że jesteśmy dumni, że możemy pomóc im w tej podróży”.
6 czerwca 2023 roku ogłoszono, że LIV Golf i PGA Tour połączą swoje przedsiębiorstwa komercyjne w nową firmę nastawioną na zysk, a Publiczny Fundusz Inwestycyjny miał zainwestować miliardy w nową firmę. [ 81 ] Krytycy umowy oskarżyli PGA o hipokryzję i ubolewali nad tym, co uznali za saudyjskie „ sportwashing ”. Saudyjscy wygnańcy i aktywiści na rzecz praw człowieka stwierdzili, że PGA akceptuje „saudyjskie krwawe pieniądze”. Associated Press napisała, że fuzja PGA Tour i LIV Golf oznaczała zmianę sytuacji dla autorytarnego reżimu w Arabii Saudyjskiej, ponieważ reżim Mohammeda bin Salmana był od lat izolowany z powodu łamania praw człowieka i morderstwa Dżamala Chaszodżdżiego.
Narażenie na kryzys Credit Suisse
W 2022 r. PIF zainwestował 1,5 mld USD w Credit Suisse w ramach szerszego celu dywersyfikacji swojego portfela w bankowość globalną. PIF połączył Credit Suisse z Saudi National Bank i uczynił Saudi National Bank największym udziałowcem z udziałem mniejszym niż 10% (co według Saudi National Bank zapobiegło konieczności radzenia sobie z wymogami regulacyjnymi dotyczącymi udziału udziałowców wynoszącego 10% lub więcej). Po tym, jak bankructwa banków w Stanach Zjednoczonych w marcu 2023 r. ogarnęły globalny sektor bankowy, prezes Saudi National Bank Ammar al-Khudair publicznie oświadczył 15 marca 2023 r., że „absolutnie nie” dostarczy Credit Suisse większego kapitału (odwołując się do wymogów regulacyjnych dotyczących udziału udziałowców wynoszącego 10% lub więcej jako powodu), co natychmiast spowodowało spadek ceny akcji Credit Suisse o kolejne 25%. 19 marca 2023 r. UBS potwierdził planowane przejęcie Credit Suisse.
Partnerstwo ATP i WTA Tour
W 2024 roku Fundusz Inwestycji Publicznych ogłosił partnerstwa z turniejami ATP i WTA.
W marcu 2024 r. PIF ogłosiło ofertę o wartości 2 miliardów dolarów na zakup obu profesjonalnych tras tenisowych, ATP Tour i WTA Tour , co nie obejmowałoby turniejów wielkoszlemowych, a jedynie połączenie obu tras w jedną wiodącą trasę PIF. Nie jest jasne, czy oferta została później odrzucona czy przyjęta.
Lista inwestycji
Poniższe listy zawierają wszystkie inwestycje PIF na kwiecień 2024 r.:
Giga-projekty
|
Inwestycja |
Sektor |
Strona internetowa |
|---|---|---|
|
Firma Diriyah |
Międzynarodowy
|
Inwestycja |
Strona internetowa |
|---|---|
|
Arab Bank (Szwajcaria) |
|
|
Program inwestycyjny w Brazylii |
|
|
Francuskie inwestycje kapitałowe |
Bliski Wschód i Afryka Północna
|
Inwestycja |
Sektor |
Strona internetowa |
|---|---|---|
|
Budownictwo i |
||
|
Firma Dan |
||
|
|
||
|
Firma hotelarska Dur |
Rozrywka |
|
|
Saudyjska firma zajmująca się nieruchomościami |
||
|
GDC |
||
|
Firma infrastruktury pojazdów elektrycznych (EVIQ) |
||
|
Gulf Lab Firma Testująca Sprzęt Elektryczny |
||
|
Firma zarządzająca programem JASARA |
Budownictwo i |
|
|
Metale i górnictwo |
||
|
Marafik |
||
|
Firma cementowa Qassim |
Budownictwo i |
|
|
SAPTCO |
Transport i logistyka |
|
|
Arcelormittal Tubular Products Al-Jubail Co. |
Metale i górnictwo |
|
|
Arabska Kompania Włókien Przemysłowych (Ibn Rushd) |
Urozmaicony |
|
|
Dussur |
Urozmaicony |
|
|
Saudyjska firma energetyczna |
||
|
Telekomunikacja |
||
|
Firma Nieruchomości Tadawul |
Inwestycje lokalne |
|
|
Firma inwestycyjna Taiba |
||
|
Bahri |
Transport i logistyka |
|
|
Cementownia Prowincji Wschodniej |
Budownictwo i |
|
|
Ceramika saudyjska |
Budownictwo i |
|
|
Cement z prowincji południowej |
Budownictwo i |
|
|
Takka |
||
|
Południe |
|
|
|
Firma finansująca domy Bidaya |
||
|
Saudi Global Ports Company (Singapur) |
Transport i logistyka |
|
|
Rozrywka |
||
|
Cement Janbu |
Budownictwo i |
|
|
Saudyjska firma refinansująca nieruchomości |
||
|
Saudyjsko-jordański fundusz inwestycyjny |
Urozmaicony |
|
|
Kapitał ASMA |
||
|
|
||
|
Saudyjska firma zajmująca się sztuczną inteligencją |
Telekomunikacja |
|
|
Grupa butikowa |
||
|
Firma z centrum Arabii Saudyjskiej |
||
|
Saudyjska firma zarządzająca obiektami |
||
|
Inwestycje w mobilność TASARU |
||
|
Telekomunikacja |
||
|
Jada |
||
|
Krajowa Spółka Wodna |
||
|
Nupco |
||
|
Narodowa Firma Bezpieczeństwa |
Urozmaicony |
|
|
Salicynowy |
|
|
|
Inwestycje Sanabil |
||
|
SIRC |
||
|
Saudyjska firma technologii informacyjnych (SITE) |
Telekomunikacja |
|
|
Firma inwestycyjna Tahakom |
||
|
TACNIA |
Telekomunikacja |
|
|
Tarszid |
||
|
Firma śmigłowcowa |
||
|
Spółka holdingowa zajmująca się zaopatrzeniem w wodę i energię elektryczną (WEHC) |
||
|
Bank Arabski (Amman) |
Usługi finansowe |
|
|
Rejs po Arabii Saudyjskiej |
Rozrywka |
|
|
Saudi Entertainment Ventures (siedem) |
Rozrywka |
|
|
Saudyjska firma kawowa |
|
|
|
Linia lotnicza |
||
|
Bankowość D360 |
||
|
Rozrywka |
||
|
Firma zajmująca się rozwojem produktów halal |
Żywność i rolnictwo |
|
|
Firma Badael |
||
|
Centrum Zarządzania |
Urozmaicony |
|
|
Ardara |
||
|
Wydanie |
||
|
QSAS |
Rozrywka |
|
|
SARRC |
Krytyka
PIF został scharakteryzowany jako jeden z najmniej przejrzystych funduszy majątkowych na świecie. W 2016 r. The Wall Street Journal zauważył, że żadna z inwestycji funduszu nie została wymieniona z nazwy. Według Steffena Hertoga, profesora w London School of Economics, PIF „jest postrzegany jako nieprzejrzysty, czarna skrzynka. Niewielu wie, co się tam dzieje, w tym czasami inne ministerstwa rządowe”. Ponieważ PIF jest spółką zarządzaną przez ministerstwo, która w przeważającej mierze koncentruje się na inwestycjach krajowych, niektórzy naukowcy charakteryzują go jako „quasi-fundusz majątkowy państwa”. Inwestycje funduszy w królestwie obejmują daktyle, wielbłądy i kawę, ale także rozrywkę, sport, turystykę i energię odnawialną.
Struktura zarządzania PIF została zakwestionowana, szczególnie w odniesieniu do tego, jak dużą kontrolę nad podejmowaniem decyzji w PIF sprawuje Mohammad bin Salman . W październiku 2022 r. Yasir Al-Rumayyan (gubernator PIF) udzielił wywiadu, w którym mówił o sprzeciwianiu się ambitnym międzynarodowym działaniom skupu akcji, które Mohammad bin Salman ogłosił na początku 2020 r., gdy świat zmagał się z COVID-19 . Obawy dotyczyły przekazania PIF dziesiątek miliardów dolarów z saudyjskiego banku centralnego na sfinansowanie tego skupu akcji, co było ryzykowne i mogłoby zdewaluować lokalną walutę. Chociaż Mohammad bin Salman jest przewodniczącym PIF, PIF zaprzeczył „jakimkolwiek sugestiom, że podejmowanie decyzji lub postępowanie zarządu PIF jest nieuprawnienie (lub w jakikolwiek sposób sprzeczne z zasadami dobrego rządzenia) pod wpływem księcia koronnego”. Yasir Al-Rumayyan twierdzi, że został odsunięty od władzy przez Salmana z Arabii Saudyjskiej , który nadal jest oficjalnie królem. Yasir Al-Rumayyan przyznał również, że z 35 miliardów dolarów wydanych przez PIF w ramach tej działalności, wkrótce wzrosło ono do 49 miliardów dolarów, gdy rynki zaczęły się rozwijać.
Krajowe inwestycje funduszu trafiają zazwyczaj do firm należących do elit mających długotrwałe osobiste powiązania z państwem saudyjskim.
Część aktywów PIF została przekazana tej organizacji w 2017 r. po tym, jak reżim saudyjski przeprowadził czystkę „antykorupcyjną”, w ramach której reżim przejął aktywa 400 najbogatszych osób w Arabii Saudyjskiej.
Saudyjski Fundusz Rozwoju (SFD) ( po arabsku : الصندوق السعودي للتنمية) jest saudyjską agencją rządową, która zapewnia pomoc krajom rozwijającym się poprzez finansowanie projektów społecznych i infrastrukturalnych. Fundusz stwierdza, że jego program rozwoju ma na celu wspieranie gospodarek krajów otrzymujących pomoc poprzez zwiększanie wzrostu gospodarczego i promowanie możliwości zatrudnienia. Administruje również pożyczkami i dotacjami udzielanymi przez rząd Arabii Saudyjskiej krajom rozwijającym się. SFD został założony w 1974 roku i rozpoczął działalność w 1975 roku. Obecnie bierze udział w aż 3750 projektach w 71 różnych krajach. Funduszem kieruje Ahmed bin Aqeel Al-Khateeb , który pełni również funkcję ministra turystyki Arabii Saudyjskiej.
Historia
Od momentu powstania w 1975 r. SFD finansuje programy infrastrukturalne (takie jak tamy i transport) oraz inwestuje w projekty społeczne, w tym placówki opieki zdrowotnej, obiekty wodne, projekty opieki zdrowotnej i edukację. SFD inwestuje również w sektory energetyczny i rolniczy.
Finansowanie
W lipcu 2019 r. kapitał SFD wynosił 31 mld SAR (8,3 mld USD), co stanowi wzrost w porównaniu z początkową inwestycją w wysokości 10 mld SAR (2,6 mld USD). SFD przekazało oficjalną pomoc rozwojową (ODA) na rzecz 1000 projektów w 85 krajach za pośrednictwem mechanizmów pożyczek i dotacji. W 2017 r. SFD odpowiadało za 43,9% ODA wypłacanej przez agencje rządowe Arabii Saudyjskiej.
SFD zapewnia finansowanie dwustronnie. Jednak jest również zaangażowana w wielostronny system rozwoju i współpracuje z szeroką gamą organizacji. Przykłady obejmują: Organizację Narodów Zjednoczonych, Bank Światowy , Arabski Fundusz Rozwoju Gospodarczego i Społecznego , Arabski Bank Rozwoju Gospodarczego w Afryce , Islamski Bank Rozwoju, Fundusz OPEC na rzecz Rozwoju Międzynarodowego i Francuską Agencję Rozwoju.
Finansowanie SFD ma charakter multiregionalny i zapewnia pomoc rozwojową wszystkim krajom rozwijającym się, choć priorytetowo traktuje kraje najsłabiej rozwinięte i o niskich dochodach. Według Banku Światowego SFD jest jednym z najbardziej globalnych arabskich funduszy rozwoju międzynarodowego, finansującym projekty na wielu kontynentach, w tym w Europie i Ameryce Południowej.
W 2024 r. SFD obchodziło 50-lecie swojego istnienia, finansując ponad 800 projektów rozwojowych w ponad 100 krajach, a łączna kwota wpłat przekroczyła 20 miliardów dolarów.
Stanowi to znaczący wzrost w porównaniu z wcześniejszymi raportami, według których w lipcu 2019 r. liczba projektów wynosiła ponad 1000 w 85 krajach.
SFD nadal priorytetowo traktuje pomoc krajom najsłabiej rozwiniętym i o niskich dochodach, działając w różnych regionach, w tym w Afryce, Azji i Pacyfiku, Ameryce Łacińskiej i na Karaibach oraz w Europie Wschodniej.
Do niedawnych projektów należy inwestycja o wartości 75 milionów dolarów mająca na celu wzmocnienie infrastruktury nawadniającej w Serbii , co pokazuje zaangażowanie SFD w zrównoważony rozwój.
Oficjalna pomoc rozwojowa
W 2014 r. brutto ODA Arabii Saudyjskiej wyniosło 54 mld SAR (14,4 mld USD), co stanowiło 1,90% dochodu narodowego brutto (DNB) tego kraju. Kwota ta przekroczyła uzgodniony międzynarodowy cel ODA/DNB wynoszący 0,70%.
W tym samym roku Arabia Saudyjska uzyskała wyższy wskaźnik wkładu niż 28 innych państw członkowskich DAC, w tym Wielka Brytania (0,70%) i Stany Zjednoczone (0,19%).
Arabia Saudyjska została uczestnikiem Komitetu Pomocy Rozwojowej (DAC) Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w 2018 r. i zaczęła raportować swoje wkłady w ODA w tym samym roku. Jest jednym z największych dostawców pod względem wolumenu, ze wzrastającym poziomem ODA.
W 2020 r. Arabia Saudyjska zajmowała piąte miejsce na świecie i pierwsze w świecie arabskim pod względem udzielanej pomocy humanitarnej. Według platformy UN Financial Tracking Service Arabia Saudyjska przekazała 4,8 mld SAR (1,2 mld USD), co stanowi 5,5% całkowitej kwoty międzynarodowych wydatków na programy pomocowe.
Programy wielonarodowe
Metodologia SFD polegała na ocenie potrzeb narodów — czy to w zakresie energii, wody, transportu, czy innych głównych obszarów rozwoju — i pracy nad finansowaniem projektów, które odpowiadają na szczególne potrzeby, zgodnie z Celami Zrównoważonego Rozwoju ONZ. W odpowiedzi na pandemię COVID-19 , SFD, jako członek Arabskiej Grupy Koordynacyjnej, przekazało fundusze, aby pomóc krajom rozwijającym się w wyjściu z recesji spowodowanej pandemią. Łącznie Arabska Grupa Koordynacyjna zobowiązała się przeznaczyć 375 miliardów SAR (10 miliardów dolarów amerykańskich) na ten konkretny wysiłek.
SFD przyczynił się do sfinansowania 147 projektów i programów rozwojowych w sektorze wodnym, w tym bezpieczeństwa wodnego, w różnych krajach rozwijających się.
SFD nawiązało współpracę z Programem Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) w celu zapewnienia wody społecznościom dotkniętym suszą w Somalii, mając na celu wzmocnienie lokalnego zarządzania wodą.
Zmniejszanie izolacji w krajach śródlądowych
SFD wspierało projekty transportowe i infrastrukturalne mające na celu zmniejszenie izolacji społecznej i ekonomicznej w krajach śródlądowych w Afryce. Brak infrastruktury i połączeń między tymi krajami doprowadził do spadku eksportu, biorąc pod uwagę fakt, że koszty transportu stanowią około 77% wartości eksportu. Miało to znaczący wpływ na zdolność krajów śródlądowych do handlu z sąsiadami.
Aby temu przeciwdziałać, SFD przyczyniło się do sfinansowania kilku wewnętrznych i zewnętrznych projektów drogowych w Burkina Faso , Etiopii , Nigrze , Mali i Czadzie , łącząc je z portami morskimi w Dżibuti , Ghanie i Mauretanii . Ze względu na swoje położenie geograficzne kraje te doświadczyły znacznych wyzwań społecznych i gospodarczych. Oczekuje się, że rozwój dróg i połączeń transportowych zwiększy handel i łączność w regionie, potencjalnie generując miejsca pracy i zwiększając możliwości biznesowe dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) . [ 23 ]
Saudyjski program studni i rozwoju obszarów wiejskich w Afryce
SFD ustanowiło ten program w celu złagodzenia skutków suszy w regionach wiejskich w kilku krajach afrykańskich. W ramach programu wyposażono ponad 6000 obiektów wodnych, a 2,5 miliona osób uzyskało lepszy dostęp do wody. Program nie tylko koncentruje się na zapewnieniu dostępu do czystej wody, ale także wspiera zrównoważony rozwój rolnictwa i wiejskie środki utrzymania, umożliwiając nawadnianie społecznościom rolniczym. Został wdrożony we współpracy z lokalnymi władzami i organizacjami międzynarodowymi, zapewniając długoterminowy wpływ. Oprócz studni wodnych inicjatywa obejmuje budowę małych tam, obiektów do magazynowania wody i infrastruktury sanitarnej w celu poprawy wyników w zakresie zdrowia publicznego w dotkniętych regionach.
Partnerstwa i wielostronna oficjalna pomoc rozwojowa
SFD współpracuje z organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Bank Światowy i Organizacja Narodów Zjednoczonych , wspierając ich oddziały, w tym Międzynarodowy Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF) i Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR). [ 7 ] Nawiązał również partnerstwa z funduszami rozwojowymi w innych państwach, aby wspierać podejścia wielostronne, pracując nad relacjami z organizacjami, takimi jak Agence française de développement (AFD), Japońska Agencja Współpracy Międzynarodowej (JICA) i, przed swoim rozwiązaniem, Departament Rozwoju Międzynarodowego Wielkiej Brytanii (DFID) .
SFD współpracuje również z regionalnymi partnerami zajmującymi się rozwojem, takimi jak Islamski Bank Rozwoju (IsDB), Arabski Bank Rozwoju Gospodarczego w Afryce (BADEA), Fundusz Rozwoju Abu Zabi (ADFD), Kuwejcki Fundusz Arabskiego Rozwoju Gospodarczego (FKDEA), Fundusz OPEC na rzecz Rozwoju Międzynarodowego (OFID), Bank Inwestycyjno-Rozwojowy ECOWAS (EBID) oraz Bank Rozwoju Afryki Zachodniej (BOAD).
Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR)
Arabia Saudyjska , za pośrednictwem SFD, jest globalnym wiodącym darczyńcą UNHCR . SFD przekazało ponad 200 milionów SAR (54 miliony USD) na 11 projektów UNHCR. Według UNHCR, wkład Arabii Saudyjskiej umożliwił ciągłą reakcję humanitarną na Bliskim Wschodzie i w innych regionach, w szczególności tym dotkniętym kryzysem w Jemenie, Syrii, Afganistanie i Rohingya.
SFD wspierało działania humanitarne UNHCR w obozach dla uchodźców, takich jak obóz Al-Azraq w Jordanii . SFD przekazało 34,5 mln SAR (9,2 mln USD) na dwa projekty mające na celu wsparcie budowy systemu sieci elektrycznej w obozie. Sieć elektryczna, wdrażana w dwóch fazach, połączy wszystkie schroniska, oświetlenie działek, rynki i różne przestrzenie publiczne w obozie Al-Azraq z siecią elektryczną, poprawiając dostęp do energii elektrycznej dla ponad 25 000 syryjskich uchodźców mieszkających w obozie.
Agencja Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim (UNRWA) na Bliskim Wschodzie
SFD ma długą tradycję wspierania Palestyńczyków i sprawy palestyńskiej poprzez projekty UNRWA . W 2019 r. Arabia Saudyjska, za pośrednictwem SFD, została uznana za jednego z trzech największych darczyńców UNRWA i przekazała agencji 3 miliardy SAR (800 milionów USD) od 1994 r. [ 27 ]
Do tej pory SFD przyczyniło się do 34 programów i projektów UNRWA na rzecz Palestyńczyków, takich jak szeroko zakrojone projekty konserwacyjne, które zapewnią, że 268 szkół i ośrodków zdrowia w Syrii, Jordanii, Strefie Gazy, Libanie i na Zachodnim Brzegu , w tym we Wschodniej Jerozolimie , będzie miało solidną konstrukcję. [ 28 ] Projekty te obejmują wsparcie w utrzymaniu obozów dla uchodźców palestyńskich w różnych krajach Bliskiego Wschodu, takich jak szkoła UNRWA Al-Safsaf w obozie dla uchodźców w Dera’a w Syrii, która została otwarta w 2020 r. [ 31 ] Finansowanie SFD przyczyniło się również do renowacji szkół na Zachodnim Brzegu , gdzie 46 000 palestyńskich dzieci uchodźców uczyło się w roku akademickim 2019-2020 w 96 szkołach prowadzonych przez UNRWA.
Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP)
SFD współpracowało z UNDP przy kilku projektach w Strefie Gazy [ 33 ] , aby zapewnić mieszkania, z których skorzysta około 13 466 rodzin z regionu. [ 34 ] W lutym 2020 r. SFD podpisało dodatkową umowę o wartości 37,5 mln SAR (10 mln USD) z UNDP i UNRWA [ 34 ] w celu sfinansowania naprawy i odbudowy domów w Strefie Gazy. Ta czwarta poprawka zwiększa całkowity wkład SFD do 306 mln SAR (81,5 mln USD).
SFD przekazało również 43,7 mln SAR (11,6 mln USD) [ 35 ] na rzecz UNDP w celu rozwoju infrastruktury dystryktu Swat w Pakistanie. [ 36 ] W rezultacie ponad 800 000 osób w dystrykcie Swat w prowincji Chajber Pankhurst będzie mogło skorzystać z przywrócenia 639 bieżących podstawowych schematów infrastruktury społecznej. [ 35 ]
Międzynarodowy Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF)
UNICEF docenił Arabię Saudyjską za jej wsparcie dla UNICEF, stwierdzając, że wniosła ona znaczący wkład w projekty rozwojowe, które przynoszą korzyści milionom dzieci na całym świecie. SFD wsparło UNICEF kwotą 86 milionów SAR (23 miliony USD) na edukację, zdrowie, żywienie oraz usługi wodno-kanalizacyjne w Pakistanie . Zaowocowało to rozwojem szkół w regionie Doliny Swat w Pakistanie.
Obszary współpracy geograficznej
SFD jest jednym z największych darczyńców Afryki na rzecz zrównoważonego rozwoju. Od 1975 r. przekazało 38 mld SAR (10 mld USD) w formie pomocy finansowej na ponad 400 projektów rozwojowych w 46 krajach afrykańskich. SFD pracowało nad kilkoma projektami transgranicznymi, takimi jak port Tadżura w Dżibuti i rozwój połączeń transportowych w Afryce Zachodniej i Środkowej. Inne kraje afrykańskie to Burkina Faso, Burundi, Komory, Czad, Dżibuti, Egipt, Etiopia, Gambia, Kenia, Liberia, Mauritius, Mauretania , Maroko , Sudan i Tunezja. W 2019 r. SFD podpisało dwie pożyczki o wartości 367 mln SAR (97,8 mln USD) na sfinansowanie budowy dróg i szkół w Afganistanie. SFD współpracuje również z krajami w Azji, takimi jak Bahrajn, Jordania, Malediwy , Nepal , Kirgistan , Uzbekistan i Sri Lanka. Do tej pory SFD przekazało 1,5 miliarda SAR (411 milionów USD) w formie pomocy finansowej dla ponad 21 krajów w Europie, Ameryce Południowej i na Karaibach. SFD finansuje i wspiera projekty infrastrukturalne w krajach europejskich, takich jak Albania , Bośnia i Hercegowina, Republika Kosowa , a także projekty w krajach Ameryki Południowej i Karaibów, w tym w Brazylii, Kubie i Jamajce.