Stulecie Literatury Polskiej na Pomorzu, cz. IV / Stanisław Załuski

0
50

Część IV, czyli nowe czasy

W dzisiejszej audycji chciałbym przybliżyć Państwu pokolenie pisarzy urodzonych w czasie II wojnie światowej i po jej za kończeniu. Było to pokolenie bardzo liczne. Tak liczne, że nie sposób szerzej omówić tu biografie wszystkich jego członków.

Stan wojenny, a wraz z nim likwidacja Związku Literatów Polskich i głęboki podział środowiska, bardzo boleśnie dotknęły ludzi pióra. Pomimo różnic ideologicznych każdy czuł się przynależnym do „nadbudowy socjalnej” (jak to nazywali komuniści), czyli do ZLP. Przynależność ta dawała szereg profitów – możliwość spędzenia urlopu w Domach Pracy Twórczej w Zakopanem i w Oborach pod Warszawą, nocleg w tzw. hoteliku na Krakowskim Przedmieściu, gdzie pisarze spoza Warszawy mogli się zatrzymać za 30 złotych za dobę, i za kolejne 7 złotych zjeść w związkowej stołówce obiad; do ZLP należała także kawiarnia, gdzie spotykano się na poobiednie pogawędki. Byliśmy w kraju liczącą ponad tysiąca osób społecznością, niewątpliwie uprzywilejowaną na tle powszechnej biedy. Naszym zbiorowym sponsorem był reżim komunistyczny, niegdyś surowy, w zamian za te drobne przywileje dyktujący, co i jak mamy pisać, po Październiku ‘56 wyraźnie złagodniały. Cenzura po dawnemu dokuczała, lecz coraz więcej decydentów przez palce patrzyło na twórców, którzy dawali świadectwo prawdzie. Były tylko dwa słupy granitowe, których nie wolno było kruszyć: przyjaźń ze Związkiem Radzieckim i niezmienność panującego ustroju.

Małgorzata Czermińska

Małgorzata Czermińska urodziła się 22 marca 1940 roku w Lubomlu. W roku 1962 roku ukończyła wydział filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim i rozpoczęła pracę dydaktyczną na gdańskiej WSP, późniejszym Uniwersytecie Gdańskim. Jej pierwsza książka, wydana w roku 1972 to „Czas w powieściach Parnickiego”. Do Związku Literatów została przyjęta w roku 1977. W końcówce tej dekady w miarę skromnych możliwości broniła swych studentów, członków Studenckich Komitetów Solidarności i aktywistów Ruchu Młodzieży Polskiej, prześladowanych przez bezpiekę. W roku 1989 pani Małgorzata wstąpiła do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, w trzy lata potem została profesorem nadzwyczajnym, a w roku 2004 mianowano ją profesorem zwyczajnym.

Andrzej Krzysztof Waśkiewicz

Do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego należał Andrzej Krzysztof Waśkiewicz, urodzony 22 czerwca 1941 roku w Warszawie, w dniu najazdu Niemiec na Związek Radziecki. Złośliwi twierdzili, że był wtyczką pezetpeerowską wśród chłopów, ale on zaliczył Technikum Rolnicze gdzieś na Ziemi Lubuskiej, więc miał prawo mienić się ludowcem. Potem ukończył polonistykę na Uniwersytecie Poznańskim, a że miał łeb nie od parady, został wybitnym krytykiem literackim.

Swą przygodę z literaturą rozpoczął od poezji – był związany z Orientacją Poetycką „Hybrydy”. Pierwszy tom jego wierszy „Wstępowanie” ukazał się w roku 1963. Do ZLP został przyjęty w roku 1967. Na Wybrzeże przybył w dojrzałym już wieku, w końcu lat siedemdziesiątych i w działalność „starego” Związku Literatów raczej się nie angażował. Wyraźniej dał się poznać po stanie wojennym, gdy został jednym z członków założycieli „nowego” Związku Literatów oraz naczelnym redaktorem jedynego oficjalnie wydawanego wówczas na Wybrzeżu i istniejącego do dziś pisma literackiego „Autograf”. Z początkiem nowego wieku spotkałem go w poczekalni gabinetu urologicznego. Pomyślałem, że to niedobry sygnał. I niestety się nie pomyliłem. Waśkiewicz zmarł na raka prostaty 11 lipca 2012 roku.

Wojsław Brydak

Wojsław Brydak urodził się 18 stycznia 1942 w Krakowie. Dzieciństwo spędził w Zakopanem. Ukończył dwie szkoły wyższe: muzyczną w Sopocie i teatralną w Warszawie. Jest autorem powieści, sztuk teatralnych, reżyserem teatralnym, publicystą, fotografikiem oraz muzykiem. Przede wszystkim jednak tłumaczem – przełożył na język polski kilkadziesiąt powieści autorów z kręgu języka angielskiego. Przez wiele lat pełnił funkcje redaktora „Rocznika Sopockiego”, gdańskiego „Autografu”, kierował także Wydawnictwem Akademii Muzycznej w Gdańsku. W Gdańskim Oddziale ZLP był od roku 1973. Do „nowego” Związku nie wstąpił, nie ma go także w SPP. Dwie dekady temu z Trójmiasta przeniósł się do Kartuz.

Andrzej Żurowski

Siedemdziesiątki nie dożył Andrzej Żurowski. Urodzony 24 września 1944 roku w Drohobyczu, w rok potem wraz z rodzicami został repatriowany do Gdańska. W latach 1962 – 1967 uczęszczał do Wyższej Szkoły Pedagogicznej, następnie skończył podyplomowe Studium Dziennikarstwa w Warszawie. W roku 1973 obronił u profesor Marii Janion doktorat: „Scenariusze szekspirowskie”. Specjalizował się w teatrologii, połowa jego książek obraca się wokół autora „Hamleta”. 34 lata przepracował w Telewizji Gdańsk. 20 lat był wiceprezesem Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Teatralnych. Do ZLP został przyjęty w roku 1978. Był człowiekiem spokojnym o manierach angielskiego lorda. Jego wypowiedzi były stonowane i głęboko przemyślane. Po rozwiązaniu „starego” Związku Literatów, nie przyłączył się do opozycji. Wstąpił do „nowego” Związku, przez jedną kadencję był nawet prezesem Gdańskiego Oddziału. Zmarł w Gdyni 5 stycznia 2013 roku.

Jerzy Tomaszkiewicz

Przez krótki czas na Wybrzeżu działał poeta Jerzy Tomaszkiewicz. Urodzony w Łowiczu 24 czerwcu 1944 roku, przybył do Sopotu w roku 1991 z Olsztyna, gdzie w roku 1978 wydał swój pierwszy tomik. Został prezesem Sopockiego Klubu Pisarzy i Przyjaciół Książki „Brodwino”. Był przyjęty do „nowego” ZLP, widziałem go parokrotnie na zebraniach. Sprawił wrażenie człowieka bardzo pewnego siebie, który miał zamiar odegrać w Związku Literatów jakąś istotną rolą. Domniemana megalomania Tomaszkiewicza mogła jednak wynikać z niepewności własnej pozycji. Był autorem czterech przeciętnych tomików wierszy. Nigdy z nim nie rozmawiałem sam na sam, a bez długiej rozmowy w cztery oczy trudno jednoznacznie ocenić go jako człowieka. Pan Jerzy zmarł 20 lipca 2001 roku.

Edward Pukin

Swoją przygodę z literaturą Edward Pukin rozpoczął po przejściu na emeryturę. Urodził się na Śląsku, w Bolkowie, w roku 1946. W rok potem został elblążaninem. Studia ukończył na wydziale Turystyki i Rekreacji AWF w Gdańsku. Był prezesem klubu sportowego „Olimpia” Elbląg. Debiutował powieścią sensacyjną „Kanalie” w roku 2008. Kolejne jego książki to „Lęgowisko zła” i „Piaskownica”. Akcja tych powieści powiązana jest z wydarzeniami dziejącymi się na Pomorzu. Edward Pukin jest członkiem ZLP, przez kilka kadencji był sekretarzem Oddziału Gdańskiego, obecnie pełni godność wiceprezesa.

Zaza Wilczewska

Zaza Wilczewska pochodzi z Inowrocławia, urodziła się wkrótce po wojnie 9 sierpnia 1946 roku. Do Gdańska przybyła na studia, kończąc Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Długoletnia dyrektor Biura Wystaw Artystycznych w Sopocie. Debiutowała arkuszem poetyckim w roku 1979, potem długo milczała, aby w roku 2001 wydać tom poezji „Szelest czasu”. Następnie przyszły kolejne tomiki poetyckie, z których dwa otrzymały wyróżnienia na Pomorskich Targach Książki „Costerina”. Były też cztery książki prozą, w tym dwutomowe „Szkice po-sopockie” – wspomnienia z pracy w BWA i sylwetki sopockich artystów plastyków. Pani Zaza jest członkiem ZLP.

Józef Wójcik

Józef Wójcik, urodzony 15 marca 1947 roku, pochodzi z południa Polski. Coś jednak musiało go ciągnąć ku Bałtykowi, ponieważ ukończył aż dwie wyższe uczelnie morskie: Wyższą Szkołę Marynarki Wojennej i Wyższą Szkołę Morską. Na okrętach wojennych chyba się wiele nie napływał, za to rejsy statkami handlowymi i pasażerskimi zaprowadziły go w niemal wszystkie zakątki świata. Jest cenionym specjalistą od dowodzenia jednostkami pływającymi, nie tylko w Polsce, lecz również w wielu innych krajach. Ma tytuł komandora i kapitana żeglugi wielkiej. Debiutował w roku 1995 powieścią „Prezydent Hebryd”. Potem były opowiadania morskie i historyczne. Głównym dziełem Wójcika jest trzyczęściowy „Powrót na Kresy”: „Rok 1920”, „Po latach” i „Los tułaczy”. Ciekawe, niestety niewidoczne w księgarniach. Obecnie autor zajmuje się tematyką kaszubską. Jest też prezesem Gdańskiego Oddziału SPP.

Stanisław Gostkowski

Stanisław Gostkowski urodził się 1 sierpnia 1948 roku w Kościerzynie. Ukończył dwie uczelnie, polonistykę na Uniwersytecie Gdańskim, oraz Podyplomowe Studium Krytyki Artystycznej i Literackiej przy KC PZPR. Debiutował w prasie w roku 1967, pierwszy tomik wierszy „Nie chowajcie mnie żywego” ukazał się w roku 1974 i był to bardzo błyskotliwy debiut. Poeta został okrzyczany jednym z najwybitniejszych, może nawet najważniejszym twórcą swego pokolenia. W roku 1979 został przyjęty do ZLP. Napisał siedem tomów, jego poezja stawała się coraz bardziej pesymistyczna, makabryczna, co pewnie wynikało z sytuacji zdrowotnej i materialnej. Zapisał się do „nowego” ZLP, ale organizacja pisarska nie miała już środków by mu pomóc. W roku 1985 przeszedł na rentę, wkrótce uznano go za niezdolnego do jakiejkolwiek pracy. W roku 1991 pierwszy raz znalazł się w szpitalu psychiatrycznym na odwyku. Aby utrzymać rodzinę chwytał się każdej pracy. Do choroby alkoholowej dołączyła cukrzyca, a pewnie i rozgoryczenie. Zmarł 28 października 2000 roku w hoteliku ZLP w Warszawie, gdzie przybył na festiwal Warszawskiej Jesieni Poetyckiej.

Kazimierz Nowosielski

Kolejnym niezwykle interesującym poetą pomorskim jest Kazimierz Nowosielski. Urodził się w miejscowości Rybno na Kujawach 18 marca 1948 roku. Jego debiutancki tomik „Miejsce na brzegu” ukazał się w roku 1975. Potem przyszły kolejne książki – „Stan skupienia”, „Dotkliwa obecność” i „Codzienna zapłata”. W roku 1978 Nowosielski został przyjęty do ZLP. Był delegatem Oddziału Gdańskiego na ostatni zjazd ZLP w Warszawie w grudniu 1980 roku. W roku 1989 został pierwszym prezesem SPP. Obecnie pracuje jako profesor zwyczajny w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego. W sumie napisał kilkanaście tomików poezji, wiele szkiców i esejów. Dwukrotnie, w latach 1977 i 1989,  jego książki zostały wyróżnione jako najwybitniejsze Gdańskie Książki Roku. W roku 2002 otrzymał Złoty Krzyż Zasługi, zaś w 2015 Nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury.

Stefan Chwin

Jednym z najbardziej znanych pisarzy Pomorza Gdańskiego jest niewątpliwie Stefan Chwin. Autor, wydanych pod koniec lat 90. ubiegłego wieku „Hanemanna” i „Esther”, urodził się 11 kwietnia 1949 roku w Gdańsku. Liceum Plastyczne w Gdyni-Orłowie ukończył w roku 1968, Uniwersytet Gdański w 1972. Promotorem jego pracy doktorskiej była profesor Maria Janion. Za napisaną pod jej kierunkiem pracę otrzymał nagrodę Gdańskiego Towarzystwa Naukowego. W roku 1994 Minister Edukacji Narodowej za wybitne osiągnięcie naukowe uznał jego pracę habilitacyjną. Cztery lata później Chwin objął stanowisko profesora nadzwyczajnego na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Gdańskiego. W roku 2013 objął stanowisko profesora zwyczajnego. Na koncie literackim Stefana Chwina jest ponad 30 książek i całe mnóstwo esejów. Jego powieści tłumaczone były na szereg języków obcych. Jest także laureatem kilkudziesięciu polskich i zagranicznych nagród. Należy m.in. do Gdańskiego Towarzystwa Naukowego i warszawskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Jest także członkiem PEN-Clubu.

Janusz M. Moździerz

Janusz M. Moździerz urodził się w Rozwadowie w roku 1943. Po wojnie znalazł się w Malborku. Po studiach w Gdańsku i Olsztynie przez 40 lat pracował jako nauczyciel. Debiutował w roku 1984 w Almanachu „Iskier”. Wydał tomik wierszy „Szare tatuaże”. Potem przyszła kolej na prozę. Od tomu opowiadań „Krzyk kani” w 1999 roku, aż po powieść współczesną „Cygański tost”. W sumie to osiem książek. Od kilkunastu lat jest członkiem Gdańskiego Oddziału ZLP.

Mieczysław Lenckowski

Mieczysław Lenckowski urodził się w Elblągu 1 stycznia 1951. Jest absolwentem filologii polskiej na Uniwersytecie Gdańskim, pracował jako starszy kustosz w Bibliotece Elbląskiej. Obecnie na emeryturze. Sekretarz Gdańskiego Oddziału ZLP, autor kilku tomów wierszy, kilku powieści, a także książek eseistycznych. Debiutował tomikiem wierszy „Serce Atamana” w roku 1991.

Emma Popik

Emma Popik urodziła się 9 marca 1949 roku w miejscowości Skępe w Ziemi Dobrzyńskiej. Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim. Pracowała w Bydgoszczy i w Gdańsku, zaliczyła też długi pobyt w Londynie. Po powrocie do Polski, w roku 2000 założyła pismo „Nowy Kurier Nadbałtycki”, istniejące do dziś. Pani Emma jest jego naczelną redaktorką. Pierwszą książkę, wybór opowiadań science fiction „Tylko Ziemia”, wydała w roku 1986. Wkrótce potem została przyjęta do Związku Literatów Polskich. W swoim dorobku ma 18 książek, ostatnia „Królowa Salwatora” ukazała się w 2019 roku. W roku 2006 otrzymała nagrodę prezydenta Gdańska w dziedzinie kultury. Prócz literatury dla dorosłych i dla dzieci pisze też artykuły na temat UFO. Jej teksty paranaukowe publikowane były m.in. w prasie amerykańskiej, fińskiej, brytyjskiej a także w Chinach.

Ryszard Filbrandt

Mieszkańcem Malborka jest Ryszard Filbrandt. Z grodem nad Nogatem związany jest od urodzenia w roku 1950. Debiutował w końcówce wieku XX, pisze dużo, w ciągu dwudziestu lat ukazało się dwanaście jego pozycji książkowych. W 2010 roku został przyjęty w poczet członków ZLP. Jest laureatem nagrody Burmistrza Miasta Malborka.

Jerzy Sawicki

Jerzy Sawicki urodził się w Gdańsku 4 maja 1950 roku. Sam siebie nazywa pisarzem na pół etatu, ponieważ równocześnie pracuje naukowo. Jest absolwentem Wydziału Budownictwa Wodnego Politechniki Gdańskiej i po studiach pozostał na uczelni. Autor ponad dwustu publikacji naukowych, w tym podręczników akademickich, monografii itp. Jako autor dzieł z zakresu literatury pięknej debiutował w „Tygodniku Solidarność” w roku 1992. Ma na koncie sześć wydanych powieści, siódmą „W przemyskich fortach” złożył właśnie do druku. Od kilkunastu lat jest członkiem Gdańskiego Oddziału ZLP.

Krystyna Chwin

Krystyna Chwin jest autorką kilku tomów wierszy i prozy. Była redaktorką naczelną pisma literacko-artystycznego „Tytuł”, redagowała gdański „Autograf” i warszawski „Potop”. Była dyrektorem programowym TVP Gdańsk, kierowała również działem kultury tej stacji. Urodziła się w Ełku w roku 1950. Mając 21 lat wyszła za pisarza Stefana Chwina. Rok później ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim. Wydała kilka tomików poetyckich (pod pseudonimem Krystyna Lars). Są to: „Ja, Gustaw”, „Chirurgia mistyczna”, „Kraina pamiątek”, „Ciekawe i pouczające sceny z życia kobiet i mężczyzn spisane podczas podróży do Europy” oraz „Umieranki i inne wiersze”. Opublikowała także kilka książek napisanych wspólnie z mężem. Należy do SPP i PEN Clubu.

Zbigniew Józef Joachimiak 

Zbigniew Józef Joachimiak to elblążanin urodzony 14 maja 1950 roku. Jest poetą, tłumaczem, antykwariuszem i wydawcą. W latach siedemdziesiątych odbył studia polonistyczne na Uniwersytecie Gdańskim. Debiutował w roku 1974 tomem wierszy „Dedykacje”. Do tej pory wydał 12 książek poetyckich. W roku 1977 otrzymał główną nagrodę w konkursie o „Czerwoną różę”. W sierpniu 1980 zaangażował się w ruch solidarnościowy. Przed ogłoszeniem stanu wojennego wyjechał do USA, skąd powrócił do Polski w roku 1984. Współredagował wiele pism literackich, między innymi „Punkt”, „Integracje”, „Autograf”. Obecnie jest naczelnym redaktorem pisma „Migotanie”. Przez kilkanaście lat, jako prezes, prowadził wydawnictwo „Tower Press”. W roku 2013 minister kultury i dziedzictwa narodowego odznaczył go srebrnym medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Krzysztof Kamil Stolz    

Krzysztof Kamil Stolz urodził się 24 stycznia 1951 roku w Białej Piskiej na Mazurach. Do Gdańska przybył na studia uniwersyteckie, jest doktorem filologii polskiej. Debiutował w gdańskich „Literach” w roku 1973, a dwa lata później ukazał się jego pierwszy tomik „Szpitale”. Do ZLP przyjęty w roku 1980. Napisał około dziesięciu książek poetyckich. W roku 1983 przystąpił do „nowego” Związku. Prócz pracy literackiej, od 1994 roku, wspólnie z żoną prowadzi Ognisko Wychowawcze.

Piotr Kotlarz

Piotr Kotlarz urodził się 23 sierpnia 1951 roku w Gdańsku, trzy lata studiował na KUL-u, kontynuował naukę na Uniwersytecie Gdańskim, a doktoryzował się na Uniwersytecie Wrocławskim. Przez ćwierć wieku pracował jako nauczyciel w liceach. Debiutował w roku 1979, pierwszy zbiór opowiadań „Gipsowe głowy” wydał w roku 1982. Pisze powieści, opowiadania, sztuki teatralne, scenariusze filmowe, libretta baletowe, teksty piosenek. Ma w swoim dorobku popularne dzieła naukowe, jak choćby „Historię dramaturgii”, będącą przeglądem dziejów dramatu od starożytnej Grecji po współczesność. Napisał także podręcznik dla licealistów: „Sztuka dramaturgii”. W okresie transformacji ustrojowej był czynnym politykiem. Od PZPR przez Socjaldemokrację RP, do PPS. Obecnie jest bezpartyjny, co dowodzi, że z biegiem lat złagodniał. Na „stary” Związek Literatów się nie załapał, w „nowym” działa aktywnie, jest wiceprezesem Gdańskiego Oddziału, od kilku lat animatorem Konkursu im. Bolesława Prusa na opowiadanie dla autorów poniżej 26 roku życia.

Andrzej Grzyb

Andrzej Grzyb to rdzenny mieszkaniec Pomorza, urodzony we wsi Złe Mięso 7 czerwca 1952 roku. Członek Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, ale nie tradycyjny Kaszuba. Czuł się chyba bardziej politykiem i samorządowcem niż pisarzem, choć wydał ponad 20 pozycji literackich. Debiutował w roku 1975 tomikiem „Skrajem lasów”. Pełnił wiele funkcji państwowych, przez dwie kadencje był senatorem z nadania Platformy Obywatelskiej. Do ZLP przystąpił po roku 1983. W Czarnej Wodzie, gdzie mieszkał i gdzie pełnił funkcję burmistrza, organizował biesiady poetyckie. Nie jestem poetą ani wielbicielem trunków, więc te biesiady omijałem. Andrzej Grzyb zmarł niedawno 5 lipca 2016 roku.

Jerzy Samp

Niestrudzonym piewcą Pomorza był, zmarły 16 lutego 2015 roku profesor Uniwersytetu Gdańskiego, Jerzy Samp. Urodził się w Gdańsku 23 marca 1951. Napisał ponad 30 książek, których bohaterem jest przede wszystkim Gdańsk, jego legendy, historia, kultura, współczesność, związki z morzem i krajami leżącymi po przeciwnej stronie Bałtyku. Pisał również bajki kaszubskie, z których najbardziej znane były, wydane w latach 90. ubiegłego wieku „Legendy gdańskie. Baśnie, podania i przypowieści”, „Uczta stulecia. Dawne i nowe legendy gdańskie” oraz „Przygoda Królewianki i inne bajki z Kaszub”.

Jerzy Samp przez wiele lat współpracował z redakcjami „Dziennika Bałtyckiego” oraz miesięcznika „Pomerania”, wydawanego przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, którego był dwukrotnie prezesem. Był także członkiem Gdańskiego Towarzystwa Naukowego, Instytutu Kaszubskiego oraz Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Był też twórcą licznych felietonów w „Radiu Gdańsk”. Z tego co o nim słyszałem, był to człowiek nieskazitelnego charakteru. Jego przedwczesna śmierć była ogromnym ciosem nie tylko dla środowiska naukowego, lecz także literackiego i artystycznego. Był bowiem Samp nie tylko uczonym i pisarzem, lecz także artystą – rysownikiem i rzeźbiarzem.

Jerzy Henryk Kamrowski

„Nowy transport posągów. Wiersze młodych poetów gdańskich” – taki tytuł nosił almanach poetycki prezentujący pokolenie pisarzy urodzonych w początku lat pięćdziesiątych, a debiutujących około roku 1975. Jednym z najwybitniejszych z nich był Jerzy H. Kamrowski. Przyszedł na świat w roku 1953. Był autorem tylko trzech, za to znakomitych tomów poezji: „Przybliżenie” – rok 1975, „Ktoś bez lub o wielu twarzach” – rok 1980 i „Droga skrzypcowa” – rok 1988. Zmarł tragicznie w wieku 46 lat, w roku 1999. Nie należał do żadnego stowarzyszenia literackiego.

Antoni Pawlak

Antoni Pawlak urodził się w Sopocie, 4 sierpnia 1952 roku. Poeta szczególnie mi miły, ponieważ z jego stryjem Witoldem Pawlakiem, sporo lat grałem w drużynie brydża sportowego i stanowiliśmy niezgorszy duet. Pan Antoni w liceum był bojowym chłopcem, jednym z wychowanków słynnego dominikanina, Ludwika Wiśniewskiego, „ojca chrzestnego” Ruchu Młodej Polski. Aktywny w czasach pierwszej „Solidarności”, w stanie wojennym internowany. Po odzyskaniu wolności pracował w prasie II obiegu, a po roku 1989 w „Gazecie Wyborczej”. Po roku 2006 znalazł się w gdańskim ratuszu jako doradca prezydenta miasta w dziedzinie kultury. Rok później został rzecznikiem prasowym prezydenta Gdańska. Jego pierwszą książką był wydany w 1975 roku tomik wierszy „Czynny całą dobę”. Rok później ukazała się kolejna książka Pawlaka „Jestem twoim powolnym mordercą”. Kolejne publikacje przypadają na okres „karnawału Solidarności”, a konkretnie rok 1981, kiedy to w księgarniach pojawiło się aż pięć tytułów tego poety. W sumie Pawlak napisał 20 książek poetyckich. W 1983 roku uhonorowany został Nagrodą Kościelskich, a w roku 2009 Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Z kolei w roku 2011 przyznano mu Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski.

Stanisław Esden-Tempski

Kolejnym pisarzem tego pokolenia jest, urodzony 24 lipca 1952 roku w Gdańsku, pochodzący z rodziny o kaszubskich korzeniach, Stanisław Esden-Tempski. Autor kilkunastu tomów poetyckich i prozatorskich jest także scenarzystą. Debiutował w roku 1976 tomikiem wierszy o tytule: „Ten stary przebój Beatlesów nigdy nie będzie kobietą”. Pierwszą książką prozatorską był natomiast, wydany w 1980 roku, „Człowiek, który udawał psa”. Najpierw w podziemiu, a potem już w normalnym obiegu w roku 1988, ukazała się powieść stylizowana na autobiografię „Między Sierpniem a młotem”. Wkrótce po jej publikacji autor udał się na emigrację, gdzie przebywał przez 12 lat. Do kraju wrócił w roku 2000 i wstąpił do SPP. Z USA i Wielkiej Brytanii przywiózł emigrancką trylogię: „Łowcę orchidei”, „Kundla” i „Siostrę z miłą sierścią”. W roku 2010 Paweł Adamowicz przyznał mu nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury.

Aleksander Jurewicz

Aleksander Jurewicz urodził się 18 listopada 1952 roku w Lidzie. Do Polski powrócił z dawnych Kresów Wschodnich późno, bo w roku 1957. Od 1971 zamieszkał w Gdańsku, najpierw jako student Uniwersytetu, potem długoletni pracownik Biblioteki Wojewódzkiej. Twórczość literacką rozpoczął od poezji, debiutanckim tomikiem „Po drugiej stronie”, wydanym w roku 1977. Pierwsza powieść „W środku nocy”, to rok 1980. Za najwybitniejszy tom wierszy Jurewicza uchodzi „Nie strzelajcie do Beatlesów”, intrygujący samym tytułem. Głośna była też powieść „Lida”, dwukrotnie wznawiana. Dziś Jurewicz dociera do siedemdziesiątki, wciąż pozostaje aktywny. Kolejna jego powieść „Samotnia” ukazała się w ubiegłym roku. Jest członkiem-założycielem SPP. W 2019 roku za całokształt twórczości został wyróżniony Pomorską Nagrodą Literacką „Wiatr od Morza”.

Bożena Ptak

Bożena Ptak urodziła się 6 grudnia 1952 w Gdańsku. Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim. Pracowała jako nauczycielka w liceum. Jako poetka debiutowała w roku 1979 tomikiem „Zabawa woskiem”. Potem wydała jeszcze pięć książek poetyckich, z których „Niebezpieczny azyl” uzyskał w roku 2007 główną nagrodę w dziedzinie poezji na VII Kościerskich Targach Książki Kaszubskiej i Pomorskiej. Wcześniej, wraz z Katarzyną Gaerter, stworzyła „Śpiewnik kaszubski”. W roku 2002 jako autorka hymnu Gdańska „Jesteśmy z Gdańska” otrzymała nagrodę Prezydenta Miasta. Przez kilka lat pełniła godność prezesa Gdańskiego Oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Anna Czekanowicz

Anna Czekanowicz urodziła się 12 czerwca 1953 roku w Sopocie. Jest autorka pięciu tomów wierszy. Debiutowała w roku 1976 tomem „Ktoś kogo nie ma”. Należała do Koła Młodych przy Gdańskim Oddziale ZLP. Po stanie wojennym przeszła do opozycji. W latach 2002 – 2005 pełniła godność prezesa Gdańskiego oddziału Stowarzyszenia pisarzy Polskich. Od roku 2008 została dyrektorem do spraw kultury Urzędu Miasta Gdańska.

Stanisław Rosiek.

Stanisław Rosiek przyszedł na świat 14 sierpnia 1953 roku, a jego rodzinnym miastem jest Gdańsk. W roku 1977 ukończył Uniwersytet Gdański, gdzie do tej pory wykłada jako nauczyciel akademicki. Jest autorem lub współautorem ośmiu książek, bardziej esejów i dzieł naukowych niż literatury pięknej. Współautorami tych dzieł była profesor Maria Janin, Stefan Chwin, Włodzimierz Bolecki i Jerzy Jarzębski. Przez pięć lat, na przełomie ósmej dekady XX wieku był Rosiek sekretarzem redakcji kwartalnika „Punkt”, w tamtym czasie najważniejszego na Pomorzu pisma literacko-kulturalnego. Natomiast w roku 1995 założył istniejące do dziś wydawnictwo Słowo/Obraz Terytoria. Dwukrotnie otrzymał Nagrodę Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury. Jest członkiem Gdańskiego Oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Władysław Zawistowski

Z tego samego pokolenia poetów wywodzi się Władysław Zawistowski, urodzony 12 czerwca 1954 w Gdańsku. Zawistowski to człowiek wielu talentów – oprócz poezji, w kręgu jego zainteresowań znalazła się także dramaturgia, tłumaczenia oraz krytyka literacka i teatralna. Jest również wykładowcą kreatywnego pisania na Uniwersytecie Gdańskim, a także pracownikiem administracji kultury. Debiutował w roku 1976 tomem wierszy zatytułowanym „Czyli ja”. Potem były kolejne tomiki. Wśród nich – chyba najwybitniejsze dzieło Zawistowskiego – wydany w roku 1980 „Ptak w sieci dalekopisów”, który Piotr Kuncewicz porównuje do „Ziemi jałowej” T.S. Eliota. Jest również pan Władysław autorem powieści, sztuk teatralnych i utworów dla dzieci. Przez 24 lata pełnił obowiązki kierownika literackiego Teatru Wybrzeże w Gdańsku. Był członkiem-założycielem Gdańskiego Oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i przez kilka lat jego prezesem. Jest również członkiem-założycielem Polskiego Towarzystwa Szekspirowskiego i wspólnie z Jerzym Limonem inicjatorem budowy Teatru Szekspirowego w Gdańsku. Od 2006 roku pełni funkcję Dyrektora Departamentu Kultury w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego. W roku 2004 otrzymał Nagrodę Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis”.

Janusz Leon Wiśniewski

Od paru lat mieszkańcem Pomorza jest Janusz Leon Wiśniewski. Urodzony 18 sierpnia 1954 roku w Toruniu, przez 31 lat mieszkał w Niemczech, gdzie zajmował się tworzeniem oprogramowania dla chemików. Od roku 1999 do 2007 był także profesorem nadzwyczajnym w Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w Słupsku.

Wiśniewski z wykształcenia jest magistrem ekonomii, doktorem informatyki i doktorem habilitowanym chemii. Jakby tego było mu mało, od 2001 roku zajął się pisaniem. Już pierwsza powieść – „Samotność w sieci” przyniosła mu rozgłos. Na jej kanwie powstał film, serial telewizyjny oraz sztuka, którą petersburski teatr „Baltijskij Dom” wystawia od momentu premiery w roku 2009 po dziś dzień. Od debiutu w roku 2001, Janusz Leon Wiśniewski wydał dwie książki naukowe i ponad 40 beletrystycznych. Najbardziej znane tytuły to – prócz wspomnianej już „Samotność w sieci” – „Molekuły emocji”, „Bikini”, „Łóżko”, „Na Fejsie z moim synem”, „Miłość oraz inne dysonanse”, „Grand”, „Kulminacje” i „Koniec samotności” . Wiele z nich publikowana była zagranicą – łącznie w 19 krajach.

Prócz pisarstwa i pracy naukowej, Wiśniewski zajmuje się też działalnością społeczną – od 2012 roku jest prezesem Fundacji Start z Kulturą, której zadaniem statutowym jest wspieranie młodych twórców kultury. Za swoje osiągnięcia został uhonorowany „katarzynką” w toruńskiej Alei Gwiazd.

Selim Chzazbijewicz

Ród Chazbijewiczów wywodzi się ze szlachty polsko-litewskich Tatarów, którzy z rozmaitych przyczyn osiedlili się w Rzeczpospolitej Dwojga Narodów. Selim Chazbijewicz urodził się 17 listopada 1955 roku w Gdańsku. Jest absolwentem I Liceum im. Mikołaja Kopernika w Gdańsku. Ukończył polonistykę na tutejszym uniwersytecie, doktoryzował się zaś w Poznaniu. W roku 2002, również na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza, habilitował się z nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce. Jako wykładowca akademicki dzielił swój czas pomiędzy uniwersytet w Olsztynie a Elbląską Uczelnię Humanistyczno-Ekonomiczną.

Jest autorem ośmiu książek poetyckich. Debiutował w roku 1978 tomikiem „Wejście w baśń”. Należy do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Profesor Chazbijewicz pasjonuje się również polityką. Przez wiele lat był prezesem rady centralnej Związku Tatarów Rzeczpospolitej Polskiej i imamem gminy muzułmańskiej w Gdańsku.  W roku 2011 kandydował do Senatu, a w roku 2015 do Sejmu. W roku 2017 został ambasadorem Polski w Kazachstanie z akredytacją w Kirgistanie. W roku 2014 odznaczony został Brązowym Krzyżem Zasługi.

Krzysztof Kuczkowski                                                                                              

Krzysztof Kuczkowski z urodzenia jest Wielkopolaninem, z wyboru sopocianinem. Urodził się 31 maja 1955 roku w Gnieźnie, filologię polską ukończył na Uniwersytecie w Poznaniu. Potem osiadł na Pomorzu i tej części Polski pozostaje wierny do dziś. Debiutował tomem wierszy pod tytułem „Prognoza pogody”, w roku powstania Solidarności”. Głośno stało się o nim w roku 1993, gdy powołał do życia dwumiesięcznik literacki „Topos”. Pismo ukazuje się do dziś, jako jeden z niewielu periodyków literackich w Polsce. Poza prowadzeniem czasopisma Kuczkowski pisze. W ciągu czterdziestu lat wydał 16 książek. Jak się wydaje najlepszą z nich jest tom „Ruchome święta”, wydany w roku 2017 roku i obsypany nagrodami i nominacjami.

Paweł Huelle

Autor kultowego „Weisera Dawidka”, Paweł Huelle, urodził się w Gdańsku 10 września 1957 roku. Studiował na tym samym, co jego literacki konkurent, Stefan Chwin wydziale Uniwersytetu Gdańskiego. W okresie Sierpnia ’80 angażował się na rzecz powołania niezależnej organizacji studenckiej, później włączył się w prace NSZZ „Solidarność”. Po wprowadzeniu stanu wojennego współtworzył wydawnictwa drugiego obiegu. Debiutował w roku 1987 wspomniana już powieścią o żydowskim chłopcu Weiserze Dawidku. Powieść, której akcja rozgrywa się współcześnie w Gdańsku wzbudziła wiele kontrowersji. Krytycy z kręgu „Gazety Wyborczej” okrzyknęli ją arcydziełem. Byli jednak i tacy, którzy zarzucali autorowi tendencyjne przedstawienie polskich robotników jako prymitywnych pijaków i rasistów. Słowa krytyki tylko wzmogły zainteresowanie powieścią – ostatecznie przetłumaczona została na kilkanaście języków obcych. Kolejne książki Pawła Huelle doczekały się również wielu przekładów. Spośród kilkunastu, jakie wyszły spod jego pióra, szczególnie godnymi uwagi są „Opowiadania na czas przeprowadzki”, „Mercedes-Benz. Z listów do Hrabala”, Ostatnia wieczerza” oraz „Castorp”. Prócz prozy Huelle pisze również wiersze i scenariusze filmowe. Pisarz angażuje się w politykę. Do historii przejdzie niewątpliwie jego spór z proboszczem parafii świętej Brygidy, księdzem Henrykiem Jankowskim. Huelle zarzucił mu antysemityzm i, że wypowiada się jak „gauleiter, gensek, a nie jak kapłan”. Sprawa miała swój epilog w sądzie – pisarz został uniewinniony. W połowie lat 90. znalazł się w konwencie Ruchu Stu, a w roku 2010 w komitecie poparcia Bronisława Komorowskiego. W roku 2012 Komorowski, już jako prezydent RP, odznaczył go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Dwa lata później Huelle otrzymał Srebrny Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Jest także laureatem kilku innych nagród. Mieszka w Gdańsku. Należy jednak do warszawskiego oddziału SPP.

Anna Janko

Anna Janko to starsza z dwóch córek najbardziej poetyckiego małżeństwa na Pomorzu: Teresy Ferenc i Zbigniewa Jankowskiego. Janko urodziła się 27 sierpnia 1957 roku w Rybniku. W długiej wędrówce swych rodziców przez Polskę dotarła wreszcie do Sopotu. Tutaj, mając dwadzieścia lat, debiutowała tomem wierszy „List do królika doświadczalnego”. Artur Sandauer nazwał ją wówczas „Rimbaud w spódnicy”. Wkrótce na rynku zaistniała „Staruszka się wykluwa”, a w roku 1980 panna Aneta, bo takie jest jej prawdziwe imię, została członkiem ZLP. W latach osiemdziesiątych Anna Janko przeniosła się do Warszawy i wstąpiła do SPP. Uprawia zarówno poezje, jak prozę. W sumie wydała kilkanaście książek. Jest także autorką dwóch dramatów. Za swoją twórczość otrzymała dwadzieścia nagród i nominacji.

Milena Wieczorek

Z pokolenia początku lat sześćdziesiątych wywodzi się Milena Wieczorek. Młodsza córka Teresy Ferenc i Zbigniewa Jankowskiego, urodziła się w 1960 r. w Rybniku. Jest też oczywiście poetką. Zdaniem Kuncewicza bardzo dobrą. Debiutowała tomikiem „Zgaszony dom” z 1983 roku. Potem był „Tytus syn Rembrandta” z roku 1987 i „Odnaleziona” z 1994. Należy do Gdańskiego Oddziału SPP.

Krzysztof Maria Załuski

Krzysztof Maria Załuski, urodzony w Gdańsku 9 marca 1963 roku, debiutował jako siedemnastolatek w Radiu Gdańsk. W roku 1983 złożył w wydawnictwie „Iskry” swój pierwszy tom opowiadań. Książka, pomimo niezłych recenzji wewnętrznych, jednak się nie ukazała. Autor, zniechęcony porażką, zniszczył wszystkie maszynopisy. Ostatecznie dopiero w roku 1996, w sopockim wydawnictwie Man Gala Press, ukazał się jego debiutancki tom całkiem nowych opowiadań. Załuski, w składającym się z trzech tekstów „Tryptyku Bodeńskim”, w niezwykle drastyczny sposób opisał życie polskich emigrantów w Niemczech końca XX wieku. Książka, mieszkającego prawie dwie dekady nad Jeziorem Bodeńskim pisarza, przyjęta została z entuzjazmem. Andrzej Stasiuk recenzował ją następująco: „Panuje tutaj chłód, postacie oddają się uczynkom, zabawom i zajęciom, lecz wszystko zmierza ku nieruchomości. Żeby ruch nie zamarł, trzeba powtarzać wszystko od nowa, lecz nic nie posuwa się nawet o krok. Gdzieś pod powłokami ciał, w miejscach, gdzie kiedyś umiejscawiało się serce i du­szę, dzieją się rzeczy iście „dostojewskie”. Wkrótce TVP, na kanwie książki, zrealizowała film „Wszyscy jesteśmy obcy”. W 2000 roku „Tryptyk” doczekał się też niemieckiej edycji, a autor został zaproszony do reprezentowania Polski na Międzynarodowych Targach Książki we Frankfurcie. W 1999 roku poznański „Obserwator” wydał kolejną książkę Załuskiego – „Szpital Polonia”. Już po powrocie do Gdańska, pisarz opublikował jeszcze dwa tomy prozy – powieść „Wypędzeni do raju” i – chyba najlepszy w dotychczasowym dorobku pisarza – zbiór opowiadań „Imigranci”.

Podczas pobytu w Niemczech Załuski wydawał kwartalnik społeczno-literacki pod nazwą „B1”. Przez osiem lat, od roku 1992, ukazało się dziewięć zeszytów tego periodyku i dwie antologie „Neue Geschichten aus der Pollakey” i „Napisane w Niemczech”. Po powrocie do kraju w połowie lat dwutysięcznych Załuski założył w Sopocie miesięcznik informacyjny „Riviera”, który ukazywał się do roku 2015. Łączny nakład pisma w ciągu dekady przekroczył milion egzemplarzy. W roku 2015 pismo zostało nagrodzone Honorowym Wyróżnieniem Nagrody SDP im. Aleksandra Milskiego, nadawane przez Zarząd Główny Stowarzyszenia redakcjom mediów lokalnych „za podejmowanie tematów ważnych dla ich społeczności”.

W sumie jest Krzysztof Maria Załuski autorem kilku tysięcy tekstów literackich, publicystycznych i informacyjnych, które publikowane były w rozgłośniach radiowych i prasie w Polsce, w Niemczech, Holandii, Szwajcarii i Kanadzie. Ostatnie lata pracował jako dyrektor Biura Prasowego w gdańskim koncernie energetycznym Energa, był także prezesem jej fundacji. Należy do warszawskiego oddziału SPP. Jest również członkiem zarządu gdańskiego oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Od paru lat mieszka na Kaszubach.                     

Wojciech Stamm

Jest podobno blisko skoligacony ze słynnym Feliksem „Papą” Stammem. Mimo potężnej postury, nie został jednak bokserem. Wybrał kulturę totalną. W swojej oficjalnej biografii przyznaje się do uprawiania poezji, prozy, dramatopisania, reżyserii teatralnej, performansu i dziennikarstwa – słowem, jest Wojciech Stamm artystą wszechstronnym.

Urodził się w Gdańsku 15 grudnia 1965 roku. Studiował filologię klasyczną na Uniwersytecie Gdańskim. W tym okresie przystąpił do formacji artystycznej „Totart”. Studiów jednak nie ukończył, bo postanowił wyjechać za granicę. W Niemczech spędził sporo lat. Pisał pod pseudonimem Lopez Mausere. Po przeprowadzce z Bochum do Berlina, założył Stowarzyszenie Nieudaczników Polskich. Wcześniej, w roku 1993 wraz z Krzysztofem M. Załuskim, wydał Almanach Literacki Polonijnych Środowisk Twórczych „Bundesstrasse 1″, który wkrótce przekształcił się w pierwsze po wojnie, ukazujące się w Niemczech pismo społeczno-literackie w języku polskim.

Wojciech Stamm debiutował w Bibliotece Brulionu w 1995 roku tomikiem „Aids, albo szwedzki obóz koncentracyjny”. Jego wiersze publikowały także czasopisma „Homek”, „Kolano”, „Metafizyca Społeczna” i „Tygodnik Literacki”. Był uczestnikiem antologii „Xerofeeria”, „Overground”, „Macie swoich poetów” i „Napisane w Niemczech”. Jego powieść „Czarna matka” była w roku 2009 nominowana do Nagrody Nike. W roku 2016 został laureatem Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury. Mieszka we Władysławowie.

Piotr Wiktor Lorkowski

Pochodzi z Nowego nad Wisłą, gdzie urodził się w roku 1968. Obecnie jest jednak sopocianinem. Piotr Wiktor Lorkowski jest poetą, krytykiem literackim oraz tłumaczem z języka niemieckiego – przekładał m.in. wiersze Reinera Kunzego, Reinera Marii Rilkego i „Epigramaty weneckie” Goethego. Na Uniwersytecie Gdańskim obronił prace doktorską na wydziale nauk humanistycznych. W latach 1994 – 2002 redagował – wraz z Krzysztofem Kuczkowskim – dwumiesięcznik „Topos”, a obecnie literacki serwis internetowy „Poetica”.

Roksana Jędrzejewska-Wróbel

Roksana Jędrzejewska-Wróbel to autorka kilkudziesięciu książek. Pisze zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci – szczególnie popularna jest jej seria bajek o Florce – Ryjówce. Pani Roksana reprezentowała polską literaturę dziecięcą we Włoszech na Festiwalu Kultury Polskiej w Chivasso i w Niemczech na Festiwalu Literatury w Mannheim. Jest także laureatką wielu nagród.

Urodzona w Gdańsku 1 maja 1969 roku, zadebiutowała w roku 2002 „Sznurkową historią”. Próbowała też sił w poezji, w roku 2003 zajmując pierwsze miejsce w konkursie poetyckim im. Mieczysława Czychowskiego. Wiele z jej dzieł zostało przetłumaczonych na język koreański, słoweński i węgierski. Pisarka jest również doktorem literaturoznawstwa, autorką scenariuszy i adaptacji scenicznych. Należy do oddziału SPP w Gdańsku.

Wojciech Boros

Wojciech Boros urodził się w Gdańsku 10 kwietnia 1973 roku. Jest poetą. W roku 1996 jego talent doceniło jury konkursu „O laur Czerwonej Róży” przyznając mu główną nagrodę. Debiutował w roku 1997 tomem „Nierealit górski”. Potem wydał jeszcze kilka książek i arkuszy poetyckich. Jego wiersze były tłumaczone na języki niemiecki, angielski, czeski i białoruski.  Od ponad dekady redaguje dział poezji kwartalnika „Bliza”. Mieszka w Gdańsku.

Daniel Odija

Daniel Odija urodził się w Słupsku w roku 1974. Jest pracownikiem słupskiego oddziału Telewizji Polskiej. Należy do Klubu Literackiego działającego przy gdańskim oddziale Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Debiutował z początkiem wieku XXI tomem opowiadań „Podróże w miejscu”, w rok potem, w roku 2001 ukazała się jego powieść „Ulica”, a w roku 2003 kolejna powieść „Tartak”. W sumie wydal trzynaście książek. Krytycy literaccy widzą w nim nadzieję młodej polskiej literatury.

Magdalena Witkiewicz

Magdalena Witkiewicz urodziła się w Gdańsku 11 sierpnia 1976 roku. Ukończyła Uniwersytet Gdański i Gdańskie Studium Bankowości. Jest także absolwentką Gdańskiej Fundacji Kształcenia Menadżerów i studiów MBA. Słowem z wykształcenia analityk marketingowy, z zamiłowania pisarka.

Debiutowała w roku 2008 powieścią „Milaczek”. W ciągu kolejnych dwunastu lat wydała aż 28 powieści obyczajowych. W 2014 roku reprezentowała Polskę na Międzynarodowym Festiwalu Literatury Europejskiej w Hanoi. W tej chwili ma 44 lata, ale na zdjęciach wygląda znacznie młodziej – jest roześmiana, pewnie szczęśliwa. Czy takie są też bohaterki jej powieści? Jeśli tak, można by ją nazwać budzicielką marzeń. Jako pisarka zdobyła znaczną popularność, zwłaszcza czytają ją kobiety.

Tadeusz Dąbrowski

Tadeusz Dąbrowski urodził się w Elblągu 28 października 1979 roku. Obecnie mieszka w Gdańsku. Jest poetą, eseistą, krytykiem literackim i dyrektorem festiwalu Europejski Poeta Wolności. Redagował również sopocki „Topos”. Debiutował tomem poezji „Wypieki” w roku 1999. Do tej pory wydał osiem tomów wierszy. Jest laureatem wielu nagród polskich i zagranicznych. Jego wiersze były tłumaczone na 23 języki. Laureat wielu prestiżowych wyróżnień – m.in. Nagrody Kościelskich. W roku 2018 został odznaczony brązowym medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis. Należy do SPP.

Dorota Masłowska

Dorota Masłowska urodziła się 3 lipca 1983 roku w Wejherowie. Tam ukończyła liceum ogólnokształcące. Wkrótce po maturze, w czerwcu 2002, ukazała się jej pierwsza książkę „Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną”. Powieść jednych zachwyciła, innych oburzyła, ale tych, którzy młodą autorkę podziwiali było dużo więcej. Panna Dorota debiutowała już wcześniej, w wieku 17 lat zdobywając pierwszą nagrodę w konkursie zorganizowanym przez „Twój styl”, a następnie, ponownie pierwszą nagrodę w konkursie poetyckim w Sopocie. Kolejne po „Wojnie polsko-ruskiej” książki Masłowskiej nie wywołały już tak ogromnego zainteresowania krytyki. „Paw królowej” otrzymał wprawdzie w roku 2006 Literacką Nagrodę Nike, ale było to chyba spóźnione uznanie talentu panny Doroty, bo o wiele bardziej na taką nagrodę zasłużył jej książkowy debiut. Do tej pory ukazało się 10 jej książek. Prócz literatury Masłowska jest kompozytorką, piosenkarką i producentką muzyczną.

*

Pisarze, których życiorysy twórcze przedstawiłem w czterech audycjach, to oczywiście nie wszyscy ludzie pióra, jacy w ciągu ostatniego stulecia parali się literaturą na Pomorzu Gdańskim, a także na Ziemi Elbląskiej i Słupskiej. Nie do wszystkich udało mi się dotrzeć, nie wszyscy mają swoje biogramy w różnego rodzaju leksykonach i encyklopediach. Wielu nie poznałem ani osobiście, ani poprzez ich książki. Nie wszyscy także odpowiadają kryterium jakie przyjąłem przy tworzeniu tego, ­bardzo subiektywnego przedsięwzięcia – dlatego miedzy innymi pominąłem autorów dzieł naukowych. Zabrakło na pewno najmłodszych. O nich szerzej powinni opowiedzieć ludzie o jedno, lub dwa pokolenia młodsi ode mnie.

                                                                                              Stanisław Załuski

Bibliografia

  • „Ślad na asfalcie”, opowiadania – Wyd. Morskie, Gdańsk 1960
  • „Gwiazdy bez blasku”, opowiadania – Wyd. Morskie. Gdańsk 1963
  • „Nim skończy się noc”, opowiadania – Wyd. Czytelnik, Warszawa 1966
  • „Sopockie lato”, opowiadania – Wyd. Czytelnik, Warszawa 1969
  • „Przerwany rejs Czarnych Piratów”, powieść – Wyd. Morskie, Gdańsk 1973, wyd. II – Zrzeszenie Księgarstwa, Warszawa 1990
  • „Izolda czy Małgośka”, opowiadanie – Wyd. Horyzonty 1963
  • „Quasimodo i Małgorzata ze wschodniej Baszty”, opowiadanie – Wyd. Horyzonty, Warszawa 1974
  • „Stocznia Północna w Gdańsku”, monografia – Wyd. Stoczniowe, Gdańsk 1975
  • „Klub nocnych Marków”, opowiadania – Wyd. Morskie, Gdańsk 1979
  • „Pokuta, wybór opowiadań” – Wyd. Morskie, Gdańsk 1980
  • „Szukanie jutra”, powieść – Ludowa Spółdzielnia Wyd., Warszawa 1982
  • „Chłopiec z rozbitego akwarium”, wybór opowiadań – Krajowa Agencja Wyd., Gdańsk 1986
  • „Wulkany Cioci Titli”, bajki (pod pseudonimem Leon Korn we współpracy z M. Stecewiczem) – Wyd. Pomorze, Bydgoszcz 1987
  • „Latająca ośmiornica”, bajki (pod pseudonimem Leon Korn we współpracy z M. Stecewiczem) – Wyd. Śląsk, Katowice 1988
  • „Pięć żelaznych słoni”, bajki (pod pseudonimem Leon Korn we współpracy z M. Stecewiczem) – Zrzeszenie Księgarstwa, Warszawa 1988
  • „Chłopiec z bębnem na głowie”, bajki (pod pseudonimem Leon Korn we współpracy z Mirosławem Stecewiczem) – Wyd. Pomorze, Bydgoszcz 1988
  • „Wakacje na Umpli Tumpli I”, bajki (pod pseudonimem Leon Korn
    we współpracy z M. Stecewiczem) – Wyd. Novum, Warszawa 1989
  • „Wakacje na wyspie Umpli Tumpli II”, bajki (pod pseudonimem Leon Korn
    we współpracy z M. Stecewiczem) – Wyd. Novum, Warszawa 1990
  • „Fioletowy ptak o wielkich oczach”, bajki (pod pseudonimem Leon Korn
    we współpracy z M. Stecewiczem) – Wyd. Morskie, Gdańsk 1990
  • „Tortowy hipopotam”, bajki (pod pseudonimem Leon Korn we współpracy z M. Stecewiczem) – Krajowa Agencja Wyd., – Gdańsk 1990
  • „Pojedynek Czarodziejów”, powieść dla dzieci (pod pseudonimem Leon Korn
    we współpracy z M. Stecewiczem) – Wyd. Alfa, Warszawa 1990
  • „Fajeczka żołnierza Cybuchowicza”, bajki (pod pseudonimem Leon Korn
    we współpracy z M. Stecewiczem) – Gdańska Oficyna Wyd., Gdańsk 1990
  • „Rywale, wybór”, opowiadań – Zrzeszenie Księgarstwa, Warszawa 1990
  • „Miasto z chmur”, powieść dla dzieci (pod pseudonimem Leon Korn
    we współpracy z M. Stecewiczem) – Wyd. Graf, Gdańsk 1992
  • „Londyński harem”, powieść (pod pseudonimem Stanley Scales) – Wyd. Novum, Warszawa 1992
  • „Mur”, dwa dramaty (wspólnie z Alicją Patey-Grabowską) – Wyd. Grapio, Warszawa 1994
  • „Wygnanie z Arkadii” – książka biograficzna – Towarzystwo Miłośników Ziemi Ciechanowskiej, Ciechanów 2006
  • „Historia Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego 1990 – 2010” – kulisy i refleksje na temat reprywatyzacji w Polsce, Print Projekt, Gdańsk 2010.
  • „W cieniu tyrana”, powieść – wyd. Bernardinum, Pelplin 2014 (nagroda „Costerina”)
  • „Układanka”, powieść – wyd. Bernardinum, Pelplin 2016

„Pozostał Bóg i Honor”, powieść historyczna, wyd. Bernardinum, Pelplin 2018 (nagroda „Costerina”).

Nota biograficzna o Autorze

Stanisław Andrzej Załuski urodził się 25 maja 1929 roku w Warszawie. Dzieciństwo spędził w majątku Szulmierz, powiat Ciechanów. Po wojnie, na mocy tzw. „Dekretu o reformie rolnej”, został wraz z rodzicami wysiedlony. We wrześniu 1945 roku zamieszkał w Ostródzie, gdzie w trzy lata później zdał egzamin maturalny. Od roku 1948 przeprowadził się do Gdańska, gdzie w roku 1953 na tamtejszej Politechnice uzyskał tytuł inżyniera budownictwa wodnego. Przez kolejnych siedem lat pracował w różnych przedsiębiorstwach budowlanych Trójmiasta.

W roku 1956 zaczął pisać. Jego pierwsze opowiadania tematyką nawiązują do pracy w budownictwie. Debiutuje opowiadaniem „Łapówka” nadanym przez Polskie Radio w roku 1957. W roku 1960 „Wydawnictwo Morskie” wydaje jego pierwszy zbiór nowel zatytułowany „ślad na asfalcie”. W roku 1963, w tym samym wydawnictwie, wychodzi kolejny zbiór opowiadań „Gwiazdy bez blasku”. Dwie następne książki to „Nim skończy się noc” i „Sopockie lato” – obie publikuje wydawnictwo „Czytelnik” (w latach 1966 i 1969). W roku 1973 „Wydawnictwo Morskie” wydaje powieść dla dzieci „Przerwany rejs Czarnych Piratów”. Książka ta została wznowiona w 1989 roku nakładem „Zrzeszenia Księgarstwa”.

Przez szereg lat autor współpracuje z Teatrem Młodych Polskiego Radia pisząc słuchowiska radiowe. Słuchowiska te, przerobione następnie na opowiadania, ukazują się w wersji książkowej w wydawnictwach: „Morskim”, „Horyzonty”, „KAW” i „Zrzeszeniu Księgarstwa”. Tytuły kolejnych książek to: „Izolda czy Małgośka”, „Quasimodo i Małgorzata ze wschodniej baszty”, „Chłopiec z rozbitego akwarium” i „Rywale”.

W latach siedemdziesiątych Załuski pracuje jako reporter w redakcji tygodnika „Głos Stoczniowca”. W latach 1980-1981 prowadzi tam dział „Z życia Solidarności”. Po roku 1981 zostaje wyrzucony z redakcji i przez następne dziesięciolecie utrzymuje się wyłącznie z twórczości literackiej. W roku 1982 ukazuje się jego kolejna powieść, tym razem poświęcona zagładzie ziemiaństwa – „Szukanie jutra”. Wydawcą jest „Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza”.

W latach 1988-1992 Załuski wydaje pod pseudonimem Leon Korn (we współpracy z Mirosławem Stecewiczem) 12 tomów bajek dla dzieci. Tytuły książek, których łączny nakład wyniósł 600 tysięcy egzemplarzy, to: „Wulkany Cioci Titli”, „Latająca ośmiornica”, „Pięć żelaznych słoni”, „Wakacje na Umpli Tumpli I”, „Wakacje na Umpli Tumpli II”, „Wieża z bielą”, „Fajeczka żołnierza Cybuchowicza”, „Tortowy hipopotam”, „Fioletowy ptak o wielkich oczach”, „Chłopiec z bębnem na głowie”, „Pojedynek Czarodziejów” i „Miasto z chmur”. Wydawcami tych książek byli: Wydawnictwo Morskie, Gdańska Spółdzielnia Wydawnicza, Pomorze, śląsk, Zrzeszenie Księgarstwa, KAW, Instytut Prasy i Wydawnictw „Novum”, Wydawnictwo „Alfa”.

W roku 1992 w oficynie „Novum” Załuski wydał (pod pseudonimem Stanley Scales) powieść sensacyjną: „Londyński harem”. W roku 1995 wydawnictwo „Grapio” opublikowało dwie jego sztuki teatralne (napisane wspólnie z Alicją Patey-Grabowską) pod wspólnym tytułem „Mur”. W roku 2006 nakładem „Towarzystwa Miłośników Ziemi Ciechanowskiej” ukazała się autobiograficzna książka Załuskiego „Wygnanie z Arkadii”, poświęcona m.in. eksterminacji polskiego ziemiaństwa w latach 1939-1945. Kolejną pozycją dotyczącą tematyki ziemiańskiej jest tomik zatytułowany „Historia Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego”, wydany w roku 2010 przez oficynę Print Projekt.

Rok 2014 przyniósł powieść „W cieniu tyrana” – przeszło 500-stronicową książkę opublikowaną przez wydawnictwo Bernardinum, ukazującą początki PRL w szponach Stalina – autor otrzymał za nią główną nagrodę „Costerina” za najlepszą powieść roku 2014 wydaną na Pomorzu. Dwa lata później Bernardinum opublikowało kolejną książkę Załuskiego nawiązująca do czasów II Rzeczpospolitej i II Wojny Światowej – była to powieść „Układanka”. W roku 2018 ta sama oficyna zdecydowała się wydać ogromnych rozmiarów (ponad 1200 stron) dzieło historyczne „Pozostał Bóg i Honor”, poświęcone upadkowi I Rzeczypospolitej (ponownie nagroda „Costerina”).

Obecnie autor zakończył pisanie następnej monumentalnej powieści (ponad 2,5 mln znaków) zatytułowanej „Miłości w czasach tyranii” i rozpoczął pracę nad tomem zatytułowanym „Pożar w wesołym baraku”. Bohaterami obydwu książek są ci sami (i nowi) bohaterowie – z tym że „Miłość w czasach tyranii” rozgrywa się w latach 1952 – 1977, a akcja „Pożaru w wesołym baraku” obejmuje „karnawał Solidarności” 1980-1981 i lata stanu wojennego, aż po rok 1989.

Stanisław Załuski jest ponad to założycielem i Honorowym Prezesem Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego. Od lutego 2012 roku pełni funkcję prezesa Gdańskiego Oddziału Związku Literatów Polskich. W roku 2010 prezydent RP Bronisław Komorowski odznaczył go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.