Site icon Miesięcznik internetowy WOBEC Piotr Kotlarz

Jak konflikt rosyjsko-ukraiński może wpłynąć na zaopatrzenie Afryki w żywność / Wandile Sihlobo

Pole gotowe do zbioru. By Photogir – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Redirect/page/89388577

Nikt nie może zostać uznany za męża stanu, jeśli nie ma pojęcia o problemach związanych z pszenicą.

Słowa starożytnego greckiego filozofa, Sokratesa.

Pszenica i inne zboża ponownie znalazły się w centrum geopolityki po inwazji Rosji na Ukrainę. Oba kraje odgrywają kluczową rolę na światowym rynku rolnym. Afrykańscy przywódcy muszą zwrócić na to uwagę.
Między krajami kontynentu a Rosją i Ukrainą istnieje znacząca wymiana handlowa w sektorze rolnym. W 2020 roku kraje afrykańskie importowały z Rosji produkty rolne o wartości 4 miliardów dolarów. Około 90% tej kwoty stanowiła pszenica, a 6% olej słonecznikowy. Głównymi importerami były Egipt, który odpowiadał za prawie połowę importu, a następnie Sudan, Nigeria, Tanzania, Algieria, Kenia i Republika Południowej Afryki.
Podobnie, Ukraina wyeksportowała w 2020 roku na kontynent afrykański produkty rolne o wartości 2,9 miliarda dolarów. Około 48% tej kwoty stanowiła pszenica, 31% kukurydza, a resztę stanowił olej słonecznikowy, jęczmień i soja.
Rosja i Ukraina odgrywają znaczącą rolę na światowym rynku towarowym. Rosja produkuje około 10% światowego eksportu pszenicy, podczas gdy Ukraina odpowiada za 4%. Łącznie jest to niemal tyle, ile wynosi całkowita produkcja pszenicy w Unii Europejskiej. Pszenica jest przeznaczona zarówno na rynek krajowy, jak i na eksport. Łącznie oba kraje odpowiadają za jedną czwartą światowego eksportu pszenicy. W 2020 roku Rosja odpowiadała za 18%, a Ukraina za 8%.
Oba kraje są również znaczącymi graczami w sektorze kukurydzy, odpowiadając za jej łączną produkcję na poziomie 4%. Jednak udział Ukrainy i Rosji w eksporcie jest jeszcze większy, stanowiąc 14% światowego eksportu kukurydzy w 2020 roku. Oba kraje należą również do czołowych producentów i eksporterów oleju słonecznikowego. W 2020 roku ukraiński eksport oleju słonecznikowego stanowił 40% światowego eksportu, a na Rosję przypadało 18% światowego eksportu oleju słonecznikowego.
Działania militarne Rosji wywołały panikę wśród niektórych analityków. Obawy wynikają z faktu, że zaostrzenie konfliktu może zakłócić handel, co będzie miało poważne konsekwencje dla globalnej stabilności żywnościowej.
Podzielam te obawy, zwłaszcza w odniesieniu do konsekwencji dużych wzrostów cen zbóż i roślin oleistych na świecie. Od 2020 roku są one jednym z głównych czynników napędzających wzrost cen żywności na świecie. Wynika to głównie z suszy w Ameryce Południowej i Indonezji, która spowodowała słabe zbiory, a jednocześnie ze wzrostu popytu w Chinach i Indiach.
Zakłócenie handlu w regionie Morza Czarnego, będącym ważnym ośrodkiem produkcji rolnej, spowodowane inwazją, przyczyniłoby się do wzrostu światowych cen produktów rolnych – z potencjalnymi skutkami ubocznymi dla światowych cen żywności. Wzrost cen produktów rolnych był widoczny już kilka dni po rozpoczęciu konfliktu.
Jest to powód do obaw dla kontynentu afrykańskiego, który jest importerem netto pszenicy i oleju słonecznikowego. Do tego dochodzą obawy o suszę w niektórych regionach kontynentu. Zakłócenia w dostawach towarów pogłębiłyby ogólne obawy o inflację cen żywności w regionie, który jest importerem pszenicy.

Czego się spodziewać

Skala potencjalnego wzrostu światowych cen zbóż i roślin oleistych zależeć będzie od skali zakłóceń i czasu trwania zakłóceń w handlu.
Na razie można to postrzegać jako ryzyko wzrostu cen światowych produktów rolnych, które i tak są już wysokie. W styczniu 2022 roku indeks cen żywności FAO wzrósł średnio o 136 punktów, czyli o 1% w porównaniu z grudniem 2021 roku – najwięcej od kwietnia 2011 roku.
Główną przyczyną wzrostów były oleje roślinne i produkty mleczne.
W dniach poprzedzających działania Rosji nastąpił gwałtowny wzrost cen międzynarodowych szeregu towarów, w tym kukurydzy (21%), pszenicy (35%), soi (20%) i oleju słonecznikowego (11%) w porównaniu z analogicznym okresem rok wcześniej. Jest to istotne, ponieważ ceny w 2021 roku były już wysokie.
Z perspektywy rolnictwa afrykańskiego skutki wojny będą odczuwalne w najbliższej przyszłości poprzez zmiany cen artykułów rolnych na świecie.
Wzrost cen będzie korzystny dla rolników. Dla rolników uprawiających zboża i rośliny oleiste, wzrost cen stwarza szansę na zyski finansowe. Będzie to szczególnie mile widziane w obliczu wyższych kosztów nawozów, które nadwyrężyły finanse rolników.
Konflikt rosyjsko-ukraiński ma miejsce w czasie, gdy susza w Ameryce Południowej i rosnący popyt na zboża i rośliny oleiste w Indiach i Chinach wywierają presję na ceny.
Jednak rosnące ceny produktów spożywczych to zła wiadomość dla konsumentów, którzy w ciągu ostatnich dwóch lat odczuli już wzrost cen żywności.
Konflikt rosyjsko-ukraiński oznacza, że ​​presja na ceny będzie się utrzymywać. Oba kraje są głównymi dostawcami światowego zboża. Nie można bagatelizować wpływu wydarzeń wpływających na ich produkcję na ceny.
Niektóre kraje kontynentu, takie jak Republika Południowej Afryki, czerpią korzyści z eksportu owoców do Rosji. W 2020 roku Rosja odpowiadała za 7% wartości eksportu cytrusów z RPA. W tym samym roku odpowiadała również za 12% eksportu jabłek i gruszek z RPA – drugiego co do wielkości rynku zbytu w kraju.
Jednak z perspektywy Afryki, import produktów rolnych z kontynentu do Rosji i Ukrainy jest marginalny – średnio w ciągu ostatnich trzech lat wyniósł zaledwie 1,6 miliarda dolarów. Dominującymi produktami w obu krajach są owoce, tytoń, kawa i napoje.

Efekty domina

Każdy podmiot działający w rolnictwie śledzi rozwój sytuacji w regionie Morza Czarnego. Jej skutki będą odczuwalne w innych regionach, takich jak Bliski Wschód i Azja, które również importują znaczną ilość zbóż i roślin oleistych z Ukrainy i Rosji. Również one odczują bezpośrednio zakłócenia w handlu.
Wciąż wiele nie wiadomo na temat nadchodzących wyzwań geopolitycznych. Jednak kraje afrykańskie mają powody do obaw, biorąc pod uwagę ich zależność od importu zbóż. W najbliższej przyszłości kraje te prawdopodobnie odczują skutki wzrostu cen, a nie faktycznego niedoboru tego surowca. Inne kraje eksportujące pszenicę, takie jak Kanada, Australia i Stany Zjednoczone, mogą skorzystać na potencjalnym wzroście popytu w najbliższej przyszłości.
Ostatecznie celem powinno być deeskalacja konfliktu. Rosja i Ukraina są głęboko zakorzenione w światowych rynkach rolnych i żywnościowych. Dzieje się tak nie tylko poprzez dostawy, ale także poprzez środki produkcji rolnej, takie jak ropa naftowa i nawozy.

Oświadczenie informacyjne

Wandile Sihlobo jest głównym ekonomistą Izby Biznesu Rolnego Republiki Południowej Afryki (Agbiz) i członkiem Prezydenckiej Rady Doradczej ds. Ekonomii (PEAC).

Niniejszy artykuł został przedrukowany z The Conversation na licencji Creative Commons. Przeczytaj oryginalny artykuł.

Exit mobile version